IV SAB/Wa 333/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-26
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w stanie bezczynności, jeśli zawiesił postępowanie administracyjne w celu ustalenia kręgu spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (np. stwierdzenia nabycia spadku), nie stanowi bezczynności organu. Okres zawieszenia nie wlicza się do terminów załatwienia spraw, a strona ma środki ochrony prawnej w przypadku naruszenia jej praw przez zawieszenie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Minister Infrastruktury i Rozwoju przekazał skargę do sądu, wnosząc o jej oddalenie. Organ wskazał, że zawiesił postępowanie w celu ustalenia spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania (Z.P.), co uniemożliwia rozpatrzenie sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę
Pismem z dnia 31 maja 2015 r. B.B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju podnosząc, że sprawa powinna być załatwiona do 31 marca 2015 r., a nadal nie jest załatwiona pomimo upływu już 7 lat. Podała, że w dniu 15 kwietnia 2015 r. złożyła zażalenie na przewlekłość postępowania. Z dalszej treści skargi wynika, że sprawa dotyczy odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Pismem z dnia 13 lipca 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju podał, że na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przekazuje skargę B.B. na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1972 r. orzekającej o wywłaszczeniu części nieruchomości oznaczonej nr [...], o pow. 896 m2 z nieruchomości o pow. 2390 m2 położonej w [...] przy ul. [...], ujawnionej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] pod nr hip. [...] jako współwłasność L. – J.N. (w 1/2 części) oraz J. i M. małż. P. (w 1/2 części).
Jednocześnie organ wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w sprawie. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. Prezydent Miasta [...] przekazał Ministrowi Infrastruktury, jako organowi właściwemu, wniosek B.B. z dnia 06 marca 2008 r. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1972 r. znak: [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Minister Infrastruktury umorzył postępowanie z wniosku B.B. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].10.1972 r.
Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy zaskarżoną przez B.B. w/w decyzję z dnia [...] marca 2011 r.
Pismem z dnia 28 października 2011 r. Minister Infrastruktury przekazał wniosek B.B. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Wojewodzie [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...].
W wyniku złożonego przez B.B. odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. złożyła B.B.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Pismem z dnia 19 czerwca 2013 r. B.B. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w postanowieniem. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy w/w postanowienie.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1096/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. Pismem z dnia 18 października 2013 r. doręczonym w dniu 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nadesłał odpis prawomocnego orzeczenia wraz z całością akt administracyjnych niezbędnych do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podjął zawieszone postępowanie.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1972 r.
Pismem doręczonym organowi w dniu 9 października 2014 r. B.B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w decyzją z dnia [...] września 2014 r.
Pismem z dnia 31 maja 2015 r. B.B. ( data wpływu 15 czerwiec 2015 r.) złożyła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu nadesłania prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po Z.P.
Minister wskazał, że w niniejszej sprawie w związku z powzięciem informacji o śmierci strony niniejszego postępowania, tj. Z.P. organ wystąpił pismem z dnia 5 marca 2015 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Wydział Udostępniania Danych z wnioskiem o udostępnienie ze zbioru danych numeru aktu zgonu oraz urzędu stanu cywilnego, w którym sporządzono akt zgonu. Następnie w dniu 2 czerwca 2015 r. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o nadesłanie odpisu zupełnego aktu zgonu Z.P. Jednocześnie Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju wystąpiło pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. do M.P. o przesłanie informacji czy było przeprowadzone postępowanie spadkowe po Z.P. oraz informacji dotyczących potencjalnych spadkobierców Z.P. w szczególności danych osobowych i adresowych.
W związku ze wskazaniem przez p. M.P. ewentualnego spadkobiercy zmarłego pismem z dnia 1 lipca 2015 r. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju wystąpiło do K.P. o nadesłanie postępowania spadkowego po Z.P.
W związku z powyższym w ocenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą okoliczności uzasadniające twierdzenie, że pozostaje on w stanie bezczynności w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1972 r. Wskazał, że czynności podejmowane przez organ nadzorczy w związku z powzięciem informacji o śmierci strony niniejszego postępowania, tj. Z.P. polegające na uzyskaniu aktu zgonu, a także postanowienia spadkowego lub zarejestrowanego poświadczenia dziedziczenia po zmarłym mają na celu ustalenie wszystkich stron postępowania, zapewnienie im czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu zgodnie z art. 10 k.p.a. i uniknięcie narażenia organu na zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. i ewentualnym uchyleniem wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało oddalić.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż skarżąca pomimo wskazania, że skarga stanowi skargę na bezczynność organu, to w jej treści podnosi kwestie merytoryczne, wnosząc jednocześnie o dołączenie do akt sprawy określonych dokumentów z sądu okręgowego, przy czym przedstawiła to w sposób czyniący skargę niezrozumiałą, i mało czytelną. Biorąc pod uwagę, iż skarżąca podniosła, że sprawa winna być załatwiona do 31 marca 2015 r. Sąd uznał, że przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 9 października 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1972 r. orzekającej o wywłaszczeniu części nieruchomości oznaczonej nr [...], o pow. 896 m2 z nieruchomości o pow. 2390 m2 położonej w [...] przy ul. [...], ujawnionej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] pod nr hip. [...] jako współwłasność L. – J.N. (w 1/2 części) oraz J. i M. małż. P. (w 1/2 części). Jak wynika bowiem z akt sprawy Minister pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomił strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 marca 2015 r.
