IV SAB/Wa 574/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Rzecznika [...] w przedmiocie sprostowania informacji podanej do wiadomości publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz skarżącej E. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 14 listopada 2018 r. skarżąca w pkt I. wniosła skargę na bezczynność Rzecznika [...] w sprawie dotyczącej jej wniosku z 27 sierpnia 2018 r. oraz 30 sierpnia 2018 r. o sprostowanie podanej do wiadomości publicznej nieprawdziwej informacji przez Rzecznika [...] (dalej również: "[...]") o rzekomo toczącej się przeciwko skarżącej "sprawie w sądzie karnym", zainicjowanej przez [...] wraz z żądaniem przeprosin. W związku z tym skarżąca wniosła o: - zobowiązanie Biura Rzecznika [...] do przesłania informacji dotyczącej sprawy w sądzie karnym, o której [...] poinformował posłów na Sejm RP w dniu 7 czerwca 2018 r., w toku realizacji procedury, o której mowa w art. 12 ustawy o Rzeczniku [...], w zakresie: daty złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez skarżącą, daty wszczęcia postępowania przez organy postępowania przygotowawczego, sygnatury akt, informacji nt. kwalifikacji prawnej czynu oraz właściwego sądu rejonowego lub okręgowego przed którym sprawa zawisła, a także sygnatury akt sądowych; - zobowiązanie organu, którego bezczynność podlega zaskarżeniu, do podjęcia niezbędnych czynności celem rozpoznania wniosku skarżącej o sprostowanie podanej do wiadomości publicznej nieprawdziwej informacji przez RPD. W pkt II. pisma skarżąca zaskarżyła bezczynność [...]w sprawie dotyczącej jej wniosku o sprostowanie podanej przez [...] informacji do wiadomości Sądu Okręgowego w Warszawie w toczącej się sprawie o sygn. III C 244/12. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą IV SAB/Wa 575/18 i podlega odrębnemu rozpatrzeniu. Zdaniem skarżącej [...] podając w dniu 7 czerwca 2018 r. w Sejmie podczas posiedzenia połączonych komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Edukacji, Nauki i Młodzieży w transmitowanym na żywo w telewizji przemówieniu naruszył jej dobra osobiste, podając do wiadomości publicznej nieprawdziwą informację o rzekomym założeniu skarżącej przez [...] sprawy w sądzie karnym. W związku z powyższym, skarżąca wnioskami datowanymi na 27 sierpnia i 31 sierpnia 2018 r. zażądała sprostowania ww. informacji poprzez jej zdementowanie oraz złożenie pisemnych przeprosin. Rzecznik [...] do dnia sporządzenia skargi nie rozpatrzył jej wniosków ani nie zawiadomił skarżącej o przyczynach swej bezczynności w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Rzecznik [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analiza treści skargi prowadzi do wniosku, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego i dlatego skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotowa skarga nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, dlatego zaskarżona bezczynność nie może być przedmiotem kontroli tegoż sądu, gdyż kwestionowana bezczynność nie mieści się w kategorii aktów i czynności z zakresu administracji publicznej wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy. Z tego powodu powyższa skarga nie przysługuje także na bezczynność organu, bowiem zakres skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy, w świetle których zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, LEX nr 552736). O tym, czy w określonej sytuacji organ administracji publicznej będzie wypowiadał się w formie orzeczenia administracyjnego decyduje przepis prawa materialnego, który przesądza, czy określona sprawa może być załatwiona w formie decyzji administracyjnej, czy też w postaci innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. O innych niż decyzje administracyjne lub postanowienia, wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a., aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa można mówić, jeżeli akt posiada następujące cechy: ma charakter władczy, jest podjęty w sprawie indywidualnej, ma charakter publicznoprawny, dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), ZNSA 2006 nr 2 s. 12). Dlatego też o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy istnieje przepis prawa materialnego obligujący organ do załatwienia sprawy w określonej formie, a czego jednak organ nie czyni w trybie i terminie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca, że Rzecznik [...] był bezczynny w związku z wnioskami skarżącej (z dnia 27 sierpnia 2018 r. i 31 sierpnia 2018 r.) zawierającymi żądanie sprostowania podanej do wiadomości publicznej nieprawdziwej informacji o rzekomym założeniu skarżącej przez Rzecznika [...]sprawy w sądzie karnym oraz złożenia i opublikowania pisemnych przeprosin. W ocenie Sądu żądanie sprostowania danych, które w ocenie skarżącej ją znieważają oraz żądanie przeprosin od Rzecznika [...] – nie stanowi żądania wydania przez organ administracji publicznej aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do wydania przez Rzecznika [...] postanowienia, decyzji lub podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej w związku z tak sformułowanym przez skarżącą wnioskiem o sprostowanie informacji i złożenie przeprosin. W tej sytuacji, do rozpatrywania przedmiotowych wniosków skarżącej nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zatem także przepisy dotyczące terminów i procedur załatwienia sprawy administracyjnej). W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodzi, że w jej sprawie Rzecznik [...] podając do publicznej wiadomości informację o rzekomo toczącej się przeciwko skarżącej sprawie w sądzie karnym – naruszył jej dobra osobiste. Dlatego też skarżąca domagając się sprostowania i przeprosin od organu miała na celu ochronę jej praw podmiotowych, w tym dobrego imienia, godności oraz czci. Powołany wyżej przepis art. 3 § 2 p.p.s.a nie przewiduje rozpoznawania przez sądy administracyjne roszczeń osób, których dobra osobiste zostały naruszone przez działania organów administracji publicznej. Wskazać należy, że sprawy dotyczące ochrony dóbr osobistych i żądania przeprosin w związku z ich naruszeniem rozpoznawane są przez sądy powszechne na drodze postępowania cywilnego. Skoro skarga skarżącej nie mieści się w kategorii spraw z zakresu administracji publicznej, które wymienia art. 3 § 2 p.p.s.a., to tym samym skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1. sentencji. O kosztach (pkt 2.) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.