IV SO/Wa 40/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku Stowarzyszenia E. o wymierzenie grzywny Ministrowi Środowiska w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: odmówić Stowarzyszeniu E. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie wniosku Stowarzyszenia E. o wymierzenie grzywny Ministrowi Środowiska, odmówił Stowarzyszeniu E. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r., w ustawowym terminie, skarżący wniósł na powyższe postanowienie sprzeciw podnosząc, że z uzasadnienia postanowienia nie wynika dlaczego Stowarzyszeniu nie można przyznać prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Do sprzeciwu Stowarzyszenie dołączyło bilans za 2007 rok, z którego wynika m.in. że Stowarzyszenie uiściło opłaty w wysokości 900 zł, ale zaznaczyło, iż dodatkowo do tej kwoty należy doliczyć 500 zł przeznaczonych na opłacenie uzasadnienia wyroku i sporządzenie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stowarzyszenie E. jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. W doktrynie prawa sądowoadministracyjnego przyjmuje się, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna obowiązana jest wykazać nie tylko, iż nie posiada niezbędnych środków, ale również że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, str. 504). W myśl art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, ze zm.), stowarzyszenie zwykłe prowadzi swoją działalność statutową opierając się na środkach finansowych pochodzących ze składek członkowskich, które są wyłącznym źródłem dochodów stowarzyszenia zwykłego. Z wyjaśnień Stowarzyszenia wynika, iż nie ustaliło ono dla swej działalności składek, natomiast środki czerpane są wyłącznie z dobrowolnych składek. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, skoro Stowarzyszenie dobrowolnie pozbawiło się środków, które mogłyby służyć m.in. na pokrycie kosztów postępowania sądowego, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest usprawiedliwiony. Sąd podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2006 r. (sygn. akt II OZ 317/06, niepublikowane), iż to, że Stowarzyszenie jest organizacją non profit podobnie, jak wiele innych organizacji tego typu, nie oznacza, że jest zwolnione od zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakresie której wchodzą również sprawy sądowe, które zazwyczaj wymagają ponoszenia kosztów sądowych. Brak zapewnienia w statucie stałego źródła dochodów, chociażby w oparciu o obowiązkowe składki członkowskie nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem Stowarzyszenia przy rozpatrywaniu jego wniosków o przyznanie prawa pomocy. Ponadto należy zauważyć, że Stowarzyszenie, jak samo wskazało, bierze udział w wielu postępowaniach administracyjnych jak i sądowoadministracyjnych. Udział ten wiąże się niewątpliwie z koniecznością ponoszenia kosztów z tym związanych. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie wskazało, że w 2007 r. uiściło opłaty sądowe w łącznej wysokości 1400 zł, zatem de facto przyznało, że wbrew informacjom zawartym na urzędowym formularzu PPPr, uzyskuje środki finansowe niezbędne do dokonywania czynności procesowych. Z tych względów na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.