IV SAB/Wa 320/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-02

Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Majcher

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym za sporządzenie skargi kasacyjnej i ponowne reprezentowanie strony w pierwszej instancji po uchyleniu postanowienia przez NSA?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał radcy prawnemu wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu, uwzględniając czynności podjęte w pierwszej instancji, sporządzenie skargi kasacyjnej oraz ponowne reprezentowanie strony w pierwszej instancji po uchyleniu postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wysokość wynagrodzenia została ustalona na podstawie przepisów rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, z uwzględnieniem stawek za poszczególne etapy postępowania oraz podatku VAT.
Stan faktyczny
Radca prawny J. C. został ustanowiony z urzędu w ramach prawa pomocy dla skarżącej H. M. w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy. Po przedstawieniu stanowisk w sprawie, sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił postanowienie. Następnie sąd pierwszej instancji wydał wyrok uwzględniający skargę. Radca prawny wniósł o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za wszystkie podjęte czynności. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, ustalając wysokość wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu J. C. kwotę 600 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 138 zł tytułem podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. C. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi H. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania postanawia: przyznać radcy prawnemu J. C. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 138 złotych (sto trzydzieści osiem) stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. Referendarz sądowy ustanowił w niniejszej sprawie dla Skarżącej radcę prawnego, w ramach przyznania prawa pomocy. W dniu 15 listopada 2016 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych pełnomocnikiem Strony wyznaczyła r.pr. J. C. Wyznaczony pełnomocnik w pismach z dnia 7 marca 2017 r. i 26 kwietnia 2017 r. przedstawił stanowiska w sprawie. Postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę. W piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. r.pr. J. C. wniósł skargę kasacyjną od tego postanowienia. Postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2454/17 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, Sąd I. instancji uwzględnił wniesioną skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] W piśmie z dnia 26 stycznia 2018 r., wyznaczony radca prawny wniósł o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz dwukrotnie za postępowanie przed Sądem I. instancji, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części. Rozpoznając powyższy wniosek Referendarz sądowy miał na względzie, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). W § 22 tego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wskazano, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 18 grudnia 2015 r. (data wniesienia skargi) i zakończyło się uprzednio w dniu 19 maja 2017 r., kiedy to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę. Przed wydaniem tego postanowienia pełnomocnik Skarżącej wniósł dwa pisma procesowe, w których przedstawił stanowiska w sprawie. Przyjąć należy zatem, że udzieli pomocy prawnej Skarżącej. Wobec tego do przyznania wynagrodzenia za to postępowania zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805). Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia z 2015 r. opłata maksymalna wynosiła w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w I. instancji, 480 zł. Jednocześnie według § 4 tego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej (ust. 1), a ustalenie jej w wysokości wyższej, lecz nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy pełnomocnika oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (ust. 2). W ocenie Referendarza w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające podwyższenie opłaty. Czynności pełnomocnika nie wiązały się z ponadprzeciętnym nakładem pracy. Dlatego na podstawie powołanych przepisów za pomoc prawną w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r., należało przyznać pełnomocnikowi kwotę 240 zł, podwyższoną (na podstawie § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia) o kwotę podatku od towarów i usług. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik wniósł również skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Sądu I. instancji, wobec tego również za tą czynność należało przyznać mu wynagrodzenie. Do przyznania wynagrodzenia za to postępowania zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715). Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia, opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjne za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c tego rozporządzenia opłata określona w pkt 1 w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Z uwagi na to, że ten sam radca prawny prowadził sprawę w I. instancji oraz następnie sporządził skargę kasacyjną, zatem na podstawie powyższych przepisów należało przyznać wynagrodzenie w kwocie 120 zł., podwyższoną stosownie do 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia o kwotę podatku od towarów i usług. Po uwzględnieniu skargi kasacyjnej sprawa ponownie wróciła do Sądu I. instancji, który w dniu 17 stycznia 2018 r. wydał wyrok uwzględniający skargę. W tym postępowaniu Skarżącą dalej reprezentował r.pr. J. C. Jak wynika z akt sprawy przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, który zapadł na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, aplikant adwokacki działający w imieniu pełnomocnika substytucyjnego w dniu 27 grudnia 2017 r. ponownie przeglądał akta sprawy. W piśmie z dnia 26 stycznia 2018 r. pełnomocnik wskazał również, że kontrolował wyrok, który zapadł w dniu 17 stycznia 2018 r. pod względem formalnym. W ocenie Referendarza nie ma zatem podstaw do odmowy przyznania wyznaczonemu pełnomocnika wynagrodzenia za pomoc udzieloną ponownie w postępowaniu przed Sądem I. instancji. Wysokość należnej opłaty została ustalona na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit c powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. i wyniosła 240 zł (powiększona o należną stawkę podatku VAT). Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie należało przyznać wyznaczonemu pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 240 zł za pierwszą instancję, 120 zł za drugą instancję i ponownie 240 zł za pierwszą instancję – łącznie 600 zł i podwyższyć tę opłatę o stawkę podatku VAT. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., oraz 21 ust. 1 pkt 1 lit c) w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło