IV SAB/Wa 82/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 15 listopada 2012 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia. W dniu 27 grudnia 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku wskazał, że nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje żadnych dochodów. Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie: - oświadczenia na temat przybliżonej kwoty miesięcznych wydatków, - oświadczenia na temat źródeł pokrycia wydatków związanych z utrzymaniem wobec złożenia oświadczenia o nieposiadaniu dochodu, - wyjaśnienia czy korzysta z pomocy społecznej lub innej, - wyciągów z rachunków bankowych lub złożenie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych. Ponadto w piśmie tym skarżący został pouczony o treści art. 245, art. 246 § 1, art. 252 i art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 30 stycznia 2013 r. (złożonym w dniu 1 lutego 2013 r.) oświadczył, że "W. B. którym od stycznia 2010 r. nie jestem" posiada emeryturę wojskową w wysokości 1848 zł, oraz oświadczył, że "W. B. posiada akt notarialny na mieszkanie 32 m2 w W.", ale "W. B. formalnie także nie ma mieszkania ponieważ nie posiada dokumentu tożsamości swej osoby". Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie referendarza sądowego wnioskodawca nie wykazał, aby w jego sytuacji uzasadnione było przerzucenie ciężaru kosztów postępowania na Państwo. Przede wszystkim należy stwierdzić, że na urzędowym formularzu PPF skarżący nie wykazał jakiegokolwiek majątku jak również uzyskiwanego dochodu. Natomiast z wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 30 stycznia 2013 r. wynika, że skarżący uzyskuje emeryturę wojskową w wysokości 1848 zł oraz posiada mieszkanie o pow. 32 m2 w W. Poza tym nie wykonał wezwania Sądu w pozostałym zakresie, tj. nie podał wysokości kwoty miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie lokalu mieszkalnego, zakup żywności itp., nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych jak również nie złożył oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 10 stycznia 2013 r. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy. Samo wskazanie wysokości emerytury i podanie, ze kwota 1848 zł jest "skromnym" świadczeniem nie uzasadnia uwzględnienia wniosku, tym bardziej, że nie wykazał miesięcznych niezbędnych kosztów utrzymania. Skoro tak, mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji zwolnienia od kosztów sądowych i niewykazanie, że w sytuacji skarżącego zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, referendarz sądowy oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie informacji podanych przez skarżącego uznał, że w rozpatrywanej sprawie konieczne koszty utrzymania, odnieść należy do minimalnych w skali kraju. W tej sytuacji należy mieć na uwadze, że najniższe krajowe świadczenie emerytalne kształtuje się na poziomie 728,18 zł brutto (Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent – opublikowany w Monitorze Polskim z 2011 r. Nr 15, poz. 162). Podsumowując, w ocenie referendarza sądowego wnioskodawca nie wykazał swojej szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji postanowienia.