IV SAB/Wa 537/21

WyrokWSA w Warszawie2021-05-05

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Wojciech Rowiński, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Konsul Rzeczypospolitej Polskiej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie polskiego paszportu, pozostawiając wniosek bez rozpoznania z powodu rzekomych braków formalnych?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Konsula do rozpoznania wniosku o wydanie polskiego paszportu, stwierdzając jego bezczynność. Uznał, że Konsul nie miał prawa pozostawić wniosku bez rozpoznania, gdyż żądane uzupełnienie dokumentów nie stanowiło braku formalnego, a jedynie kwestię merytorycznej oceny. W przypadku wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa, organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania. Sąd stwierdził również, że bezczynność Konsula nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie polskiego paszportu dla małoletniego syna. Konsul wezwał do uzupełnienia wniosku o odpis zupełny aktu urodzenia z danymi ojca, grożąc pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Skarżący uznał wezwanie za bezzasadne, wskazując na wcześniejszą praktykę i kompletność złożonych dokumentów. Po ponagleniu i informacji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, skarżący wniósł skargę na bezczynność Konsula.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Konsula Rzeczypospolitej Polskiej do rozpoznania wniosku B. R. o wydanie polskiego paszportu w terminie trzydziestu dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; stwierdzono bezczynność Konsula, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Konsula na rzecz B. R. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. R. na bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej W [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie polskiego paszportu I. zobowiązuje Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] do rozpoznania wniosku B. R. z [...] sierpnia 2018 r. o wydanie polskiego paszportu (znak: [...]) – w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt I wyroku; III. stwierdza, że bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] na rzecz B. R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 9 grudnia 2018 r. B. R. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] (dalej: Konsul) w rozpatrzeniu wniosku z 29 sierpnia 2018 r. o wydanie polskiego paszportu (znak: [...]). Skarżący zarzucił Konsulowi naruszenie art. 51 i art. 58 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne w zw. z art. 6, art. 39 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych z powodu z niewydania skarżącemu polskiego paszportu lub decyzji odmawiającej jego wydanie. Skarżący wniósł o zobowiązanie Konsula Rzeczypospolitej Polskiej do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku o wydanie polskiego paszportu i stwierdzenie, iż zaskarżona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z dokumentów tj. pisma MSW z 25 kwietnia 2012 r.; polskich paszportów dołączonych do skargi wraz odpisami aktów stanu cywilnego stanowiących podstawę do ich wydania na okoliczność wykazania bezpodstawnego różnicowania oraz odejścia bez uzasadnionej przyczyny przez Kierownika Wydziału Konsularnego w [...] od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw o wydanie polskiego paszportu w stosunku do małoletnich w takim samym stanie faktycznym i prawnym, o zwrócenie się do MSWiA o potwierdzenie wydania I. S., M. S. i Y. S. oraz E. C., G. C. i E. C. polskich paszportów na okoliczność wykazania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw o wydanie polskiego paszportu w stosunku do małoletnich i odejścia od niej przez Kierownika Wydziału Konsularnego w [...] bez uzasadnionej przyczyny. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zwrócił się do Konsula o wydanie polskiego paszportu. Wniosek został przyjęty, ale skarżący został wezwany pismem z 30 sierpnia 2018 r., pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, do usunięcia w terminie 14 dni braku formalnego poprzez załączenie nowego odpisu zupełnego aktu urodzenia małoletniego uzupełnionego o dane osobowe rodziców. W ocenie organu paszportowego, na podstawie przedłożonych dokumentów nie jest możliwe ustalenie tożsamości ojca dziecka. Pismem z 25 listopada 2018 r. skarżący złożył ponaglenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na bezczynność Kierownika Wydziału Konsularnego w sprawie o wydanie polskiego paszportu i do czasu sporządzenia skargi MSWiA nie rozpatrzył ponaglenia. Skarżący wskazał, że do wniosku paszportowego zostało załączone poświadczenie obywatelstwa polskiego małoletniego, odpis zupełny jego aktu urodzenia, odpis skrócony aktu małżeństwa rodziców, zdjęcie paszportowe oraz należna opłata konsularna. Rodzice małoletniego okazali również swoje aktualne dokumenty tożsamości - paszporty [...]