IV SAB/Wa 234/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku I. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego z wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...]; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego K. H. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. H. pismem z dnia 20 maja 2016 r. (data wpływu do organu) wniósł skargę na niezałatwienie przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...]. W skardze wskazał, że sprawa nie została rozpoznana w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Minister Infrastruktury i Budownictwa pismem z dnia 25 lutego 2016 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 15 maja 2016 r., którego też nie dotrzymał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie kwestionując zasadność zarzutu bezczynności i wskazując, że w niniejszej sprawie brak jest możliwości wydania rozstrzygnięcia z uwagi na konieczność zebrania całego materiału dowodowego, co jest utrudnione. Organ w toku postępowania wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], Archiwum Urzędu Miasta [...], Archiwum Państwowego w [...] następcy prawnego wnioskodawcy tj. [...] Spółka z.o.o. spółka jawna i do wnioskodawcy o nadesłanie potrzebnych dokumentów. Poza tym organ na bieżąco informował stronę skarżącą o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie. (pismo z 30 maja 2016 r.). Organ wskazał, że zasada szybkości postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej i obowiązkiem organu do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Poza tym Minister prowadzi ponad 5000 spraw w których musi podejmować czynności. Doszło nadto do zmian organizacyjnych w samym ministerstwie, co także wpłynęło na tok postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. przewlekłość lub bezczynność organu. W związku z tym Sąd zastosował ten przepis i rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa, sąd w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w sprawach skarg na podejmowane przez organy inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd orzeka również w zakresie skarg na bezczynność i przewlekłość organów administracji w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy (art. 3 § 2 pkt 8). Właściwość sądu w tym ostatnim przypadku dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych lub opieszałego ich prowadzenia. Przedmiotem sprawy jest przewlekłość postępowania Ministra Infrastruktury i Rozwoju w związku z koniecznością rozpoznania wniosku skarżącego z [...] sierpnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...]. Wniosek nie został rozpoznany. Skarżący wyczerpał tok instancyjny bowiem wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 16 lutego 2016 r., które wpłynęło do organu 22 lutego 2016 r. W ocenie Sądu wniosek należało zakwalifikować jako skargę na przewlekłość postępowania z uwagi na podniesione w skardze zarzuty i tok postępowania przed organem. Zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął niezbędnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a., co stanowi o wypełnieniu przesłanki przewlekłości postępowania. Analiza pism znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wskazuje, iż od momentu złożenia wniosku przez skarżącego, co nastąpiło 24 sierpnia 2015 r. organ co prawda podejmował czynności polegające na zwracaniu się do urzędów i organów jednakże w żadnym stopniu tych podmiotów nie dyscyplinował. W konsekwencji do daty złożenia skargi przez K. H. do chwili obecnej nie uzyskał wszystkich żądanych dokumentów. Nie podjął też próby rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zapewnieniom, że informował stronę o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, tak w istocie nie było. Od daty wpływu wniosku tj. 24 sierpnia 2015 r. tylko 2 razy: pismem z 25 lutego 2016 r. zawiadomił o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do 15 maja 2016 r. i pismem z 30 maja 2015 r. poinformował o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do 31 sierpnia 2016 r., którego też nie dotrzymał. Organ nie informował zatem skarżącego na bieżąco, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 K.p.a., o przyczynach niezałatwienia sprawy. Drugie pismo zostało wystosowane do skarżącego znacznie po upływie terminu w którym wniosek miał być rozstrzygnięty. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że organ ma do rozpoznania 5000 spraw ani też że w organie następowały zmiany organizacyjne. Wskazać należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenie czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniała przewlekłość o rażącym charakterze. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 - dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy organ próbuje jednak podejmować czynności w sprawie i niektóre z nich są czasami skuteczne. Postępowanie to, na tle innych tego rodzaju spraw nie trwa wyjątkowo długo. W związku z tym Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a.