IV SAB/Wa 146/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi L. W. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku. - oddala skargę - Adwokat A. R., jako pełnomocnik skarżącego, wniósł w dniu 14.06.2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji polegającą na braku rozpatrzenia do dnia wniesienia skargi jego wniosku z dnia 10.05.2010 r. o udostępnienie danych adresowych I. B. W uzasadnieniu skargi podniósł, że jest pełnomocnikiem L. W. w sprawie cywilnej i został zobowiązany przez sąd powszechny do wskazania miejsca zamieszkania I. B. W związku z tym zobowiązaniem zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie żądanych danych. Zawiadomieniem z dnia 9.11.2010 r. został poinformowany, że jego wniosek organ pozostawił bez rozpoznania albowiem nie dołączył do wniosku pełnomocnictwa do działania w sprawie przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji. W ocenie skarżącego stanowisko organu jest bezprawne. Jako pełnomocnik strony w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w S. jest umocowany do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych. Nadto wskazał, że w sprawie o podobnym stanie faktycznym organ nie żądał pełnomocnictwa a jedynie "przedstawienia kopii wezwania sądu obligującego powoda do wskazania adresu zamieszkania osoby". Według wnoszącego skargę żądanie potwierdzenia adresowego nie jest zaświadczeniem w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa, ani nawet czynnością materialno-techniczną dotyczącą praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z czego wywodzi, że stanowisko organu zawarte w zawiadomieniu z 9.11.2010 r. jest bezprawne. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że wnoszący skargę we wniosku o udostępnienie danych adresowych ze zbioru PESEL powoływał się na zobowiązanie go przez sąd powszechny do wskazania danych adresowych i załączył kserokopię tego wezwania. Z kopii tego wezwania wynikało, że stroną toczącego się przed sądem powszechnym postępowania jest L. W., a to oznacza, że to on jest stroną, która zainicjowała postępowanie przed organem a wnoszący skargę złożył wniosek w jego imieniu. W dniu 14.06.2010 r. organ wezwał wnoszącego skargę do nadesłania pełnomocnictwa do działania przed organem wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej pod rygorem skutków prawnych z art. 64 § 2 Kpa. Mimo wezwania nie uzupełnił braków wniosku, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, o czym został zawiadomiony pismem z dnia 9.11.2010 r. W dniu 23.03.2011 r. wnoszący skargę nadesłał pełnomocnictwo do działania w imieniu L. W. Organ uznał, że działa on w imieniu L. W. i jest uprawniony do uzyskania danych ze zbioru PESEL, o które wystąpił i pismem z dnia 8.04.2011 r. dane te zostały udostępnione. Odnosząc się do zarzutu bezczynności organ wyjaśnił, że wniosek o udostępnienie danych osobowych nie wszczął skutecznie postępowania w sprawie przed uzupełnieniem jego braków formalnych. Realizacja wniosku bez zbędnej zwłoki nie była możliwa wobec jego niekompletności a nie bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22.06.2011 r. umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej również jako p.p.s.a. Sąd wskazał, że skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł L. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że skoro w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności a następnie w związku ze złożoną skargą na bezczynność rozstrzygnął sprawę zainicjowaną wnioskiem strony to tym samym uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 powołanej ustawy. Nadto zasądził od organu na rzecz skarżącego 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczenie o kosztach oparł o przepis art. 201 § 1 oraz art. 205 § 2 powołanej ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. W skardze zarzucał naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ do dnia wniesienia skargi pozostawał w bezczynności i że udostępnienie danych adresowych nastąpiło w wyniku złożenia skargi, co miało wskazywać, że organ uwzględnił swoją skargę na bezczynność a nadto art. 201 § 1 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. poprzez nakazanie organowi zwrotu kosztów poniesionych przez stronę. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnoszący skargę na bezczynność podtrzymał swoje stanowisko, że jako pełnomocnik L. W. w sprawie zawisłej przez sądem powszechnym miał umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1963/11 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia zajął stanowisko, że nie przedstawienie dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym powinno być uzupełnione w trybie art. 64 § 2 Kpa i że w sytuacji, gdy wniosek obarczony był wadą braku pełnomocnictwa to obowiązkiem organu było wezwanie wnioskodawcy do jego uzupełnienia, bowiem wniosek złożony przez osobę, która nie posiada pełnomocnictwa nie może skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd Wojewódzki wadliwie uznał, że organ uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. i wadliwie umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając skargę na bezczynność zważył co następuje. Na wstępie rozważań należy podnieść, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ nie pozostawał w bezczynności. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go w ustawowym terminie wydaniem decyzji, postanowienia czy też innego aktu (czynności materialno-technicznej), bądź też nie podjął stosownej czynności w trybie procesowym, która zmierzałaby do usunięcia przeszkody wynikającej z przepisów a uniemożliwiającej zakończenie postępowania (patrz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005. r.). Skarga na bezczynność stanowi środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej. Może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 Kpa i przekroczenie tych przepisów oznacza stan bezczynności zaskarżalny do sądu administracyjnego. Bezczynność sąd bada na dzień rozpoznania skargi. Skarżący obowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 Kpa, tzn. wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia na nie załatwienie sprawy w terminie. Według stanu prawnego na dzień wniesienia skargi (14.03.2011 r.) w odniesieniu do bezczynności ministra nie ma zastosowania art. 37 § 1 Kpa. W przedmiotowej sprawie w dniu 18 maja 2010 r. adwokat A. R. złożył w imieniu L. W. wniosek o udostępnienie danych adresowych I. B. ze zbioru PESEL. Wniosek taki zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006.139.993 ze zm.) inicjuje postępowanie administracyjne odrębne od postępowania cywilnego w związku z którym zaistniała konieczność uzyskania określonych danych osobowych gromadzonych w zbiorze PESEL. Działający w imieniu strony pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do wniosku pełnomocnictwo zgodnie z art. 33 § 3 Kpa (oryginał lub urzędowo poświadczony odpis). W przypadku braku pełnomocnictwa na organie spoczywa obowiązek wezwania go do usunięcia braku formalnego ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania czynności zgodnie z art. 64 § 2 Kpa. Organ wezwał 14 czerwca 2010 r. A. R. do nadesłania pełnomocnictwa w terminie 7 dni i pouczył o skutkach nie dokonania czynności, tj. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to ponowił 28 lipca 2010 r. Wobec nie dokonania czynności w określonym terminie pismem z dnia 9 listopada 2010 r. zawiadomił go o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wnoszący skargę zarzuca, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania było bezprawne. Zarzut ten w ocenie sądu jest niezasadny. Nieprzedstawienie dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym może i powinno być uzupełnione w trybie art. 64 § 2 Kpa. Postępowanie sądowe oraz postępowanie administracyjne są postępowaniami autonomicznymi. Posiadanie pełnomocnictwa w sprawie cywilnej nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku wylegitymowania się odrębnym pełnomocnictwem w sprawie administracyjnej. Skarżący działający jako pełnomocnik przed organem nie tylko nie przedłożył pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, ale również nie złożył odpisu pełnomocnictwa na podstawie którego działał przed sądem. Skoro nie uzupełnił braku formalnego mimo wezwania organu to skutkiem niedokonania tej czynności było pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wniosek, który nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa nie może skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego. Żądane pełnomocnictwo przesłał dopiero przy piśmie z dnia 10 marca 2011 r., które wpłynęło do organu w dniu 23 marca 2011 r. i w dniu 8 kwietnia 2011 r. organ udzielił skarżącemu informacji, o którą wnosił. Zgodnie z art. 149 ustawy p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dokonując oceny czynności organu w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wobec załatwienia wniosku w dniu 8 kwietnia 2011 r. organ na dzień rozpoznania skargi przez sąd nie pozostaje w bezczynności. Należy jednak podkreślić, że w sprawie niniejszej organ dokonał czynności już po dniu wniesienia skargi na bezczynność jednak udokumentowane okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie, że czynność została dokonana na skutek przedłożenia żądanego przez organ pełnomocnictwa a nie na skutek wniesionej skargi na bezczynność. W ocenie Sądu zaistniałe w sprawie opóźnienie nastąpiło na skutek nieuzupełnienia braku formalnego wniosku przez pełnomocnika strony. Wezwany do uzupełnienia braku w dniu 14 czerwca 2010 r. brak ten uzupełnił dopiero 10 marca 2011 r. Sąd dopatrzył się również opóźnienia w czynnościach organu. W przypadku bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków formalnych istnieją podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Tymczasem organ wezwał pełnomocnika skarżącego ponownie do uzupełnienia braku w dnia 28 lipca 2010 r. a pismo informujące o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania skierowane do niego jest datowane na dzień 9 listopada 2010 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy korespondencji pomiędzy organem a pełnomocnikiem skarżącego wynika, że organ wyjaśnił mu wątpliwości podniesione w jego pismach co do nieskuteczności w sprawie administracyjnej jego pełnomocnictwa złożonego w sprawie cywilnej, co również opóźniło załatwienie wniosku. Mając na względzie przytoczone powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. 02.153.1270 ze zm.) oddalił skargę.