. Tym samym w ocenie skarżącego, Konsul nie był uprawniony do wzywania strony do usunięcia w określonym terminie braków wniosku paszportowego w sytuacji, gdy jego wątpliwości wynikały z merytorycznej oceny. Skarżący zakwestionował także merytoryczną zasadność uzupełnienia wniosku paszportowego poprzez załączenie nowego odpisu zupełnego aktu urodzenia uzupełnionego o dane osobowe rodziców, z treści dokumentu wynikało bowiem imię ojca oraz imię i nazwisko rodowe matki. Z kolei z treści odpisu skróconego aktu małżeństwa rodziców wynikały ich pozostałe dane osobowe tożsame z okazanymi przez nich aktualnymi [...] paszportami. Skarżący zauważył, że trójka małoletnich dzieci tj. Y. R., N. R. i T. R. uzyskali już wiele lat wcześniej polskie paszporty w Konsulacie Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w na podstawie identycznych dokumentów. Ostatnio, [...] sierpnia 2018 r. zostały wydane nowe polskie paszporty małoletnich z powodu upływu ważności starych. Żądanie Kierownika Wydziału Konsularnego było tym bardziej nieuzasadnione, gdyż zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo Konsularne "Konsul nie może żądać od strony dowodów, jeżeli ustalenie faktów jest możliwe na podstawie ewidencji, rejestrów lub wykazów prowadzonych przez konsula". Brak pełnych danych osobowych rodziców B. R. nie stanowił przeszkody do poświadczenia jego obywatelstwa polskiego. W ocenie skarżącego, brak było formalnych jak i merytorycznych powodów uzasadniających zaniechanie podjęcia przez Konsula czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Do wydania polskiego paszportu małoletniemu wystarcza załączenie bądź odpisu zupełnego aktu urodzenia zawierającego pełne dane osobowe rodziców bądź odpis zupełny aktu urodzenia dziecka i odpis zupełny aktu małżeństwa jego rodziców (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) bądź odpis zupełny aktu urodzenia dziecka i odpisy aktów urodzenia jego rodziców. Dysponując dodatkowo dokumentami tożsamości dziecka i rodziców organ paszportowy może w sposób niebudzący wątpliwości ustalić tożsamość i pokrewieństwo. Zwłoka w realizacji wniosku paszportowego narusza bezwzględne, ustawowe prawo skarżącego do otrzymania dokumentu paszportowego. W odpowiedzi na skargę Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie wywodząc, że żądanie przedstawienia decyzji potwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego było uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, wskazał, że procedurę wydawania paszportów polskich regulują także przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego i tylko łączna interpretacja przepisów zawartych we wszystkich tych aktach, do których stosowania zobowiązany jest organ paszportowy, umożliwia kompleksową ocenę prawną zaistniałego stanu faktycznego oraz działań podjętych przez Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...]. Spośród wszystkich dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o wydanie paszportu dla skarżącego, podstawowe znaczenie należy przypisać aktowi urodzenia małoletniego - w tym przypadku jest to odpis zupełny aktu urodzenia, sporządzony przez kierownika USC [...] w dniu [...] lipca 2018 r. Tylko i wyłącznie ten dokument stanowi podstawę stwierdzenia pochodzenia dziecka od rodziców. Nie stanowi natomiast dowodu na zawarcie małżeństwa przez rodziców dziecka. Podobnie, inny akt stanu cywilnego jakim jest akt małżeństwa, stwierdza jedynie stan cywilny nie stanowi dowodu na okoliczność pochodzenia dziecka od osób, które małżeństwo zawarły. Stan faktyczny przedstawia się następująco: W dniu 29 sierpnia 2018 r. B. R. złożył u Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] wniosek o wydanie paszportu. Do wniosku zostały dołączone: decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r. potwierdzająca, że B. R. posiada obywatelstwo polskie, odpis zupełny aktu urodzenia B. R. o nr [...] wydany przez Urząd Stanu Cywilnego [...], w którym zostało wskazane imię ojca oraz imię i nazwisko rodowe matki, paszport B. R. oraz paszporty rodziców E. R. i R. R., zdjęcie paszportowe B. R. oraz należna opłatę konsularną. Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] analizując wniosek doszedł do wniosku, że dane zawarte w dokumentach przedłożonych przez ubiegającego się o wydanie dokumentu paszportowego oraz dane zawarte w dostępnych ewidencjach budzą wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa polskiego skarżącego i, że zasadne jest aby organ paszportowy zażądał przedłożenia odpisów skróconych polskich aktów stanu cywilnego, odpisów zupełnych polskich aktów stanu cywilnego lub dokumentu poświadczającego posiadanie obywatelstwa polskiego. W dniu 30 sierpnia 2018 r. Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku paszportowego o odpis zupełny aktu urodzenia uzupełniony o dane osobowe ojca, w terminie 14 dni od daty wezwania oraz informował, że nieusunięcie braków w zakreślonym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 9 października 2018 r. W dniu 6 grudnia 2018 r. skarżący złożył do Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] ponaglenie na bezczynność Kierownika Wydziału Konsularnego w [...] w sprawie o wydanie polskiego paszportu dla B. R. . Do ponaglenia zostały dołączone odpisy skrócone aktów urodzenia Y. R., N. R. i T. R. oraz odpis skrócony aktu małżeństwa R. R. i E. H.. Pismem z 7 grudnia 2018 r. Konsul poinformował skarżącego, że w postępowaniu w sprawie o wydanie dokumentu paszportowego prowadzonym przed konsulem stronie nie przysługuje ponaglenie jako środek prawny określony w przepisach ustaw Kodeks postępowania administracyjnego. Jednocześnie Konsul poinformował skarżącego, że pismo z 30 sierpnia 2018 r. zawierające wezwanie do usunięcia braków wniosku zostało doręczone stronie 9 października 2018 r., a w związku z nieusunięciem braków w terminie czternastu dni wniosek o wydanie paszportu został pozostawiony bez rozpoznania, a tym sam postępowanie o wydanie paszportu zostało zakończone. Po rozpoznaniu skargi na bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 29 sierpnia 2018 r. o wydanie polskiego paszportu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 kwietnia 2019 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV SAB/Wa 39/19 zobowiązał Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] do rozpoznania wniosku B. R. z 29 sierpnia 2018 r. o wydanie paszportu w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, stwierdził, że Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania oraz, że bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] na rzecz B. R. zwrotu kosztów postępowania. Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2019 r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2453/19 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2019 r. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji pominął art. 77 Prawa konsularnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wniosek nie czyni zadość innym wymogom ustalonym w przepisach prawa właściwych dla danej czynności lub nie załączono do niego niezbędnych dokumentów, konsul wzywa pisemnie składającego wniosek do usunięcia braków w terminie czternastu dni od daty wezwania, z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w przypadku analogicznej instytucji prawnej przewidzianej w art. 64 § 2 k.p.a., że w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji sąd administracyjny ocenia, czy organ administracji zasadnie twierdzi, iż doszło skutecznie do pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania (tak m.in. w uzasadnieniu uchwały NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji powinien był rozważyć, czy trafne jest stanowisko organu administracji, że postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie paszportu zakończyło się z uwagi na pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 77 Prawa konsularnego. W tym celu Sąd pierwszej instancji powinien był w pierwszej kolejności rozważyć, jakiego dokumentu w kontekście art. 77 Prawa konsularnego dotyczyło wezwanie Konsula z 30 sierpnia 2018 r. W szczególności czy był to dokument, którego brak powodował, że wniosek nie czynił zadość wymogom ustalonym w przepisach prawa właściwych dla danej czynności, czy też był to dokument, którego dołączenie do wniosku było niezbędne. W ramach tych rozważań Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz.U. nr 152, poz. 1026 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 w/wym. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Natomiast odpowiednio do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie § 2 art. 149 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku Konsula o odrzucenie skargi. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd rozpoznając ponownie sprawę był związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie dopuszczalności skargi na bezczynność Konsula w rozpatrzeniu wniosku o wydanie dokumentu paszportowego. Sąd ponownie rozpoznając sprawę nie badał zatem czy skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna, albowiem kwestia ta została rozważona przez sąd odwoławczy. Skargę na bezczynność Konsula należy zatem uznać za dopuszczalną. Przechodząc do oceny zasadności skargi należy wskazać, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz. U. 2010, Nr 152, poz. 1026 ze zm.) – dalej rozporządzenie osoba ubiegająca się o wydanie paszportu albo paszportu tymczasowego składa: wypełniony wniosek o wydanie paszportu albo paszportu tymczasowego, którego wzór stanowi załącznik nr 5a - w przypadku wniosku składanego do konsula; dowód uiszczenia opłaty; w przypadku prawa do skorzystania z ulgi w opłacie za wydanie paszportu albo zwolnienia z opłaty za wydanie paszportu należy przedstawić do wglądu dokument potwierdzający uprawnienie do skorzystania z ulgi lub dokument uprawniający do zwolnienia z opłaty; kolorową fotografię osoby ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego o wymiarach 35 x 45 mm, wykonaną w ciągu ostatnich 6 miesięcy, na jednolitym jasnym tle, z równomiernym oświetleniem, mającą dobrą ostrość oraz odwzorowującą naturalny kolor skóry, obejmującą wizerunek od wierzchołka głowy do górnej części barków, tak aby twarz zajmowała 70-80% fotografii, pokazującą wyraźnie oczy, zwłaszcza źrenice, z widocznymi brwiami, przedstawiającą osobę w pozycji frontalnej, z zachowaniem