Rozpoznając sprawę w powyżej określonym przedmiocie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem wskazać, że z analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy przedstawionych Sądowi wynika, że w dacie złożenia przez skarżącą wymienionego powyżej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, akta administracyjne sprawy znajdowały się w tut. Sądzie przekazane przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w związku ze skargą B.B. wniesioną pismem z dnia 9 lipca 2014 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1972 r. orzekającej o wywłaszczeniu części nieruchomości oznaczonej nr [...], o pow. 896 m2 z nieruchomości o pow. 2390 m2 położonej w [...] przy ul. [...]. Akta administracyjne przedmiotowej sprawy zostały zwrócone przez WSA w Warszawie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w dniu 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 424/14 przy piśmie Sądu z dnia 27 marca 2015 r. i wpłynęły do organu w dniu 2 kwietnia 2015 r.
Niemniej jednak organ, po powzięciu informacji o śmierci Z.P. będącego jednym ze spadkobierców J.P., tj. byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości, który zmarł w dniu [...] października 2014 r. podjął czynności mające na celu ustalenie spadkobierców spadku po Z.P. Pismem z dnia 5 marca 2015 r. wystąpił do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Wydziału Udostępniania Danych z wnioskiem o udostępnienie ze zbioru danych numeru aktu zgonu oraz urzędu stanu cywilnego, w którym sporządzono akt zgonu; uzyskał akt zgonu z Urzędu Stanu Cywilnego w [...] przesłany przy piśmie z dnia 15 czerwca 2015r.; zwrócił się do M.P. o udzielenie informacji dot. Następców prawnych zmarłego Z.P. Po otrzymaniu w dniu 29 czerwca żądanych informacji udzielonych przez M.P. wystąpił z pismem z dnia 1 lipca 2015 r. do K.P. o nadesłanie w zakreślonym terminie postanowienia sądu o stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenia dziedziczenia po Z.P.
Wobec braku reakcji ze strony K.P. organ postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. zawiesił postępowanie i jednocześnie wezwał K.P. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku lub do natariusza w celu sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia po Z.P. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.
W świetle powyżej przedstawionego stanu faktycznego sprawy Sąd uznał, ze Minister Infrastruktury i Rozwoju nie pozostawał w bezczynności.
Wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania przerywa bezczynność organu administracji, co wynika z art. 35 § 5 k.p.a., wedle którego do terminów załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym nie wlicza się między innymi okresów zawieszenia postępowania. Przepis ten wyłącza więc okresy zawieszenia postępowania z terminów przewidzianych w powołanych wyżej przepisach art. 35 k.p.a.
Strona, która uważa, że zawieszenie postępowania narusza jej prawa, może wnieść od postanowienia zawieszającego postępowanie zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 101 § 3 i art. 101 § 3 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a.). Rozstrzygnięcie wydane w wyniku rozpatrzenia środka zaskarżenia podlega zaś kontroli sądu administracyjnego. W razie upływu terminu do wniesienia zażalenia lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona także posiada środki służące ochronie jej praw. Może bowiem żądać podjęcia zwieszonego postępowania, a następnie weryfikacji rozstrzygnięcia podjętego po rozpatrzeniu tego żądania w administracyjnym toku instancji i kontroli przez sąd administracyjny.
Zawieszenie postępowania administracyjnego nie jest więc stanem bezczynności. Opisane wyżej środki ochrony prawnej powodują, że istnieje realna możliwość usunięcia stanu niezgodnego z prawem, jakim jest ewentualna przewlekłość postępowania administracyjnego.
Zatem co do zasady, zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność i zobowiązać do wydania żądanego przez stronę postępowania aktu.
Zarzut bezczynności byłby jednak uzasadniony, a tym samym przedmiotowa skarga mogłaby zostać uwzględniona, jeżeli Minister Infrastruktury i Rozwoju zwiesiłby postępowanie mimo oczywistego braku przesłanek określonych w art. 97 § 1 k.p.a. Zawieszenie postępowania w takiej sytuacji należałoby bowiem ocenić, jako uchylanie się organu administracji od rozstrzygnięcia sprawy, tamowanie biegu postępowania i celowe jego przewlekanie. Zawieszenie postępowania mimo oczywistego braku jednej z przyczyn określonych w art. 97 § 1 k.p.a. nie przerywałoby więc zdaniem Sądu biegu terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a.
Zawieszenie postępowania wywołanego wnioskiem B.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1972 r. nie nosi jednakże znamion uchylania się przez organ administracji od wydana decyzji w sprawie. Znajduje ono podstawę w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Brak orzeczenia w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po Z.P. uniemożliwia rozpatrzenie sprawy z wniosku skarżącej. Bez rozstrzygnięcia w tej kwestii nie można bowiem ustalić kręgu osób legitymujących się interesem prawnym. Na marginesie wskazać należy, że obowiązek załatwienia sprawy przez organ administracji bez zbędnej zwłoki nie może naruszać obowiązków spoczywających na nim z mocy innych przepisów, w szczególności z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które obligują do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wskazane przepisy nakładają na organ administracji ciężar dowodzenia okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy administracyjnej. Nie można jednak z nich wywieść ciężaru dowodu w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), tzw. ciężaru dowodu w znaczeniu materialnym. Stąd, nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może być rozumiane w ten sposób, że strona postępowania zwolniona jest od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieustalenie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło