IV SAB/Wa 237/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekle prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W dniu 13 lipca 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, o czym stanowi art. 245 § 2 p.p.s.a. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. Jednakże, stosownie do art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 powołanej ustawy powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2004 r. sygn. OZ 377/04, Lex nr 837862). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011). W szczególności, potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 146/08, Lex nr 493853 oraz z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OZ 1110/11, Lex nr 1120723; M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex Omega 15/2016). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na niedopuszczalność wniesienia skargi. Przedmiotowa sprawa nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 p.p.s.a. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej jest bowiem dopuszczalna wyłącznie w granicach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku z dnia 26 czerwca 2009 r. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.), ustalenie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych następuje w drodze decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie zaś do treści art. 83 ust. 2 powołanej ustawy, od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W myśl zaś art. 83 ust. 3 ustawy, odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Powołane wyżej przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwe są sądy powszechne. Z wyjątkami wynikającymi z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą więc do zakresu spraw cywilnych, podlegających postępowaniu sądowemu według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 Kpc). Skarga na przewlekle prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku w związku z ubieganiem się o rentę z tytułu niezdolności do pracy nie podlega zatem kognicji sądów administracyjnych. Z tych przyczyn, ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na podstawie art. 247 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.