IV SAB/Wa 280/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-02

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego może zostać oparta na okolicznościach faktycznych dotyczących przyjazdu do Polski i braku wydania decyzji o repatriacji, które nie spełniają ustawowych przesłanek wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu, jeśli nie opiera się na ustawowej podstawie określonej w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA). Okoliczności faktyczne dotyczące przyjazdu do Polski i braku wydania decyzji o repatriacji, które nie spełniają przesłanek z art. 271, 272, 273 § 2 i 3 PPSA, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Sąd nie może samodzielnie doszukiwać się przesłanek wznowienia, a katalog przyczyn jest zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym jej skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o uznanie za repatrianta. Skarżąca podnosiła, że wnioski o uznanie za repatriantów jej i syna pozostają nierozpoznane od 2009 r. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, skarżąca wskazała na brak adwokata na rozprawie, brak oceny sędziego prowadzącego sprawę oraz na wyrok z 2013 r. dotyczący naruszenia prawa przez Rząd Polski w związku z wydaniem dokumentów osobistych. Sąd uznał, że podnoszone przez skarżącą okoliczności nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, , po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. L. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 197/14) postanawia odrzucić skargę 1.1. W dniu 12 lipca 2016 r. Skarżąca – B. L. złożyła pismo zatytułowane "uzupełnienie braków formalnych", które zostało zakwalifikowane jako skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lutego 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 197/14, oddalającego skargę B. L. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że od czasu złożenia wniosków skarżącej i syna skarżącej – M. L. o uznanie za repatriantów, tj. od 28 sierpnia 2009 r. pozostają one nierozpoznane. Skarżąca podniosła, że przedstawiła wszystkie dokumenty niezbędne do uzyskania decyzji o repatriacji. Skarżąca podniosła, że w maju 2016 r. dowiedziała się, że organ nadal pozostaje w bezczynności. 1.2. Zgodnie z zarządzeniem z 30 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, poprzez określenie podstawy wznowienia przez wskazanie konkretnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mających wpływ na wynik sprawy, na które powołała się skarżąca w piśmie z 12 lipca 2016 r. i nadesłanie dokumentów wraz z żądaniem uchylenia lub zmiany zaskarżonego wyroku, jak również wskazanie konkretnej daty, kiedy skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania sądowego. Wezwanie doręczono skarżącemu 6 września 2016 r. 1.3. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 12 września 2016 r. skarżąca złożyła pismo, w którym wskazała, że: "Dnia 31.08.2016 miałem spotkanie z Panem Sędzią który powiedział, że nie może być przywrócona a tylko ponowiona bo ta sprawa jest zakończona. Sprawa nie mogła zostać zakończona ponieważ nie był wyznaczony adwokat oraz nie było go na rozprawie. Nie było też Sędzi który który prowadził sprawę. Były osoby starsze które miały około 90 lat. Sprawa ta toczy się od 2008 roku i dotyczy również 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 i 2015r. i wydania decyzji o wyroku w sprawie decyzji o niesłusznym wywozie mnie i mojego syna na [...]. Nie zgadzam się z tym, że na rozprawie nie było oceny Sędzia, który prowadził moją sprawę. W 2013 roku został wydany wyrok z dnia 16.07.2013r. W wyroku tym istnieje zapis, że Rząd Polski naruszył prawo nie wydając dokumentów osobistych zgodnie z ustawą z 2000r o repatriacji i ustawy o bezwizowym ruchu granicznym. Przyznano nam do końca życie ochronę. Ten wyrok dołączyłam do aktu gdzie podałam wniosek na bezczynność. Sędzia który prowadził sprawę przyjął mnie dnia 31.08.2016 ale nie był na rozprawie 12.02.2015r. Tymczasem nie wydając decyzji repatrianta i wyroku z 2008r. uniemożliwiają synowi M. rehabilitację, oraz korzystanie z wszystkich ulg które się mu należą. Narażając go na stratę życia i zdrowia.". Pismo to zostało uzupełnione w dniu 18 października 2016 r. W uzupełnieniu, skarżąca przedstawiła historię przyjazdu jej i synów z [...] do Polski i wniosła o wydanie dowodów osobistych dla niej i M. L. W piśmie z 24 listopada 2016 r. powtórzyła podnoszone wcześniej argumenty dotyczące bezczynności w sprawie nadania jej i synowi decyzji o repatriacji. Wskazała także, że M. L. jest rehabilitowany w związku z wypadkiem, któremu uległ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 4.1. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem nie została oparta na ustawowej podstawie. 4.2. Zgodnie z art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W myśl zaś art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Zgodnie natomiast z art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z kolei zgodnie z art. 273 § 3 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Podstawą wznowienia może być również wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny lub rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 277 p.p.s.a.,. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. 4.2. Podkreślenia wymaga, że katalog wskazanych wyżej przyczyn wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej, nie może być również uzupełniany w drodze analogii. Instytucja wznowienia postępowania jest wyjątkiem od zasady niewzruszalności prawomocnych orzeczeń (art. 170 – 172 p.p.s.a.) i podstawy jej zastosowania muszą być wykładane ściśle. 4.3. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zgodnie zaś z art. 280 § 2 p.p.s.a., na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Należy wskazać, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka sytuacja ma również miejsce w sytuacji, gdy na podstawie wstępnej analizy akt sprawy, sąd władny jest ocenić że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (zob. np. postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 44/10; postanowienie NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1471/09, CBOIA; J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 1128-1129). Jeżeli zaś chodzi o zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, to na wnoszącym skargę spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia zachowania tego terminu. Podkreślić przy tym należy, że samo podanie okoliczności dotyczących zachowania terminu do wznowienia postępowania nie może być utożsamiane z uprawdopodobnieniem zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (zob. np. postanowienie NSA z 15 listopada 2012 r., II OSK 2696/12, CBOSA). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie. Skarżąca w pismach kierowanych do Sądu przytacza jedynie przyczyny i okoliczności przyjazdu jej i synów do Polski. Nie powołuje takich dokumentów, które spełniałyby w sposób oczywisty przesłanek przyczyny de novis z art. 273 § 2 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. Niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie (zob. postanowienie NSA z 24 czerwca 2009 r. II FSK 837/09, CBOSA). Sąd nie może doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania (zob. wyrok NSA z 13 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 11/07, CBOSA). Skarżąca nie wskazał na żadne okoliczności świadczące o zaistnieniu powołanych wyżej przesłanek wznowienia postępowania. 4.4. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 § 1 p.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło