IV SAB/Wa 206/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. z wniosku A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] było prowadzone przewlekle; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. Podał, że organ nie rozpoznał ponownie sprawy wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2347/13 poprzedniej decyzji. Zaznaczył, że pismem z dnia [...] marca 2014 r. zwracał się do SKO o ponowne zajęcie się sprawą. Podkreślił, że od wydania wyroku minął już ponad rok, a Kolegium nadal nie wydało rozstrzygnięcia, co wskazuje na przewlekłość postępowania. Organ wykonał tylko pkt. 2 wyroku dotyczący zwrotu kosztów postepowania. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Wyjaśniło, że wpływ spraw w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. jest największy w całej Polsce. Podał, że sprawozdawca mający w swoim referacie niniejszą sprawę otrzymał do rozpoznania w 2014 roku 260 spraw administracyjnych i 398 spraw z zakresu opłat z tytułu wieczystego użytkowania i nie jest w stanie załatwić wszystkich spraw w terminie jednego miesiąca. Jednocześnie nadmienił, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. została wydana decyzja rozpatrująca wniosek A. B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) , dalej p.p.s.a., (w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 sierpnia 2015 r.) Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się w pierwszej kolejności do oceny dopuszczalności skargi należy zauważyć, że przewlekłość postępowania może być stwierdzona przez Sąd, niezależnie od tego, czy przed wniesieniem skargi lub po jej wniesieniu a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd w takiej sprawie organ podjął jakiekolwiek czynności procesowe. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, że ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania dotyczącego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). "Przewlekłość postępowania" jest pojęciem szerszym od "bezczynności organu". Możliwa jest sytuacja, w której organ pozostaje w bezczynności, niemniej nie można zarzucić prowadzonemu przez niego postępowaniu przewlekłości (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2304/14 i z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2425/14, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). Przyjmuje się na ogół, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze. Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 kpa zasadę szybkości postępowania administracyjnego (por. np. P. Dobosz: Milczenie i bezczynność w postępowaniu administracyjnym, Kraków 2011r.s. 73 i nast., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, LEX nr 1369030). Organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy podejmuje czynności zbędne, pozorne oraz gdy nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, nie zaś fakt, że postępowanie to zostało wreszcie zakończone. Tym więc różni się przewlekłe prowadzenie postępowania od bezczynności organu. W tym drugim przypadku chodzi o zaniechanie organu polegające na niepodjęciu konkretnej czynności procesowej, najczęściej na niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, ocenianym przez Sąd na dzień wydania orzeczenia sądowego w takiej sprawie. Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi należy podnieść, że w okolicznościach niniejszej sprawy za datę, od której organ winien podjąć czynności jest [...] maja 2014 r., kiedy akta sprawy po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 2347/13) zostały zwrócone do organu. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że od tej daty do dnia złożenia skargi do Sądu upłynęło dziesięć miesięcy. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że w tym okresie organ podjął jedną czynność procesową, a mianowicie pismem z dnia [...] lipca 2014 r., a zatem dopiero po upływie trzech miesięcy, zwrócił się na podstawie art. 136 k.p.a. do Wójta Gminy B. o ustosunkowanie się do wszystkich podnoszonych przez A. B. zarzutów, wyznaczając na udzielenie odpowiedzi termin siedmiu dni od dnia otrzymania pisma. Wójt Gminy B. - zachowując tak zakreślony termin - pismem z dnia [...] lipca 2014 r., które wpłynęło do SKO w dniu [...]lipca 2014 r., udzielił żądanych wyjaśnień. Z charakteru i z okoliczności sprawy nie wynika, aby organ był zmuszony podejmować jakiekolwiek inne czynności procesowe, umożliwiające mu rozpoznanie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]lipca 2012 r. nr [...]. Nie informował też strony o przedłużeniu terminu załatwienia tej sprawy. Nic więc nie usprawiedliwia opieszałości organu w okresie od [...]lipca 2014 r. do dnia wystąpienia skarżącego z przedmiotową skargą i tym samym nie pozwala na oddalenie zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Wskazane zaś przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyczyny niemożności rozstrzygnięcia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. nie mogą skutkować uznaniem skargi za nieuzasadnionej, jednakże Sąd wziął je pod rozwagę dokonując oceny, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że kwestia braków kadrowych powodujących notoryczne niemożliwości zachowania terminów załatwiania spraw powinna być przez kierownictwo organu jak najszybciej rozwiązana. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.