IV SO/Wa 29/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku K. R. o wymierzenie grzywny Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) postanawia: odmówić przyznania K. R. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. K. R. po wezwaniu jej do uiszczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie w wysokości 100 zł, zwróciła się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, ze skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Posiada dom o pow. 165 m2, nieruchomość rolną o pow. 3,93 ha oraz działkę o pow. 355 m2. Podała, że uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 817,88 zł zaś jej mąż – 703,06 z tytułu renty. Sąd pismem z dnia 12 czerwca 2007 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez: - nadesłanie wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych lub złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez nią i jej męża dochodów, - złożenie oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie (miesięcznie). W dniu 5 listopada skarżąca nadesłała kopię decyzji o waloryzacji emerytury, z której wynika, że należna jej emerytura po waloryzacji od 1 marca 2012 r. wynosi 1383, 14 zł, z powodu zajęcia wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej świadczenie zmniejsza się o 345, 78 zł, a świadczenie do wypłaty wynosi 817,88 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla sienie i rodziny.. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Rozpoznając złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy uznał, że zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącej jest niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz posiadanie/nieposiadania rachunków (kont) bankowych. Przedłożenie przez skarżącą żądanych oświadczeń, pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF, ale także potwierdziłoby podnoszoną przez stronę trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje. Z informacji podanych przez skarżącą wynika jedynie, że wraz z mężem są właścicielami domu o pow. 165 m2, nieruchomości rolnej o pow. 3,93 ha i działki o pow. 355 m2. Łącznie uzyskują dochody w wysokości 1520, 94 zł (prawdopodobnie netto – brak jest dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez męża skarżącej). Wnioskodawczyni wezwana w piśmie z dnia 19 października 2012 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń nie uzupełniła wniosku w żądanym zakresie, ograniczając się jedynie do nadesłania kopii decyzji ZUS w sprawie waloryzacji swojej emerytury. Nie nadesłała pozostałych dokumentów i oświadczeń. Stwierdzić należy, że w tej sytuacji skarżąca nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.