IV SAB/Wa 213/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-10

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, jeśli strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych i korzysta z pomocy rodziców?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom, których sytuacja majątkowa uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości. W przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie pokryć żadnych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony. Sytuacja materialna strony, obejmująca niskie dochody, brak majątku oraz konieczność korzystania z pomocy rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek został złożony w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Finansów, która została odrzucona przez WSA w Warszawie. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych i korzysta z pomocy rodziców. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Skarżący M. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata) z urzędu. Wniosek o prawo pomocy złożył w sprawie wszczętej z jego skargi na bezczynność Ministra Finansów; sprawa ta została rozpoznana przez sąd pierwszej instancji (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013r. o sygn. akt IV SAB/Wa 213/13 skargę odrzucił). Skarżący na obecnym etapie postępowania jest uprawniony do złożenia skargi kasacyjnej od tego z dnia 5 grudnia 2013r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniesienie skargi kasacyjnej wiąże się z obowiązkiem opłacenia wpisu od skargi kasacyjnej (w niniejszej sprawie 100 zł) oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika, który sporządzi środek odwoławczy. M. P. we wniosku PPF oraz w oświadczeniu złożonym w wyniku wezwania referendarza sądowego wyczerpująco przedstawił swą sytuacją osobistą i majątkową. Oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej – utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 747,40 zł. brutto (tj. 673,25 zł. netto) miesięcznie. Skarżący nie posiada nieruchomości, przedmiotów o szczególnej wartości. Strona, aby utrzymać swe gospodarstwo domowe korzysta z pomocy rodziców. Pokrywają oni koszty mieszkania, pomagają także w zakupie żywności i lekarstw. Stwierdzono, co następuje: Referendarz stwierdził, biorąc pod uwagę stan faktyczny opisany we wniosku oraz mając na względzie przymus adwokacko - radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, że wniosek M. P. zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do Sądu osobom, którym stan majątkowy dostęp ten uniemożliwia. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeżeli strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kosztami postępowania sądowego są koszty sądowe oraz wynagrodzenie przysługujące fachowemu pełnomocnikowi, tj. radcy prawnemu lub adwokatowi. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wnioskodawca podkreślił, że jest osobą bezrobotną, a otrzymywany zasiłek dla bezrobotnych jest na tyle niski, że nie pozwala na zaspokojenie nawet wszystkich najważniejszych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem siebie i domu oraz leczeniem. W sytuacji ograniczonych możliwości zaspokojenia przez skarżącego wszystkich swoich niezbędnych potrzeb życiowych, braku jakichkolwiek oszczędności oraz konieczności pozyskania dodatkowych środków finansowych od rodziców, należy uznać, że sytuacja materialna nie pozwala mu na opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru. Skarżący nie posiada właściwie żadnych zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej jak i pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych) prowadzonej sprawy. Obecnie M. P. pozostaje na utrzymaniu Państwa (otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych), nie posiada przedmiotów wartościowych, nieruchomości czy innych składników majątkowych, które dawałyby jakiekolwiek szanse na czerpanie pożytków. Jego sytuacje bytową może dopiero zmienić znacząco fakt zatrudnienia. Z tą chwilą wnioskodawcy może stać się zdolny do pokrycia przynajmniej części kosztów niniejszej sprawy. Mając na uwadze fakt, że skarżący otrzymuje już znaczną pomoc finansową od rodziców, nie można wymagać, aby uzyskał od nich środki pieniężne również na koszty niniejszego postępowania sądowego. Stanowiłoby to bowiem przekroczenie granic obowiązku wynikającego z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mówiącego o wzajemnym wspieraniu się najbliższych członków rodziny (dzieci i rodziców) i kłóciłoby się z zasadami współżycia społecznego. Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, skarżącego należy zwolnić od kosztów sądowych w całości i ustanowić pełnomocnika z urzędu. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 158 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło