IV SAB/Wa 17/17

Dnia 11 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym zażalenia A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2017r., sygn. akt IV SAB/Wa 17/17 w sprawie ze skargi A. N. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 7 lipca 2017r. (k. 68-72) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2017r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 17 lutego 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zmiany kodu tytułu ubezpieczenia. W dniu 17 lipca 2017r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 7 lipca 2017 roku (zażalenie k. 79). Zarządzeniem z dnia 21 lipca 2017r. (k. 82) skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie podpisanego egzemplarza zażalenia lub podpisanie w gmachu Sądu zażalenia znajdującego się w aktach sprawy oraz nadesłanie jednego odpisu zażalenia poświadczonego przez skarżącego za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis zarządzenia z dnia 21 lipca 2017r. został doręczony skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2017r. (potwierdzenie odbioru k. 85). Zakreślony termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia upłynął w dniu 14 sierpnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd odrzucił zażalenie, albowiem skarżący, pomimo wezwania, nie podpisał zażalenia i nie złożył poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zażalenia. Zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie jak każde pismo procesowe w sprawie powinno czynić zadość przewidzianym wymogom formalnym, w tym zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika oraz niezbędną ilość odpisów dla doręczenia ich stronom postępowania – art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Niepodpisanie przez stronę skarżącą zażalenia zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz niedołączenie wymaganej liczby odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., stanowi braki formalne, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiające nadanie pismu procesowemu prawidłowego biegu. W tym miejscu należy wskazać, że żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wnoszenia pism procesowych podpisanych elektronicznie. Nie przewiduje także możliwości prowadzenia w formie elektronicznej akt sprawy. W związku z tym wnioskować należy, że pod pojęciem "podpis" należy rozumieć wyłącznie podpis własnoręczny – zindywidualizowany znak graficzny, właściwy dla konkretnej osoby. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia z 12 maja 2014r., sygn. I OPS 10/13 (dostępne w CBOiS – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym, w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a., nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. 2013, poz. 262 ze zm., zwanej dalej ustawa o podpisie elektronicznym), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Odnosząc się do kwestii zastosowania przepisów ustawy o podpisie elektronicznym NSA stwierdził, że ustawodawca w art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym zastrzegł, że z przepisów szczególnych mogą w tym zakresie wynikać inne rozwiązania. Tak więc, z elektroniczną procedurą w sensie prawnym, będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy zostaną wprowadzone aktami odpowiedniej rangi, regulacje prawne pozwalające, zarówno nadawcy, jak i odbiorcy, na dokonywanie czynności procesowych na tym samym poziomie technologicznym. Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę, że interpretacji cytowanego przez NSA art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym, w myśl której dane w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu są w każdym wypadku równoważne pod względem skutków prawnych dokumentom opatrzonym podpisami własnoręcznymi sprzeciwia się to, że regulacje dotyczące możliwości wykorzystywania przez strony takiej formy autoryzacji dokumentów zostały wprowadzone do innych procedur, czego przykładem jest chociażby art. 63 § 3a pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 23 ze zm.). Gdyby więc zamiarem ustawodawcy było bezwzględne zrównanie wyżej wymienionych rodzajów podpisów, to regulacja taka byłaby zbędna. Przywoływana przez NSA ustawa o podpisie elektronicznym została uchylona z dniem 7 października 2016r., przepisami ustawy z dnia 5 września 2016r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. 2016, poz. 579), który to akt obecnie reguluje kwestie posługiwania się tego typu podpisem, zaś w jego przepisach brak jest odpowiednika art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym, mówiącego o równoważności podpisu elektronicznego i własnoręcznego. Aktualnie obowiązujące przepisy, regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wnoszenia pism w formie elektronicznej. Możliwość taka wystąpi dopiero od dnia 15 maja 2018r., tj. po wejściu w życie przepisu art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014r., poz. 183 ze zm.), zmieniającego art. 46 p.p.s.a., poprzez dodanie do niego §2 a – 2d. Skutki prawne, na gruncie przepisów p.p.s.a., związane z opatrzeniem pisma podpisem elektronicznym, odpowiadają tym jakie wywołuje podpisanie pisma wniesionego w formie elektronicznej podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, w rozumieniu art. 20b ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. 2014, poz. 1114). W tym wypadku również brak jest podstaw do przyjęcia dopuszczalności podpisania w ten sposób pisma elektronicznego i jego wniesienia do sądu. Ponadto strona wnosząca pismo do Sądu jest zobowiązana do dołączenia jego odpisów i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom. Brak złożenia wymaganej liczby odpisów pisma procesowego nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez sąd. Tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 13/13 (to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl). Uchwała dotyczyła skargi, jednak uwagi w niej zwarte znajdują odniesienie do wszystkich pism procesowych, w tym również do zażalenia. Odpisem pisma, zgodnie z art. 47 § 2 p.p.s.a. mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Odpisem jest każdy dalszy egzemplarz pisma, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2008r., sygn. akt II OSK 774/06). Jego istotą jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2008r., sygn. akt I OZ 407/08). Bez względu na to, czy jest to egzemplarz pisma zgodny z układem graficznym oryginału (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument zawsze niezbędne jest poświadczenie pełnej zgodności jego treści z oryginałem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30.01.2017r., II FZ 821/16). Skarżący zarządzeniem z dnia 21 lipca 2017r. został wezwany do nadesłania podpisanego egzemplarza zażalenia lub podpisania egzemplarza zażalenia znajdującego się w aktach sądowych oraz do nadesłania jednego odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis zarządzenia z dnia 21 lipca 2017r. został doręczony skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2017r., zatem zakreślony termin do uzupełniania braków formalnych zażalenia upłynął w dniu 14 sierpnia 2017r. Skarżący nie wykonał zarządzenia z dnia 21 lipca 2017r., co uniemożliwia nadanie biegu zażaleniu na postanowienie z dnia 7 lipca 2017r., albowiem skarżący nie podpisał zażalenia ani nie złożył podpisanego egzemplarza zażalenia, jak również nie złożył poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zażalenia. Powyższe uchybienie uniemożliwia nadanie zażaleniu dalszego biegu, co mając na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.