IV SAB/Wa 20/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi U. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej U. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 9 października 2014 r. (data stempla pocztowego) U. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. (w skardze błędnie wskazano datę 22 sierpnia 2013 r.) nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1964 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr [...], o pow. 1004 m², zapisanej w KW nr [...], stanowiącej własność U. K. oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] maja 1964 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania na rzecz U. K. za wywłaszczoną nieruchomość zmienionej decyzją Komisji Odwoławczej do spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1965 r. nr [...] w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1311/13 decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania w terminie miesiąca decyzji w powyższej sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że od momentu uprawomocnienia się wyroku i zwrotu akt przez Sąd Administracyjny organ nie podjął żadnych działań mających na celu załatwienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Minister infrastruktury i Rozwoju dopiero w dniu 4 czerwca 2014 r. podjął pierwsze czynności wyjaśniające, poprzez skierowanie prośby do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta G. celem wskazania aktualnego stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości. Tego samego dnia organ zawiadomił o konieczności dokonania aktualizacji stanu prawnego i wyznaczył termin rozstrzygnięcia do dnia 21 sierpnia 2014 r. W dniu 26 czerwca 2014 r. skarżąca ponownie wniosła do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wezwanie do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie później niż w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 31 sierpnia 2014 r. Wniesienie wezwania nie usunęło stanu przewlekłości, gdyż w dniu 26 sierpnia 2014 r. organ wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy na dzień 30 października 2014 r. ze względu na konieczność szczegółowej analizy materiału dowodowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1964 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr [...], o pow. 1004m2, zapisanej w KW Nr [...], stanowiącej własność U. K., orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] maja 1964 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania U. K. za wywłaszczoną nieruchomość położoną w G. przy ul. [...] oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1965 r. nr [...] o zmianie w/w orzeczenia z dnia [...] maja 1964 r. Pismami z dnia 8 lutego 2010 r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. wystąpili: E. B. i A. B., M. N. i M. N., Prezydent Miasta G.– reprezentujący Gminę Miasta G., M. Z., M. K. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Minister Infrastruktury stwierdził uchybienie terminu przez M. Z. do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Minister Infrastruktury stwierdził uchybienie terminu przez M. K. do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1964 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr [...], o pow. 1004 m2, zapisanej w KW nr [...], stanowiącej własność U. K. i umorzył postępowanie przez Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w tej części oraz utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] maja 1964 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 1965 r. nr [...] o zmianie w/w orzeczenia z dnia [...] maja 1964 r. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1311/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w/w decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, iż Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylając decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. w części dot. stwierdzenia nieważności orzeczeniu wywłaszczeniowego i umarzając w tej części prowadzone postępowanie naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 2 w zw. Z art. 157 § 1 k.p.a. Ponadto wskazał, iż to Minister jest organem właściwym do rozpoznania wniosku U. P.. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że powyższa sprawa wpłynęła do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (poprzednika prawnego Ministra Infrastruktury i Rozwoju) w dniu 20 listopada 2013 r. w wyniku doręczenia odpisu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1311/13 (uchylającego decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r.) wraz z aktami sprawy. W wyniku reorganizacji administracji państwowej Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zostało zlikwidowane w dniu 27 listopada 2013 r. Na jego miejsce zostało powołane Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, które powstało w wyniku połączenia dwóch istniejących wcześniej ministerstw: Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. W konsekwencji doszło do znaczących zmian organizacyjnych, które miały istotny wpływ na toczące się dotychczas postępowania nadzorcze, bowiem zachodziła konieczność dostosowania procedur funkcjonowania dwóch odrębnych ministerstw. Pismem z dnia 4 czerwca 1014 r. organ zawiadomił strony, iż w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1311/13 prowadzone jest postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r., jednocześnie organ wskazał termin