IV SO/Wa 38/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. C. o wymierzenie Prezesowi Rady Ministrów grzywny za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek. W piśmie z dnia 9 sierpnia 2013 r. P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezesowi Rady Ministrów grzywny za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na jego skargę z dnia 5 lipca 2013 r., w której zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów z prośbą o spowodowanie załatwienia jego sprawy z dnia 15 stycznia 2010 r. polegającej na wydaniu przez Prokuratora Generalnego zaświadczenia upoważniającego do podejmowania pieniędzy w bankach zgodnie z pismem skarżącego z dnia 25 sierpnia 2009 r. Zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia wniosku, jego braków fiskalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionego wniosku w kwocie 100,-zł. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 4 września 2013 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 3 września 2013 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w dniu 5 września 2013 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, zaś trafność powyższego rozstrzygnięcia została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 95/14 oddalającym zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jednocześnie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 64 § 3 tej ustawy do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 powołanej ustawy, wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy, jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi w sprawie sądowoadministracyjnej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi strony. Wskazać należy, że termin, o którym mowa we wskazanym art. 54 § 2 jest terminem o charakterze instrukcyjnym. Zatem samo uchybienie temu terminowi nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za nieprzekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi jest jedynie środkiem dyscyplinującym i kompensującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 powołanej ustawy, w terminie przewidzianym w tym przepisie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 54 § 2 i art. 55 § 1 powołanej ustawy, dlatego też wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów nie zasługuje na uwzględnienie. Z odpowiedzi na skargę udzielonej w dniu 8 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygnaturze IV SAB/Wa 156/13 wynika, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 9 lipca 2013 r. Natomiast Prezes Rady Ministrów w dniu 12 sierpnia 2013 r. nadesłał Sądowi skargę wraz z aktami administracyjnymi sprawy i odpowiedzią na skargę. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Prezes Rady Ministrów wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tym samym podstawowy cel, jakim jest przekazanie dokumentów do Sądu, został zrealizowany. Jednakże w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przypadek bezprzedmiotowości postępowania, bowiem wniosek P. C. był bezzasadny od chwili jego złożenia, zatem brak było podstaw do przyjęcia, że postępowanie sądowe z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodziłaby w sytuacji przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 powołanej ustawy i po złożeniu wniosku o ukaranie grzywną, ale przed wydaniem przez Sąd postanowienia, bowiem skoro istotą tego postępowania jest wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, to przekazanie tej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po złożeniu wniosku o ukaranie grzywną powoduje, że postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Dodatkowo podnieść również należy, że zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia wniosku, jego braków fiskalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionego wniosku w kwocie 100,-zł. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 4 września 2013 r. Jednakże skarżący do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia nie wykonał zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, co zgodnie z art. 220 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w świetle którego skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd – również z tej przyczyny wniosek, do którego na podstawie art. 64 § 3 powołanej ustawy mają zastosowanie odpowiednio przepisy o skardze, nie mógłby być rozpoznany co do istoty sprawy, lecz obligowałoby to Sąd do jego odrzucenia. Jednocześnie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 222 powołanej ustawy nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Zatem wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego we wstępnym etapie postępowania przed zbadaniem zasadności wniesionego wniosku o wymierzenie organowi grzywny nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a to z tej przyczyny, że odrzucenie wniosku z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego jest prawnie możliwe i dopuszczalne wówczas, gdy wniosek jest dopuszczalny i nie zawiera żadnych negatywnych przesłanek, które uniemożliwiałyby jego rozpoznanie. Wobec tego wezwanie do wpisu nie mogło wywrzeć określonych skutków ze względu na wystąpienie negatywnej przesłanki wykluczającej uwzględnienie wniosku o wymierzenie organowi grzywny.