symetrii w pionie, bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, patrzącą na wprost z otwartymi oczami nieprzesłoniętymi włosami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami; odpis skrócony lub zupełny polskiego aktu urodzenia - w przypadku ubiegania się o dokument paszportowy za granicą przez osoby nieposiadające numeru PESEL; odpis skrócony lub zupełny polskiego aktu małżeństwa - w przypadku ubiegania się o dokument paszportowy każdorazowo po zmianie nazwiska w wyniku zawarcia małżeństwa za granicą. Należy zatem stwierdzić, że w § 3 rozporządzenia zostały wyraźnie wskazane dokumenty, jakie powinna złożyć osoba ubiegająca się o wydanie paszportu albo paszportu tymczasowego. Natomiast § 4 ust. 1-3 rozporządzenia oraz związany z nim § 5 ust. 1 regulują już dalszy tryb postępowania w przypadku złożenia przez osobę ubiegającą się o wydanie dokumentu paszportowego wskazanych w § 3 dokumentów. Odnoszą się one do merytorycznej oceny złożonego wniosku, w trakcie której organ paszportowy, po dokonaniu oceny danych zawartych w dokumentach przedkładanych przez osobę ubiegającą się o wydanie dokumentu paszportowego lub ewidencjach, może powziąć wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa tej osoby i żądać przedłożenia w szczególności odpisów skróconych polskich aktów stanu cywilnego, odpisów zupełnych polskich aktów stanu cywilnego lub dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego osoby ubiegającej się o dokument paszportowy. Żądanie przez organ paszportowy przedłożenia dodatkowych dokumentów na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia musi być więc poprzedzone oceną dokumentów złożonych przez osobę ubiegającą się o wydanie paszportu oraz sprawdzeniem danych zawartych w dostępnych ewidencjach - nie można zatem uznać ich przedłożenia za warunek formalny wniosku o wydanie dokumentu paszportowego. W związku z powyższym uznać należy, że przepis art. 77 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne (Dz. U. 2017, poz. 1545 ze zm.) będzie miał zastosowanie w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o wydanie dokumentu paszportowego nie przedłoży dokumentów, o których mowa w § 3 rozporządzenia. W sytuacji natomiast, gdy strona nie złożyła, pomimo żądania organu żądanych dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, organ paszportowy powinien w drodze decyzji administracyjnej odmówić wydania paszportu. Reasumując, Konsul nie ma prawa pozostawić podania skarżącego bez rozpoznania. Jeżeli zdaniem Konsula, zebrany w sprawie materiał uzasadniał wydanie decyzji odmownej, to taki akt administracyjny winien być podjęty przez organ. Strona ma wówczas prawo do poddania takiej decyzji kontroli instancyjnej, a następnie kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność nie jest natomiast uprawniony do formułowania ocen prawnomaterialnych co do sposobu zakończenia postępowania administracyjnego (tj. czy Konsul na wydać skarżącemu paszport zgodnie z wnioskiem czy też wydać decyzję o odmowie wydania paszportu). Mając na uwadze, że Konsul bezpodstawnie pozostawił podanie skarżącego bez rozpoznania, orzeczono jak w punkcie I sentecji wyroku (na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 ust. 1 Prawa konsularnego). Sąd stwierdził, że Konsul dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie polskiego paszportu, albowiem [...] sierpnia 2018 r. do chwili obecnej nie rozpatrzył merytorycznie wniosku, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność Konsula nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Sąd podziela pogląd, że prawo takiego zakwalifikowania bezczynności zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 2424/16, CBOSA). Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m. in. brak podejmowania jakichkolwiek czynności lub podejmowanie czynności pozornych. W realiach niniejszej sprawie Konsul dokonał niezwłocznie kontroli formalnej podania. Pozostawienie podania bez rozpoznania nie było wynikiem celowych działań Konsula, ale błędów popełnionych przy wykładni kilku aktów prawnych. Błędy te nie miały jednak charakteru oczywistego. Stąd też orzeczono jak w punkcie III wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie adwokata (480 zł). W toku postępowania Sąd pominął wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych na okoliczność wydania dokumentów paszportowych rodzeństwu skarżącego oraz innym małoletnim. Należy mieć na uwadze, że każda sprawa o wydanie dokumentu paszportowego była rozpoznawana przez organ administracji indywidualnie w oparciu o zgromadzony w danej sprawie materiał dowodowy. Okoliczność wydania paszportów polskich innym małoletnim przez organ administracji nie ma wpływu na orzekanie w niniejsze sprawie. Należy bowiem ponownie podkreślić, że w toku badania czy organ pozostawał bezczynny w rozpatrzeniu wniosku skarżącego sąd nie weryfikował czy organ powinien podjąć decyzję pozytywną czy też odmówić wydania paszportu. Działanie takie byłoby przedwczesne i wykraczałoby poza regulację art. 149 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło