IV SO/Wa 50/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. M. A. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest cudzoziemcem pochodzącym z [...] ([...]). W piśmie z dnia 9 października 2013r. wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymuje "świadczeń uchodźczych" (upływ dwóch miesięcy od dnia otrzymania ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy). Zarządzeniem z dnia 25 września2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez złożenie oświadczenia wyjaśniającego z czego (jakich środków) zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe, gdzie i na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki, czy korzysta z pomocy finansowej lub rzeczowej rodziny (znajomych); jeżeli tak to z jakiej i ewentualnie w jakiej wysokości, czy uzyskuje środki finansowe z prac dorywczych. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w trybie tzw. doręczenia przez awizo w dniu 4 listopada 2013r. Zatem termin do jego wykonania upłynął w dniu 12 listopada 2013r. (11 listopada był dniem ustawowo wolnym od pracy). Wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie nadesłał żądanych informacji. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF zawierało dane niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Przy czym należy zaznaczyć, ze istotna dla rozpoznania niniejszego wniosku jest niewyjaśniona przez skarżącego kwestia źródeł utrzymania. Nie odpowiadając na wezwanie do wyjaśnienia m.in. kwestii, skarżący sam odstąpił od wykazania okoliczności z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uprawniającej go do otrzymania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.