IV SAB/Wa 157/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 157/17, w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Prokuratora Generalnego – Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania orzeczenia postanawia I. odrzucić skargę; II. odmówić przyznania prawa pomocy Z. B. w piśmie z 16 stycznia 2018r. wniósł, sporządzoną osobiście, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 grudnia 2017r., sygn. akt IV SAB/Wa 157/17, utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 5 października 2017r., sygn. akt IV SAB/Wa 157/17, odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata. W niniejszej skardze został również zawarty ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Skargę Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), powoływana dalej jako "p.p.s.a", skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z kolei zgodnie z art. 285l p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych przepisami niniejszego działu do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest art. 175 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 – 3 (nie mającymi jednak zastosowania w niniejszej sprawie). Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia również powinna zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Jeśli skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powyższego wymogu nie spełnia, podlega odrzuceniu, o czym przesądza treść art. 285f § 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II ONP 1/10, stwierdził, że niesporządzenie skargi kasacyjnej, a zatem i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. nie jest brakiem formalnym, który podlegałby uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny, czyniący taką skargę niedopuszczalną. W rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została sporządzona i podpisana przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a. W świetle powyższego Sąd uznał, że Z. B. nie miał wymaganej ustawowo zdolności do sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wobec tego wniesiona skarga, jako niespełniająca wymogu określonego w art. 175 § 1 p.p.s.a., a tym samy jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, trzeba wskazać, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 p.p.s.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Oznacza, to że zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05). Wobec tego, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia podlegała odrzuceniu, brak było podstaw do prowadzenia postępowania sądowego, a tym samym do przyznania skarżącemu prawa pomocy w toku postępowaniu (por. postanowienie NSA z 20 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1368/17) W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 285f § 3 w związku z art. 175 § 1 oraz art. 247 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.