IV SAB/Wa 471/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V.C. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie nierozpatrzenia ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 kpa postanawia: odrzucić skargę. W dniu 22 października 2018 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga V. C. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w rozpatrzeniu ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 kpa w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a powołanej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 tej ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpoznania ponaglenia z dnia 25 lipca 2018 r., wniesionego na podstawie art. 37 kpa. Należy zauważyć, że powołany art. 37 kpa służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia wydanego na jego podstawie, do wniesienia zażalenia. Wydane postanowienie nie rozstrzyga także co do istoty sprawy, jak również nie kończy postępowania w tej sprawie. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nierozstrzygających o istocie sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację przewlekłości postępowania w trybie administracyjnym. Podczas tego postępowania organ nie wypowiada się merytorycznie o kwestii materialnej. W tym postępowaniu ocenia się jedynie, czy organ rzeczywiście pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu podania strony, czy postępowanie zainicjowane wnioskiem strony przed organem administracyjnym pierwszej instancji jest prowadzone przewlekle, czy przestrzega się, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz przepisach szczególnych terminów wydawania decyzji. Nie rozstrzyga się zaś istoty sporu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2098/17, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem instytucji ponaglenia jest likwidacja bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego. Dodatkowo, w świetle art. 52 § 2 powołanej ustawy, wyczerpanie przez stronę tego trybu stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu. W orzecznictwie oraz piśmiennictwie dotyczącym omawianego przepisu, konsekwentnie wskazuje się, że załatwienie ponaglenia powinno nastąpić w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Należy również zauważyć, że ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także – jak wywiedziono wyżej – nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie bezczynności w przedmiocie rozpoznania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygających sprawę co do istoty. Z omówionych względów postanowienie wydane w sprawie wniesionego ponaglenia do tej kategorii się nie zalicza. Postanowienie to nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 powołanej ustawy i dlatego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie ponaglenia z art. 37 kpa nie jest żadnym z rozstrzygnięć podlegających właściwości sądu administracyjnego, to z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, bezczynność organu w tym zakresie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tego względu wniesiona skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu przez Sąd. Z uwagi na powyższe, Sąd odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.