IV SAB/Wa 51/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia (...) stycznia 2005 r. - skargę oddala - Wyrokiem z dnia 22 maja 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 324/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Marszałka Województwa (...) z dnia (...) lutego 2005 r. w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia O., zwanego dalej Stowarzyszeniem, do postępowania w przedmiocie określenia wysokości należnej opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w 2002 i 2003 roku dla innego podmiotu gromadzącego odpady (na zasadzie art. 31 K.p.a.). W wyroku tym wskazano, iż w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania orzekał organ I. instancji w sytuacji, gdy nie toczyło się przed nim postępowanie w przedmiocie określenia opłaty. Postępowanie to zostało zakończone przed tym organem wydaniem decyzji z dnia (...) listopada 2004 r. Jednocześnie Sąd wyrokiem z dnia 22 maja 2007 r. ( sygn. akt IVSA/Wa 326/07) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2005 r. w przedmiocie wymierzenia opłat podwyższonych za I kwartał za 2003 r. wskazując, iż przed ponownym orzekaniem w sprawie opłat Kolegium będzie zobligowane do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do postępowania na prawach strony. Decyzją z dnia (...) stycznia 2008 r., Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło decyzję Marszałka Województwa (...) z dnia (...) listopada 2004 roku w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej. W orzeczeniu kasacyjnym wskazano, iż organ I. instancji zobligowany jest do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony. Na decyzję tę Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sprawa oznaczona sygn. akt IVSA/Wa 559/08). Jednocześnie Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska poprzez składowanie odpadów w miejscach do tego niedozwolonych przez Gospodarstwo Rolne S. Spółka Jawna. Wskazano, iż do rozpoznania tego wniosku organ odwoławczy zobligowany był na mocy wyroku sygn. akt IV SA/Wa 324/07. Wskazano, iż Kolegium "świadome" było konieczności rozpoznania wniosku Stowarzyszenia jeszcze przed zapadnięciem wskazanego wyroku. Rozpoznanie wniosku Stowarzyszenia przez Marszałka Województwa, w myśl wytycznych zawartych w decyzji Kolegium z dnia (...) stycznia 2008 r. Nr (...), doprowadzi do tego, iż wniosek ten zostanie rozpoznany ponownie przez organ niewłaściwy, co wynika z wyroku sygn. akt IV SA/Wa 324/07. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż nie pozostaje w bezczynności. Bowiem decyzja z dnia (...) stycznia 2008 r. została doręczona Stowarzyszeniu, co oznacza faktyczne dopuszczenie go do udziału w postępowaniu (potwierdza traktowanie jako stronę) – wskazano, iż pogląd taki bywa wyrażany także w judykaturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż organ administracji nie pozostaje w bezczynności w myśl art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przypadku uwzględnienia skargi Sąd Administracyjny obliguje organ do wydania aktu w określonym terminie (art. 149 wskazanej ustawy). Wynika stąd iż przedmiotem oceny przez sąd administracyjny pozostaje jedynie kwestia pozostawania w bezczynności przez organ administracji na czas wyrokowania w sprawie. O bezczynności organu administracji można z kolei mówić wyłącznie w sytuacji, gdy w określonych uwarunkowaniach procesowych (wobec złożenia danego wniosku czy wydania konkretnego aktu) konkretny organ administracji zobligowany jest do wydania określonego orzeczenia w sprawie, co w rozpatrywanym przypadku miałoby formę postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 2 zd. 1 K.p.a.). W sprawie bezsporne jest, iż odnośny wniosek został w tym przedmiocie złożony. Kwestią otwartą pozostaje zagadnienie czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na dzień orzekania w sprawie przez Sąd Administracyjny, było uprawnione do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia. Po uchyleniu decyzji Marszałka Województwa (...) z dnia (...) listopada 2004 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (decyzją z dnia (...) stycznia 2008 r. Nr (...)) organ odwoławczy nie jest już uprawniony do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia zważywszy, iż kwestia udziału organizacji społecznej w postępowaniu ma jedynie charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego (w przedmiocie określenia podwyższonych opłat). Poza oceną Sądu w niniejszej sprawie pozostaje kwestia legalności decyzji z dnia (...) stycznia 2008 r. Trafnie wprawdzie podniesiono w skardze pominięcie przy wydaniu wskazanej decyzji wytycznych zawartych w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 324/07, gdzie jednoznacznie wskazano, iż wniosek Stowarzyszenia organ odwoławczy ma rozpatrzeć przed orzekaniem w przedmiocie podwyższonych opłat. Organ administracji nie orzekając w przedmiocie wniosku uchybił wymaganiom art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednak waga tego uchybienia ma znaczenie wyłącznie w kontekście oceny legalności orzeczenia, będącego przedmiotem odrębnej skargi (sygn. akt IVSA/Wa 559/08). W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma wyłącznie okoliczność, iż po wydaniu decyzji z dnia (...) stycznia 2008 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utraciło kompetencje do orzekania w sprawie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Orzeczenie takie obecnie dotknięte byłoby wadą analogicznie do sytuacji prowadzącej do stwierdzenia wcześniej przez Sąd nieważności postanowienia Marszałka Województwa (...) z dnia 4 lutego 2005 r. (sprawa sygn. akt IV SA/Wa 324/07). W tej sytuacji nie ma możliwości zobowiązania obecnie przez Sąd organu administracji do załatwienia sprawy w określonym terminie (art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co musiało prowadzić do oddalenia skargi. Należy wskazać, iż nie trafny jest zarzut skargi, jakoby obecnie orzekanie przez Marszałka Województwa w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu prowadziłoby do wydania orzeczenia przez organ niewłaściwy w myśl wyroku sygn. akt IV SA 324/07. Ocena prawna odnośnie właściwości organu do orzekania w tym przedmiocie dotyczyła wyłącznie określonej sytuacji procesowej i skutki prawe związania tą oceną obejmują wyłącznie uwarunkowania proceduralne oceniane według stanu na dzień orzekania przez Sąd w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 324/07. Jedynie na marginesie należy zauważyć, iż argumentacja organu odwoławczego przywołana w odpowiedzi na skargę jest niespójna. Wywodzono bowiem, iż Kolegium nie pozostaje w bezczynności w kontekście dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie, gdyż dopuszczenie takie nastąpiło w następstwie czynności faktycznych (np. doręczenie decyzji). Jednocześnie w decyzji z dnia (...) stycznia 2008 r. Nr (...), będącej przedmiotem odrębnej skargi, organ odwoławczy zobowiązał organ I. instancji do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia, co uwzględniając wymogi K.p.a. powinno nastąpić w formie postanowienia (art. 31 § 2 zd. 1). Uznanie za trafny poglądu Kolegium odnośnie procesowych następstw samego faktu doręczenia decyzji prowadzić by musiało do oceny, iż późniejsze orzeczenie Marszałka w tym przedmiocie (w myśl wytycznych zawartych w orzeczeniu Kolegium) stanowiłoby ponowne orzekanie w tej samej sprawie (art. 156 §. 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 31 §. 2 zd. 2 i art. 126 K.p.a.). Wskazana kwestia nie ma jednak wpływu na wynik niniejszej sprawy, skoro w istocie organ administracji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze - nie pozostaje aktualnie w bezczynności. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.