IV SAB/Wa 21/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-24
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu rentowego (ZUS) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji ZUS, w tym w przypadku niewydania decyzji w ustawowym terminie, przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego, a nie skarga do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad bezczynnością organów rentowych jedynie w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
A. P. złożyła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżąca zarzuciła ZUS niewydanie orzeczenia w terminie dwumiesięcznym. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę
W piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. zatytułowanym "odwołanie" A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. polegającą na niewydaniu, w terminie dwumiesięcznym, orzeczenia w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wywodząc, że sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Skarżąca zarzuca Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych bezczynność w niewydaniu, w terminie dwumiesięcznym, orzeczenia w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.
Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 83 § 2 i 3 z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Stwierdzić zatem należy, że w odniesieniu do decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady właściwy będzie zatem sąd powszechny.
Wyjątki co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały w sposób enumeratywny ustalone w art. 83 ust. 4 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a przysługuje prawo złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Wobec tego kontroli sądów administracyjnych podlegać będzie zatem bezczynność organu w sprawach, określonych w art. 83 ust. 4 cytowanej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 487/08; LEX nr 536811).
Ponieważ bezczynność zarzucana przez skarżącą Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w niniejszej sprawie nie dotyczy żadnej z kategorii spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 powołanej ustawy skargę należało uznać za niedopuszczalną.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło