IV SO/Wa 10/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. G. o wymierzenie grzywny Radzie do Spraw Uchodźców za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia wymierzyć Radzie do Spraw Uchodźców grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych. Wnioskiem z 5 lutego 2015 r. G. G. wystąpił o wymierzenie grzywny Radzie do Spraw Uchodźców wobec niewywiązania się przez organ z obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wnioskodawca poinformował, że w dniu 23 grudnia 2014 r. złożył osobiście w siedzibie Rady do Spraw Uchodźców skargę na decyzję z [...] grudnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. W odpowiedzi na wniosek Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Organ wyjaśnił, że w związku z sytuacją konfliktową [...] znacznie wzrosła ilość spraw rozpoznawanych przez Radę do Spraw Uchodźców. W styczniu 2015 r. miał miejsce wzrost wpływu spraw o 125 %, w porównaniu do stycznia 2014 r. Zdaniem organu, uchybienie jakiego się dopuścił wynika również z faktu, że na okres gdy biegł termin na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią przypadały w znacznej liczbie dni ustawowo wolne od pracy (w szczególności święta Bożego Narodzenia, Nowy Rok, święto Trzech Króli). Ponadto styczeń to okres wzmożonych wyjazdów urlopowych, co skutkowało opóźnieniem pracy organu. Ma to o tyle znaczenie, że odpowiedzi na skargę sporządzane są w składzie trzyosobowym, a nieobecność jednego z członków Rady utrudnia pracę całego składu. Sąd stwierdził, że skarga na decyzję Rady do Spraw Uchodźców wpłynęła do Sądu w dniu 20 lutego 2015 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 681/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę, o której mowa powyżej, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 10 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 r. (M.P. z 2015 r., poz.179) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3783,46 zł. Określenie w art. 154 § 6 p.p.s.a. górnej granicy dopuszczalnej wysokości grzywny oznacza dopuszczalność określenia przez Sąd wysokość grzywny w zależności od oceny stopnia zawinienia organu w niedopełnieniu obowiązku, w szczególności przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., okresu jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08, wskazane orzeczenie i orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanego wniosku Sąd za bezsporne uznał, że Rada do Spraw Uchodźców uchybiła obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 681/15 wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 23 grudnia 2014 r. Organ skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy złożył w biurze podawczym tutejszego Sądu w dniu 20 lutego 2015 r. Przekroczenie ustawowego terminu wyniosło zatem 29 dni co jest znaczne, nawet biorąc pod uwagę wypadające w tym okresie dni ustawowo wolne od pracy. Fakt, iż organ administracji przekazał do Sądu skargę wraz odpowiedzą i aktami sprawy nie skutkuje ani bezprzedmiotowością postępowania, ani bezzasadnością rozpoznawanego wniosku (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09), ale ma wpływ na wysokość grzywny. Ustalając wysokość grzywny Sąd miał na względzie, że organ wykonał obowiązek spoczywający na nim mocą art. 54 § 2 p.p.s.a. przed przekazaniem mu przez Sąd przedmiotowego wniosku (przy piśmie z 20 lutego 2015 r. k.18). Okoliczność ta potwierdza, że zaniechanie w przekazaniu akt do Sądu nie było wynikiem celowego działania, czy też rażącego niedbalstwa. Działanie takie można natomiast zakwalifikować jako niedochowanie należytej staranności i niedostosowanie – być może okresowo – realiów działania organizacją pracy urzędu obsługującego Radę do Spraw Uchodźców. Sąd wziął również pod uwagę podnoszoną przez organ okoliczność znacznego zwiększenia ilości spraw rozpatrywanych przez Radę do Spraw Uchodźców - według danych organu wzrost o ponad 125 % w porównaniu do stycznia 2014 r. Pozwala ona stwierdzić, że opóźnienie nie miało charakteru celowego, zmierzającego do pozbawienia skarżącego prawa do rozpoznania jego sprawy przez Sąd. Z danych zawartych w urządzeniach ewidencyjnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 marca 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców przekazała do Sądu 50 skarg wraz z aktami spraw i odpowiedziami na skargi. W tym samym okresie bieżącego roku przekazała natomiast 68 skarg wraz z aktami spraw i odpowiedziami na skargi, co oznacza 36 % wzrost w porównaniu z ubiegłym rokiem. W tej sytuacji przekroczenie terminu przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. o 29 dni, w ocenie Sądu nie stanowi uchybienia, które można by kwalifikować, jako ewidentne i świadczące o oczywiście niewłaściwej realizacji przez organ administracji obowiązków płynących z tego przepisu. Należy też podkreślić, że okoliczności te wbrew oczekiwaniu organu nie mogą być podstawą odstąpienia od wymierzenia grzywny, ale mają wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Nie bez znaczenia - zwłaszcza uwzględniając prewencyjny cel orzekanego środka - pozostaje fakt, że Rada do Spraw Uchodźców co do zasady prawidłowo wywiązuje się z obowiązku przekazywania do Sądu skarg na podejmowane przez nią rozstrzygnięcia. W latach 2013 i 2014 do tutejszego Sądu nie wpłynął żaden wniosek o wymierzenie Radzie do Spraw Uchodźców grzywny za nieterminowe przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W konsekwencji Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w kwocie wskazanej w sentencji postanowienia zrealizuje zarówno cel represyjny środka określonego w art. 55 § 1 p.p.s.a., jak również jego funkcję prewencyjną, mobilizując organ do unikania podobnych uchybień w przyszłości. Wymierzenie grzywny w kwocie wyższej - zdaniem Sadu - nie realizowałoby celu grzywny w sposób bardziej skuteczny niż grzywna orzeczona niniejszym postanowieniem, zwłaszcza, że środki przekazane przez organ do budżetu Państwa tytułem orzeczonej grzywny mogłyby zostać przeznaczone np. na reorganizację pracy urzędu czy też czasowe zwiększenie potencjału kadrowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak sentencji postanowienia.