IV SO/Wa 5/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. H. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem drugiej instancji w sprawie z wniosku S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych za nie przekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie pisma z dnia 2 marca 2012 r. postanawia: 1) przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. H. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych oraz kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, 2) odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne w pozostałym zakresie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2012 r. przyznano S. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Dnia 29 sierpnia 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu – w osobie adwokata M. H. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r. odrzucił wniosek S. T. w przedmiocie wymierzenia Pełnomocnikowi Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych grzywny. W dniu 29 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia wskazując, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu temu terminowi. Nie zgadzając się z treścią powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wywiódł kolejne zażalenie, które złożył do Sądu w dniu 8 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. oddalił przedmiotowe zażalenie wskazując, że nie ma ono usprawiedliwionych podstaw. W następstwie powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 września 2013 r. odrzucił zażalenie pełnomocnika skarżącego z dnia 29 maja 2013 r. uznając, że zostało wniesione po terminie. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, które postanowieniem z dnia 23 października 2013 r. zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone. W dniu 18 listopada 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek adwokata M. H. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w całości, ani w części, tj: 1) wynagrodzenia z tytułu dokonania w dniu 18 listopada 2012 r. czynności w postaci przeglądania i wykonania fotokopii z akt sprawy, 2) wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia trzech zażaleń: z dnia 29 maja 2013 r., 8 lipca 2013 r. oraz z dnia 18 września 2013 r. Stwierdzono, co następuje: Wniosek adwokata M. H. zasługuje na częściowe uwzględnienie. W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d) powołanego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł. W niniejszej sprawie, w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji pełnomocnik skarżącego sporządził i wniósł zażalenie na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r. Za tę czynność procesową powinien zatem otrzymać wynagrodzenie w wysokości 120 zł, powiększone o 23% podatku od towarów i usług. Natomiast wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie zażalenia z dnia 8 lipca 2013 r. i 18 września 2013 r. nie jest uzasadniony. Podkreślenia wymaga, że zażalenie z dnia 8 lipca 2013 r. zostało wywiedzione przez pełnomocnika skarżącego na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 26 czerwca 2013 r. W postanowieniu tym, utrzymanym następnie w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2013 r., odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 12 marca 2013 r. uznając, że pełnomocnik nie wykazał braku swojej winy w uchybieniu temu terminowi. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym ugruntował się pogląd, że przy rozpoznawaniu wniosku o wynagrodzeniu pełnomocnika ocenie podlega również merytoryczna rzetelność udzielonej pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11). Zatem wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznanie wynagrodzenia obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania" (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych". Wyd. LexisNexis 2007 r., s. 317). Wynagrodzenie z tytułu udzielonej pomocy prawnej może być zatem przyznane jedynie w sytuacji, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny. Należy mieć na uwadze, że sporządzone i wniesione przez pełnomocnika zażalenia z dnia 8 lipca 2013 r. i 18 września 2013 r. były wynikiem jego nieprofesjonalnego działania, tj. zawinionego uchybienia przez pełnomocnika ustawowego terminu do złożenia pierwotnego zażalenia, na które to uchybienia Sąd wskazał w prawomocnym postanowieniu z dnia 26 czerwca 2013 r., a następnie w postanowieniu z dnia 4 września 2013 r. Należy zatem uznać, że działanie pełnomocnika w tym zakresie nie odpowiadało wymogom profesjonalizmu i należytej staranności. Dokonane przez wyznaczonego pełnomocnika kolejne czynności nie miały więc charakteru pomocy prawnej, gdyż zostały podjęte w sprzeczności z zasadami profesjonalizmu. W tym stanie rzeczy okoliczności sprawy nie uzasadniały uwzględnienia zgłoszonego żądania w zakresie przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie zażalenia z dnia 8 lipca 2013 r. i 18 września 2013 r. Nie zasługuje również na uwzględnienie wniosek skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za dokonane w dniu 18 listopada 2012 r. czynności w postaci przeglądania i wykonania fotokopii z akt sprawy. W ocenie referendarza sądowego wskazane czynności - takie jak zapoznanie się z dokumentacją procesową, które jak wynika z akt sprawy zostały przeprowadzone w dniu 18 października 2012 r., a nie jak błędnie wskazano w dniu 18 listopada 2012 r., są niezbędnymi czynnościami wchodzącymi w skład pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Przeprowadzenie tych czynności jest niezbędne aby owa pomoc była skutecznie świadczona. Zapoznanie się z aktami sprawy stanowi jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika oceny legalności działania, bądź zaniechania organu administracji publicznej. Należy zatem uznać, że zapoznanie się z aktami sprawy, czy też sporządzenie fotokopii dokumentów było niezbędną czynnością do świadczenia przez wyznaczonego pełnomocnika pomocy prawnej, za którą to pomoc - sporządzenie środka zaskarżenia w postaci zażalenia z dnia 29 maja 2013 r. pełnomocnik otrzymał stosowne wynagrodzenie. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.