IV SAB/Wa 83/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia del. SO Aleksandra Westra (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy L. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2016r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – obory o obsadzie 90 DJP z podziemnym zbiornikiem na gnojowicę i zbiornikiem na ścieki bytowe na terenie części działki o nr ewid. [...], obręb [...], gmina L. 1. umarza postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że Wójt Gminy L. dopuścił się przewlekłości postepowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wójta Gminy L. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 3 lutego 2017r. M. K. wniósł skargę na niezałatwienie przez Wójta Gminy w L. wniosku z dnia 8 lutego 2016 r. (data wpływu do organu) o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego na części działki o nr ew. [...], obręb [...], gmina L. Skarżący wniósł o zobowiązanie do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, dokonania kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, zobowiązanie Gminy do ukarania dyscyplinarnego pracownika organu winnego niezałatwienia sprawy, o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W skardze wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] grudnia 2016r. wydało w tej sprawie decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W dniu 31 stycznia 2017r. skarżący wniósł do SKO zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji. Skarżący podniósł, że nie otrzymał żadnego pisma o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność skargi – skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. W razie nieuwzględnienia tego wniosku wniósł o oddalenie skargi, kwestionując zasadność zarzutu przewlekłości. Organ wskazał, że akta sprawy wraz z uchyloną decyzją wpłynęły do organu w dniu 8 grudnia 2016r., w dniu 20 grudnia 2016r. przesłano materiały do urbanisty w celu opracowania projektu decyzji o warunkach zabudowy, jak również przesłano pisma do pominiętej strony postępowania. W dniu 13 lutego 2017r. akta zostały odesłane na wniosek SKO w S., a w dniu 14 lutego 2017r. wpłynął od urbanisty projekt decyzji o warunkach zabudowy. Organ wskazał, że sprawa miała skomplikowany charakter, i przyznał, że strony nie zostały zawiadomione o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest m.inn. przewlekłość lub bezczynność organu. W związku z tym Sąd zastosował ten przepis i rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Skarga zasługuje na uwzględnienie Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 w/wym. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżący wyczerpał tok instancyjny bowiem wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem datowanym na 30 stycznia 2017r., wysłanym do SKO w S. w dniu 31 stycznia 2017r. W ocenie Sądu wniosek należało zakwalifikować jako skargę na przewlekłość postępowania z uwagi na podniesione w skardze zarzuty i tok postępowania przed organem. Warunek o jakim mowa w art. 52 § 2 K.p.a jest spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a.. Powołany przepis wiąże skutek jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia a nie jego rozpoznaniem przez organ. (por. postanowienie NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 342/16 w CBOSA). Należy podkreślić, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Pojęcie postępowania przewlekle prowadzonego obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest nieskutecznością i opieszałością oraz niesprawnością, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. Kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje brak należytego zaangażowania organu w załatwienie indywidualnej sprawy na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących. Dla stwierdzenia stanu przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta został spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy L. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a., co stanowi o wypełnieniu przesłanki przewlekłości postępowania. Analiza pism znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wskazuje, iż po zwrocie akt przez SKO w dniu 8 grudnia 2016r. (decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r.) organ pismem z 20 grudnia 2016 r. zwrócił się do urbanisty R. J. o ponowne przeanalizowanie sprawy i przygotowanie projektu decyzji o warunkach zabudowy. W dniu 20 grudnia 2016r. organ zawiadomił strony (również stronę pominięta w poprzednim postępowaniu) o wszczęciu postepowania w sprawie. W dniu 6 lutego 2017r. wpłynęło pismo z SKO z dnia 2 lutego 2017r. z prośbą o nadesłanie akt w terminie 7 dni w związku z wniesionym przez skarżącego zażaleniem i akta zostały odesłane do SKO w dniu 13 lutego 2017r. W dniu 14 lutego 2017r. wpłynął projekt decyzji o warunkach zabudowy sporządzony przez urbanistę. W dniu 20 lutego 2017r. projekt decyzji został wysłany do właściwych organów celem uzgodnień. Decyzja o warunkach zabudowy została wydana [...] kwietnia 2017r. Sprawa nie została załatwiona w terminach określonych w art. 35 K.p.a. W toku postępowania organ nie informował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym w trybie art. 36 § 1 K.p.a. W związku z tym Sąd uznał, że w sprawie zaistniała przewlekłość postępowania. Sąd nie badał okoliczności dotyczących przebiegu postępowania od dnia założenia wniosku z dnia 8 lutego 2016r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W dniu 13 marca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie IV SAB/Wa 388/16 wydał wyrok w przedmiocie rozpoznania skargi M. K. z dnia 21 września 2016r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy L., zainicjowanego wnioskiem z dnia 8 lutego 2016r. Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania w okresie do dnia wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] września 2016r. W tym zakresie sprawa została prawomocnie rozstrzygnięta. Przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenie czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. W ocenie dla zasadności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których nie zostało zakończone, a zwłaszcza czy przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowane zostało okolicznościami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jednak znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a., czy też nie. Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniała przewlekłość o rażącym charakterze. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania (wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011r. sygn. Akt. II SAB/Po 60/10). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy organ podejmował czynności w sprawie, choć nie informował strony o przyczynach jej niezałatwienia w terminie, ani nie wskazywał nowego terminu na załatwienie sprawy. Długotrwałość postępowania wynikała z konieczności opracowania projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz dokonywania uzgodnień. W dniu [...] kwietnia 2017r. organ wydał decyzję, a więc przed upływem 4 miesięcy od wpływu akt do organu z SKO. Ze względu na wydanie przez organ decyzji w dniu [...] kwietnia 2017r., a zatem rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i zakończenie stanu przewlekłości, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. Zobowiązywanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku stało się bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny mając na uwadze niezbyt długi czas trwania postępowania administracyjnego od dnia wydania w dniu [...] grudnia 2016r. decyzji przez SKO, rodzaj naruszonych przepisów oraz fakt, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego. Ukaranie pracownika przewiduje przepis art. 38 K.p.a. lecz uprawnienie tego rodzaju nie przysługuje sądowi administracyjnemu. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 i, w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., w zw. z art. 120 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a zasądzając od organu na rzecz skarżącego koszty uiszczonej przez niego opłaty w wysokości 100 zł.