IV SAB/Wa 174/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie nierozpoznania wniosku o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego ma charakter sprawy administracyjnej, czy cywilnoprawnej?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie nierozpoznania wniosku o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego nie stanowi sprawy administracyjnej, lecz sprawę o charakterze cywilnoprawnym. Zadośćuczynienie jest instytucją prawa cywilnego, a zatem właściwym do rozpoznania takiej sprawy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. W związku z tym skarga wniesiona do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
J. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w R. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 26 lipca 2013 r. Skarżący domagał się kwoty 2.000 zł jako zadośćuczynienia za straty moralne. Kierownik Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w R. wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak kognicji sądów administracyjnych. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na bezczynność Kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w R. w przedmiocie nierozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę
Pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. J. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w R. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 26 lipca 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w R. wniósł o jej odrzucenie wskazując na brak kognicji sądów administracyjnych w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna.
Podnieść należy, że w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz 270, ze zm.), zwanej dalej jako: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa.).
Powyższa regulacja stanowi określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynika z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, iż wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, zaś drugi przepis wskazuje, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Powyższe oznacza, że jako zasadę ustanowiono generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Natomiast wyjątkiem są sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, w tym sądownictwa administracyjnego.
Z treści pisma z dnia 26 lipca 2013 r., którego nierozpoznanie stanowi przedmiot skargi, wynika, że skarżący żąda od Kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w R. kwoty 2.000 zł (słownie: dwóch tysięcy złotych), jako formy "zadośćuczynienia za straty moralne itp. w ciągu 7 dni od daty otrzymania ww. pisma".
Zadośćuczynienie jest instytucją prawa cywilnego wynikającą z art. 448 Kodeksu cywilnego, a zatem kodeksu, który reguluje w myśl art. 1 stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. Jednocześnie stosunek cywilnoprawny to relacja społeczna, z zasady dobrowolna, pomiędzy dwoma autonomicznymi, równorzędnymi podmiotami prawa cywilnego, uregulowana normami o cywilnoprawnym charakterze i przewidującymi, co do zasady, sankcję majątkową. Stosunek cywilnoprawny uregulowany jest metodą cywilnoprawną, charakteryzującą się wolnością i autonomią równorzędnych podmiotów (uchw. SN z dnia 9 czerwca 1995 r., III CZP 72/95, OSNC 1995, nr 10, poz. 146), sankcją majątkową i sądową drogą rozstrzygania sporów (A. Stelmachowski, Zarys teorii prawa cywilnego, Warszawa 1998, s. 35 i n.).
Powyższe wskazuje wyraźnie, iż sprawa z zakresu nierozpoznania wniosku o zapłatę zadośćuczynienia i brak odpowiedzi na tak sformułowane żądanie (nawet gdyby było skierowane do organu) nie stanowi sprawy administracyjnej, lecz sprawę o charakterze cywilnoprawnym, dla rozpoznania której właściwym jest sąd powszechny.
Jedynie na marginesie należy wskazać, iż Zakład Wodociągów i Kanalizacji jest komunalnym zakładem budżetowym w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 45, poz. 236), a zatem jest jednostką organizacyjną sektora finansów publicznych utworzoną przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który odpłatnie wykonuje wyodrębnione zdania oraz pokrywa koszty swojej działalności z przychodów własnych co wynika z treści art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885). Tym samym zakład budżetowy, będąc jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, prowadzi działalność w imieniu i na rachunek jednostki samorządu terytorialnego. W myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594) kierownicy jednostek organizacyjnych gminy nie posiadających osobowości prawnej działają jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielanego przez wójta. Tym samym skierowanie wniosku nie do organu, a do kierownika jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego może wskazywać również na cywilnoprawny charakter przedmiotu skargi.
Wobec powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi. Stosownie zatem do art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło