IV SAB/Wa 174/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę W piśmie z dnia 11 września 2012 r. K. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku z dnia 28 października 2011 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie jest organem właściwym w sprawie. Minister podał, że pismem z dnia 7 listopada 2011 r. przekazał żądanie K. R. do Prezesa KRUS-u jako organu właściwego w sprawie, o czym zawiadomił skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sprawach dotyczących niewydania: decyzji administracyjnych; postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; innych niż wymienione aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Aby możliwa była ocena przez Sąd bezczynności danego organu administracji publicznej należy najpierw ustalić, czy organ ten jest właściwy do podjęcia czynności lub wydania orzeczenia o treści żądanej przez stronę. Zatem organ pozostawał będzie w bezczynności wówczas, gdy przepisy prawa materialnego będą nakładać na niego obowiązek podjęcia działania w przepisanej prawem formie, zgodnie z jego właściwością rzeczową i miejscową. Z treści art. 180 § 1 K.p.a. wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Podnieść należy, że w uchwale 7 sędziów z 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10 Sąd Najwyższy przyjął że: "Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych i postanowił nadać jej moc zasady prawnej". Odrębność trybu odwoławczego w sprawach ubezpieczeń społecznych wynika z przyznania prawa odwołania do sądu w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wniesienie odwołania przenosi sprawę do rozpoznania przez sąd na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Ta odrębność trybu odwoławczego obejmuje zarówno decyzje wydane w postępowaniu zwykłym, jak i w postępowaniach nadzwyczajnych. Podkreślił to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1425/10 przyjmując, że "Przepis art. 36 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach dot. ubezpieczeń społecznych rolników, a wydanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wydanie przez organ rentowy decyzji w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące stwierdzenie nieważności decyzji (art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy o społecznym ubezpieczeniu rolników), nie ma wpływu na właściwość rzeczową sądu, którą oceniać należy przez pryzmat przepisu materialnoprawnego, wyznaczającego przedmiotowy zakres sprawy, której dotyczy. To, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (może zmienić, uchylić lub unieważnić decyzje na zasadach określonych w tym Kodeksie) nie zmienia zasady, iż decyzje wydane na podstawie art. 83a ust. 2 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, są decyzjami z zakresu ubezpieczeń społecznych". Bez znaczenia przy tym jest okoliczność, że w art. 83a cyt. ustawy jako tryb właściwy do uchylenia, zmiany lub unieważnienia decyzji wskazano tryb przewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to jedynie obowiązek stosowania przy wydawaniu decyzji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie powyższego stwierdzić należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej jest Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wobec tego skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z uwagi na ogólny brak kompetencji tego organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa KRUS-u, musi podlegać odrzuceniu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.