IV SAB/Wa 251/16

Dnia 3 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: odrzucić skargę. W dniu 8 lutego 2016 roku J. K. wniósł do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. W. o zmianę imion J. J. na imię M. i nazwiska K. na nazwisko P. W dniu 31 maja 2016r. po rozpatrzeniu wniosku J. K. w sprawie zmiany imion i nazwiska rodowego na imię M. oraz nazwiska na P. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. wydał decyzję numer [...], którą odmówił zmiany imion i nazwiska Janusza J. P. rod. K. na imię M. i nazwisko rodowe P.. W piśmie z dnia 16 czerwca 2016 roku J. K. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. w rozpatrzeniu wniosku z dnia 8 lutego 2016 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016.1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ służy, w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., tj. gdy organ nie wydaje w terminie: 1) decyzji administracyjnej; 2) postanowienia, na które służy zażalenie albo które kończy postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, czy też nie wydaje; a także nie podejmuje 4) innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przy czym z bezczynnością mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy nieefektywne działania nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności, nie prowadzą do zakończenia postępowania, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Stan niniejszej sprawy dowodzi, że skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącego już po wydaniu przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. decyzji w przedmiocie odmowy znany imion i nazwiska rodowego skarżącego, a zatem organ rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 8 lutego 2016 roku. Skarga będąca przedmiotem niniejszej sprawy została wniesiona bezpośrednio w Urzędzie Stanu Cywilnego W. w dniu 22 czerwca 2016r. Należy wyjaśnić wobec tego skarżącemu, że rozpoznając skargę na bezczynność organu Sąd jest uprawniony, w razie stwierdzenia bezczynności, zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności. Z tego także powodu skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie może być środkiem alternatywnym w stosunku do wniesienia środków zaskarżenia na wydaną przez organ decyzję. Wydane przez organy akty podlegają bowiem kontroli merytorycznej, co także pozwala na weryfikację adekwatności między przedmiotem żądania strony a rozstrzygnięciem. Środki prawne służące zwalczaniu bezczynności nie mogą natomiast służyć uruchamianiu ponownego postępowania w sprawie już zakończonej decyzją, do czego w istocie zmierza wniesiona skarga. W dacie wniesienia skargi na bezczynność organu do Sądu Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. nie pozostawał już w bezczynności. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że skargę na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1987r., sygn. akt. IV SAB 14/86, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2004r., sygn. II SAB/Gd 46/03, Lex nr 203323 – również dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Lexis Nexis Warszawa 2005 r., s. 89). Skarga na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona przez stronę po wydaniu i doręczeniu jej decyzji jest niedopuszczalna. W takiej sytuacji stronie niezadowolonej z treści decyzji organu przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. W postępowaniu odwoławczym skarżący może kwestionować prawidłowość wydania decyzji i adekwatność rozstrzygnięcia ze stanem faktycznym i złożonym wnioskiem. W dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. nie pozostawał już bowiem w bezczynności, a taki stan rzeczy, tj. wniesienie skargi na bezczynność już po wydaniu decyzji, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, warunkuje niedopuszczalność skargi, a co za tym idzie – jej odrzucenie (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014r., sygn. akt II OSK 337/14; z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 937/11 i z dnia 17 kwietnia 2015r., sygn. akt II OSK 42/15 – dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych). Z powyższych względów skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.