IV SAB/Wa 26/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. M. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie wyegzekwowania obowiązku przywrócenia stosunków wodnych postanawia: odrzucić skargę. H. M. przedmiotem skargi z dnia 29 czerwca 2009 r., sprecyzowanej pismem z dnia 15 lutego 2010 r., uczyniła bezczynność Wójta Gminy C. polegającą na nieegzekwowaniu obowiązku przywrócenia stosunków wodnych nałożonego na J. B. decyzją wskazanego organu administracji z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. wskazał, że stan faktyczny i prawny sprawy nie dają podstaw do twierdzenia, że organ administracji pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Jednocześnie, stosownie do art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. Sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, bądź wydaniem pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Stosownie do treści art. 149 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Mając na uwadze powołane regulacje dotyczące właściwości sądów administracyjnych do orzekania w przedmiocie bezczynności organów administracji oraz rozstrzygnięć dopuszczalnych w przypadku uwzględniania takich skarg należy stwierdzić, że na bezczynność wierzyciela (w przedmiotowej sprawie Wójta Gminy C.) w podjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych służących realizacji przez dłużnika obowiązku o charakterze administracyjnym nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tym zakresie w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) przewidziano bowiem szczególny tryb realizacji uprawnień osoby, której interes prawny lub faktyczny naruszony jest poprzez zaniechanie wierzyciela w podjęciu takich czynności. Zgodnie z art. 6 § 1 powołanej ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl natomiast art. 6 § 1a tej ustawy na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Analiza treści drugiego z powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że uprawnionym do zobowiązania wierzyciela do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest wyłączenie organ wyższego stopnia. Zobowiązanie takie ma prawną formę postanowienia wydawanego po rozpatrzeniu skargi złożonej przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku albo przez organ zainteresowany wykonaniem obowiązku. Z powołanej regulacji wynika też, że skarga do sądu administracyjnego przysługiwać będzie "dopiero" na postanowienie wydane wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie oddalające skargę na bezczynność wniesioną do organu wyższego stopnia nad organem będącym wierzycielem, bądź na bezczynność organu wyższego stopnia w rozpatrzeniu skargi złożonej na podstawie tego przepisu. Podobne zapatrywanie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2003 r. sygn. akt II SAB/Ka 138/02 (ONSA 2004/2/81) na tle przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Stanowisko to zachowuje jednak aktualność na tle stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Ponieważ więc podjęcie przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych nie następuje w żadnej z form przewidzianych przez art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa, a "milczenie" w podjęciu tych czynności weryfikowane jest w szczególnym trybie przewidzianym przez art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to skarga H. M. na bezczynność Wójta Gminy C. polegającą na nieegzekwowaniu obowiązku polegającego na przywróceniu stosunków wodnych, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Nadto, jak wynika z akt sprawy, skarżąca skorzystała z uprawnienia przysługującego jej na mocy art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organ wyższego stopnia (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.) w dniach [...] sierpnia 2007 r. i [...] lutego 2009 r. wydał postanowienia na podstawie tego przepisu, uwzględniając wniesione skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 powołanej wyżej ustawy orzekł, jak w postanowieniu.