IV SAB/Wa 371/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. i J. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie nierozpatrzenia zażalenia postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) solidarnie na rzecz skarżących E. M. i J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W piśmie z dnia 3 lipca 2018 r. E. M. i J. M. (skarżący) wnieśli za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (SKO) skargę na bezczynność tego organu, polegającą na nierozpatrzeniu zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji. Skarżący wskazali, że w dniu 27 września 2016 r. wnieśli pismo do Urzędu Dzielnicy [...], z informacją że posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Zarzucili, że organ nie ustalił pełnego kręgu stron postepowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji nie rozpoznał jednak powyższego wniosku. W następstwie trwającej bezczynności skarżący złożyli w dniu 10 maja 2018 r. zażalenie na bezczynność organu pierwszej instancji. Zażalenie to jednak nie zostało przez SKO rozpatrzone, zatem również SKO pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu bowiem jest niedopuszczalna. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) dalej zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów administracji wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności o których mowa we wskazanym przepisie. Na te też postanowienia w dalszej kolejności przysługiwała będzie skarga do sądu administracyjnego. Skarżący w niniejszej sprawie wnieśli skargę bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. polegającą na nierozpoznaniu w ustawowym terminie zażalenia, wniesionego w trybie art. 37 Kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ pierwszej instancji. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 53 § 2b: p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jak wynika z art. 37 § 1 pkt 3 Kpa, ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Przed zmianą dokonaną w przepisach Kpa i p.p.s.a., które weszły w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 poz. 935), środkiem zaskarżenia poprzedzającym skargę na bezczynność było zażalenie wnoszone do organu wyższego stopnia. Zażalenie jako środek zaskarżenia pozostaje jednak aktualne w ramach postępowań administracyjnych wszczętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. – tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - o czym stanowi art. 16 ww. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. Stosownie do art. 37 § 1 Kpa na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, że organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 Kpa w celu jego załatwienia wydaje postanowienie, o jakim mowa w art. 123 Kpa. Takie postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, nierozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem należy, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 1 Kpa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to niedopuszczalna jest także skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 K.p.a., bowiem zakres skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w świetle których zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, LEX nr 552736). Na marginesie należy dodać, że po wniesieniu niniejszej skargi na bezczynność SKO wydało w dniu [...] lipca 2018 r. postanowienie w trybie art. 37 Kpa, na które skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd odrzucił ww. skargę postanowieniem z dnia 10 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2116/18. Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku skarżących - ani nierozpoznanie przez SKO zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, ani wydanie postanowienia, uznającego zażalenia skarżących za nieuzasadnione, nie stanowi przeszkody we wniesieniu skargi na bezczynność organu pierwszej instancji – Prezydenta [...], skoro skarżący spełnili warunek wniesienia takiej skargi – złożyli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy (pkt 2 sentencji).