IV SAB/Wa 201/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2015 r. sprawy ze skargi H. D., A. G., M. W., L. W., J. W., G. W., K. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania z dnia [...] marca 2012 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżących H. D., A. G., M. W., L. W., J. W., G. W., K. W. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 24 lutego 2015r. pełnomocnik H. D., A. G., J. W., G. W., K. B. W., M. W., M. W. i L. T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność względnie przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w postaci zwłoki w rozpoznaniu wniesionego przez skarżących w dniu 27 marca 2012r. odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r. nr [...] (nr [...]), odmawiającej uchylenia decyzji z-cy dyrektora Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu [...] z dnia [...] kwietnia 1984r., znak: [...] dotyczącej odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. A., [...],[...],[...],[...] i inne, oznaczonej jako część osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...], działka "[...]". W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w dniu 27 marca 2012r. złożyli odwołane do Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r. nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji wydanej przez zastępcę dyrektora Wydziału Urbanistyki Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu [...] z dnia [...] kwietnia 1984r. , znak [...]. Pismem z dnia 21 lutego 2014 r. organ został wezwany do udzielenia informacji w przedmiocie postępowania, z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji organu od dnia wpłynięcia odwołania. Pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. skarżący ponownie wystąpili do organu o informacje odnośnie prowadzonego postępowania. W dniu 15 maja 2014 r. w rozmowie telefonicznej poinformowano pełnomocnika stron, że decyzja zostanie wydana do końca maja 2014 r. W dniu 11 czerwca 2014 r. strony otrzymały pierwsze pismo od organu w związku z wniesionym odwołaniem, które do organu wpłynęło ponad 2 lata wcześniej. Organ zażądał nadesłania dokumentów dot. spadkobierców zmarłej strony postępowania tj. B. W. Przedmiotowe dokumenty zostały nadesłane w dniu 6 sierpnia 2014 r. W dniu 3 listopada 2014 r. skarżący złożyli kolejne pismo w sprawie, mające na celu doprowadzenie do rozpoznania ich odwołania. Wobec bierności organu, w dniu 29 grudnia 2014 r. skierowano do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art 53 § 2 p.p.s.a. w zw. art. 37 § 1 k.p.a., odebrane w dniu 31 grudnia 2014 r., które do dnia złożenia skargi pozostało bez żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie dot. rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r. nr [...] (znak: [...]) zostało zakończone przez organ II instancji poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie (decyzja z dnia [...] marca 2015r. nr [...]). Podniósł przy tym, że "zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady, trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". A także wyjaśnił, że w niniejszej sprawie istniała konieczność pozyskania całości materiału dowodowego, a następnie dokonania jego szczegółowej i wnikliwej analizy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności organu i przewlekłym prowadzeniu postępowania. Przy czym sąd wskazuje, że skarga w zakresie bezczynności została rozpoznana wyrokiem z dnia 14 września 2015r. sygn. akt. IV SAB/Wa 172/15. Przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., 270, ze zm. - dalej p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt. 1 - 4a tego artykułu. Skarżący na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postępowania wszczętego wniesieniem odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r. Wprowadzona do ustawodawstwa z dniem 11 kwietnia 2011 r. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy ma na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowań administracyjnych, a w konsekwencji skuteczniejszej realizacji prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skoro ustawodawca obok skargi na bezczynność organu, wyodrębnił jako odrębną, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, to należy uznać, że przewlekłość postępowania jest innym typem naruszenia zasady szybkości postępowania niż niezałatwienie sprawy w terminie. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy będzie oznaczało nie tylko niezałatwienie sprawy w ustawowych terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a., ale jednocześnie sytuację, w której organ wprawdzie prowadząc postępowanie podejmuje w jego toku czynności procesowe, które mogą być ocenione jako zbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podejmowanie przez organ takich czynności procesowych oznacza, że organ nie pozostaje w sprawie bezczynny, ale jednocześnie wpływa to na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania ma za zadanie stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły i to bez względu na to, czy sprawa została załatwiona przed wydaniem orzeczenia, czy też nie. W orzecznictwie przyjmuje się, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozprzęgnięcia sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 2 formułuje szereg ogólnych zasad postępowania administracyjnego, które obowiązują w każdym postępowaniu i których organ obowiązany jest przestrzegać. Zgodnie z zasadą legalności działania (art. 6 k.p.a.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ponadto zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, organy administracji publicznej prowadza postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie, Sąd uznał jej zasadność co do przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju odwołania skarżących z dnia 27 marca 2012r. Należy bowiem zauważyć, że przy rozpatrywaniu spraw organy są zobowiązane do przestrzegania regulacji dot. terminów ich rozpoznawania (art. 35-37 k.p.a.). W niniejszej sprawie odwołanie zostało wniesione w dniu 27 marca 2012r. Natomiast jak wynika z akt sprawa została rozpoznana dopiero w dniu [...] marca 2015r. (data wydania decyzji przez organ II instancji). A zatem trzy lata zajęło organowi rozpoznanie tego odwołania. Przy czym podkreślić wypada, iż jedyną czynnością wykonaną przez organ po wniesieniu odwołania było wystąpienie do odwołujących się z pismem wnoszącym o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po B. W. (pismo z dnia 11 czerwca 2014r.). oraz do Centrum Personalizacji Dokumentów o adres 2 osób: W. K. i B. W. Przy czym co do jednej z tych osób organ posiadał wiedzę, iż prawdopodobnie osoba ta nie żyje, gdyż zwrócił się do pełnomocnika skarżących o wskazanie następców prawnych po tej osobie. A zatem przeprowadzenie tych czynności w okresie dłuższym niż przewiduje to k.p.a., świadczy o rażąco przewlekle prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Szczególnie gdy się zważy, iż organ kilkakrotnie (pismo z dnia 21 lutego 2014r., 16 kwietnia 2014r., 3 listopada 2014r.) był przez strony wzywany do udzielenia informacji o stanie sprawy i pisma te były pozostawiane bez żadnej odpowiedzi. Dodać również wypada, że w sprawie nie został przez organ zastosowany przepis art. 36 k.p.a. celem wskazania terminu zakończenia postępowania oraz przyczyn z powodu, których nie jest możliwe dotrzymanie terminu określonego w przepisie art. 35 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w pkt 3 sentencji wyroku wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł uznając jej adekwatność w sytuacji rażącego naruszenia przez organ prawa. Charakter stwierdzonych w sprawie uchybień uzasadnia wysokość wymierzonej grzywny, bowiem organ w sposób skuteczny nie usprawiedliwił przyczyn, które wpłynęły na przedłużenie postępowania administracyjnego. Należy bowiem w tym zakresie podkreślić, że prócz wskazanych wyżej dokumentów dot. następstwa prawnego oraz adresów stron organ nie gromadził żadnych dodatkowych dokumentów w sprawie, co wskazuje, że całość niezbędnego materiału dowodowego znajdowała się już w aktach sprawy, które do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (obecnie Ministra Infrastruktury i Rozwoju) zostały przesłane przez Wojewodę [...] w dniu 24 kwietnia 2012r. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.