IV SAB/Wa 480/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M.M. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z [...] maja 2013 r. znak: [...]; 2. stwierdza, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz skarżącego M.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. oddala skargę w pozostałym zakresie. M.M. w piśmie z 20 października 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w rozpoznaniu jego wniosku z 25 września 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z [...] maja 2013 r. znak: [...] dotyczącej udzielenia Prezydentowi Miasta [...] pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych celem odprowadzania wód opadowych i roztopowych oraz na szczególne korzystanie z wód. Skarżący podniósł, że od przeszło roku organ nie rozpoznał jego wniosku, a więc pozostaje w bezczynności. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący pismem z 25 września 2014 r. zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o "uchylenie i stwierdzenie nieważności" opisanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 i 4, art. 156 § 1, art. 7, art. 77, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. W piśmie z 24 listopada 2014 r. organ zwrócił się do wnioskodawcy o sprecyzowanie czy pismo z 25 września 2014 r. stanowi odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] maja 2013 r., wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją czy wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. M.M. w odpowiedzi na to pismo wskazał na odmienność postępowania nieważnościowego od postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym i podał, że domaga się "wszczęcia postępowania w trybie zwykłym w oparciu o art. 145 § 1 i 4 k.p.a., a następnie (...) na podstawie art. 156 § 1 k.p.a." Starosta Powiatowy w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił skarżącemu wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z [...] maja 2013 r. Organ odwoławczy (Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]) postanowieniem z [...] października 2015 r. (nr [...]) uchylił postanowienie organu I instancji. Starosta, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, postanowieniem z [...] listopada 2015 r. wznowił postępowanie w tej sprawie i decyzją z [...] grudnia 2015 r. (znak: [...]) odmówił skarżącemu uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] maja 2013 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Po rozpoznaniu odwołania M.M. od tej decyzji, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] postanowieniem z [...] lutego 2016 r. nr [...]), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że po zakończeniu postępowania dotyczącego wznowienia, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] rozpoznał wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2013 r. i postanowieniem z [...] lutego 2016 r. na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie, dotyczącej bezczynności Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z [...] maja 2013 r. znak: [...] o udzieleniu Prezydentowi Miasta [...] pozwolenia wodnoprawnego, należy przede wszystkim wyjaśnić, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] maja 2013 r. skarżący złożył w dniu 25 września 2014 r. W tym samym piśmie M.M. zwrócił się również o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, co potwierdził w piśmie z 4 grudnia 2014 r. W powołanym piśmie stwierdził, że domaga się wszczęcia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 i § 4 k.p.a., a następnie w oparciu o 156 § 1 k.p.a. Organ, kierując się tymi wskazaniami strony, w pierwszej kolejności rozpoznał sprawę o wznowienie postępowania, a dopiero po jej zakończeniu (postanowieniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] lutego 2016 r.) rozpoznał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2013 r. i postanowieniem z [...] lutego 2016 r. na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, wydanie przez organ administracji postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody do orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny w takiej sprawie. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. W przeciwnym razie organ mógłby zawsze uniknąć uwzględnienia przez Sąd administracyjny skargi na jego bezczynność, gdy tylko przed dniem wyrokowania przez Sąd wydałby rozstrzygnięcie w danej sprawie. W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że choć niewątpliwie organ pozostawał bezczynnym, gdyż nie załatwił w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. wniosku skarżącego z 25 września 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu Prezydentowi Miasta [...] pozwolenia wodnoprawnego, to z uwagi na "oczekiwania" strony nie można przypisać mu tego, że zachował się w sposób wymagający szczególnego napiętnowania poprzez stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Co do zasady wcześniejsze wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności. W przypadku zbiegu postępowania w sprawie o wznowienie postępowania z postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności, nie ma przeszkód do stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie, w której zostało wszczęte i toczy się postępowanie o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 1990 r. IV SA 543/90, ONSA 1991, nr 1, poz. 1). Wówczas jednak postępowanie o wznowienie postępowania powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2006 r. II OSK 406/05). Trzeba jednak zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie organ kierował się oczekiwaniami skarżącego i niezwłocznie (dwa dni) po zakończeniu postępowania w sprawie o wznowienie postępowania rozpoznał jego wniosek o stwierdzenie nieważności. W tej sytuacji, trudno więc mówić o takim naruszeniu prawa, które miałoby postać kwalifikowaną w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze również to, że w chwili orzekania organ nie pozostawał w bezczynności. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1, § 1a, § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie na podstawie art. 200 p.p.s.a.