do zapoznania się z aktami sprawy i uzupełnienia materiału dowodowego do dnia 25 czerwca 2014 r. a także przewidywany termin rozstrzygnięcia do dnia 31 sierpnia 2014 r. W związku z rozbieżnościami między treścią ksiąg wieczystych a posiadanymi wypisami z rejestru gruntów nadesłanych do organu nadzoru przez Urząd Miasta G. przy piśmie z dnia 30 września 2009 r. organ nadzorczy pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. wystąpił do Urzędu Miasta G. o nadesłanie informacji o aktualnym stanie prawnym wywłaszczonej nieruchomości oraz o nadesłanie wypisów z ewidencji gruntów dla działek wchodzących obecnie w skład wywłaszczonej nieruchomości wraz ze wskazaniem adresów wszystkich osób, którym do przedmiotowej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe. W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd Miasta G. przy piśmie z dnia 11 lipca 2014 r. nadesłał wypisy z rejestru gruntów dot. działki nr [...],[...] oraz [...] karta mapy 60 obręb G. W związku z informacją o śmierci jednej ze stron postępowania – J. Z. organ podjął czynności związane z ustaleniem jego następców prawnych. Informacje te organ uzyskał w dniu 18 sierpnia 2014 r. Pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. organ zawiadomił strony, zgodnie z art. 10 k.p.a., że w postępowaniu został zebrany materiał dowodowy, z którym można się zapoznać, uzupełnić oraz składać ewentualne wyjaśnienia i dokumenty do dnia 15 września 2014 r. Jednocześnie organ wskazał przyczyny nie załatwienia sprawy: konieczność umożliwienia następcom prawnym J. Z. zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz konieczność dokonania szczegółowej analizy tego materiału dowodowego i wskazał nowy termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 30 października 2014 r. Decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznał wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt. 1 – 4a tego artykułu. Skarżąca na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1311/13 r. w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. Wprowadzona do ustawodawstwa z dniem 11 kwietnia 2011 r. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy ma na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowań administracyjnych, a w konsekwencji skuteczniejszej realizacji prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skoro ustawodawca obok skargi na bezczynność organu, wyodrębnił jako odrębną, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, to należy uznać, że przewlekłość postępowania jest innym typem naruszenia zasady szybkości postępowania niż niezałatwienie sprawy w terminie. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy będzie oznaczało nie tylko niezałatwienie sprawy w ustawowych terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a., ale jednocześnie sytuację, w której organ wprawdzie prowadząc postępowanie podejmuje w jego toku czynności procesowe, które mogą być ocenione jako zbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podejmowanie przez organ takich czynności procesowych czyni, że organ nie pozostaje w sprawie bezczynny, ale jednocześnie wpływa to na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania ma za zadanie stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły i to bez względu na to, czy sprawa została załatwiona przed wydaniem orzeczenia, czy też nie. W orzecznictwie przyjmuje się, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozprzęgnięcia sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 2 formułuje szereg ogólnych zasad postępowania administracyjnego, które obowiązują w każdym postępowaniu i których organ obowiązany jest przestrzegać. Zgodnie z zasadą legalności działania (art. 6 k.p.a.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ponadto zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, organy administracji publicznej prowadza postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie, Sąd uznał jej zasadność co do przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1311/13 r., którym uchylono decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi w dniu 20 listopada 2013 r. Zadaniem organu było ponowne rozpatrzenie wniosków: Gminy Miast G., E. B. i A. B. oraz M. N. i M. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. Wnioski te zostały rozpatrzone decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. Z akt administracyjnych wynika, że w okresie od dnia 20 listopada 2013 r. do dnia 4 czerwca 2014 r. organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. Sąd nie kwestionuje faktu, że wszelkie zmiany organizacyjne w organach administracyjnych mogą wpłynąć na wydłużenie terminów załatwienia spraw, ale nie powodują wstrzymania procesu wydawania decyzji. Czynności organu podejmowane od dnia 4 czerwca 2014 r. należy uznać za uzasadnione i niezbędne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że postępowanie w sprawie od dnia 20 listopada 2013 r. trwało dłużej niż to było konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych istotnych do rozstrzygnięcia sprawy, co świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Jednocześnie Sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. W związku z wydaniem decyzji Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do jej wydania i w tym zakresie umorzył postępowanie, jak w pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. / ao v