IV SAB/Wa 265/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku P. W. z dnia [...] marca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...] w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w zakresie rozpatrzenia wniosku wskazanego w pkt 1 sentencji wyroku dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego P. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. P.W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1979 r., nr [...], o odszkodowaniu za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w [...], oznaczoną jako dz. nr [...], stanowiącą dawną własność A. W. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1980 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że od dnia złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do wydania decyzji w tej sprawie. Skarżący nie był informowany o przesunięciu terminu załatwienia sprawy, ani żadnych innych czynności związanych z postępowaniem. Pismem z dnia 19 maja 2016 r. skarżąc wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, jakim jest przekroczenie terminów do załatwienia sprawy przewidzianych w art. 35 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie Ministra do wdania decyzji w sprawie dot. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2016 r. w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. wpłynął w dniu 14 marca 2016 r. Pismami z dnia 18 marca 2016 r. wystąpiono do Archiwum Państwowego w [...], Urzędu Miasta i Gminy [...] oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o nadesłanie akt archiwalnych dotyczących przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. Wojewoda [...], zaś Archiwum Państwowe w [...] pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. udzielili odpowiedzi , że w ich posiadaniu brak jest akt dotyczących tej sprawy. Pismem z dnia 19 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Następnie pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. wniósł skargę na bezczynność organu. Minister pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. zawiadomił strony o prowadzonym postępowaniu z wniosku skarżącego, informując jednocześnie o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 września 2016 r. z uwagi na poszukiwanie akt archiwalnych. W tym samym dniu Minister, wobec braku odpowiedzi na wcześniejsze pismo, ponowie wystąpił do Urzędu Miasta i Gminy [...]. Zdaniem Ministra powyższe wskazuje, że były podejmowane czynności w celu zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także wyznaczono na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy. Po zgromadzeniu akt sprawy i zawiadomieniu stron z art.10 k.p.a. zostanie wydane rozstrzygnięcie, które zostanie przekazane do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż w myśl art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Jeżeli, jak w niniejszej sprawie, skarga dotyczy bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 19 maja 2016 r. wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa , tym samym spełniony został formalny warunek do wniesienia skargi na bezczynność organu. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Według naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a. organy administracji winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. W myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem aktu. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Z akt sprawy wynika, że organ stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. zawiadomił pełnomocnika skarżącego, iż z uwagi na trwające poszukiwania akt archiwalnych termin załatwienia sprawy nastąpi do dnia 30 czerwca 2016 r. Jednakże nie wykazał aby w zakreślonym terminie rozstrzygnął przedmiotową sprawę administracyjną. W takim przypadku zasadnym było przyjęcie, że skoro do dnia wyrokowania nie zostało wydane właściwe rozstrzygnięcie w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 3 marca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1979 r., nr [...] oraz utrzymującej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1980 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Państwa, to organ pozostawał w bezczynności, co też musiało skutkować zobowiązaniem organu trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do jego rozpatrzenia w terminie miesiąca od dnia otrzymania akt sprawy wraz prawomocnym wyrokiem. W wyniku analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że organ po otrzymaniu w dniu 14 marca 2016 r. wniosku skarżącego niezwłocznie w dniu 18 marca 2016 r., podjął czynności zmierzające do zgromadzenia akt sprawy niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, występując w tym celu do Archiwum Państwowego w [...], Wojewody [...] i Urzędu Miasta i Gminy [...]. Dodać przy tym należy, że sporządzonych wystąpień o akta sprawy organ nie przesłał do wiadomości pełnomocnikowi skarżącego, mimo spoczywającego na nim obowiązku informowania strony o podejmowanych czynnościach w toku prowadzonego postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, iż nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy naruszenie prawa ma charakter rażący powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność ma charakter rażący, jeżeli brak działania organu w sposób oczywisty pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu stwierdzonej bezczynności nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy organ po otrzymaniu wniosku skarżącego podjął niezwłocznie czynności w celu pozyskania archiwalnych akt sprawy koniecznych do rozpatrzenia sprawy, jak również dopełnił obowiązku poinformowania pełnomocnika skarżącego o terminie załatwienia sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.