IV SO/Wa 52/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-11
Skład orzekający: Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Rady Ministrów może zostać ukarany grzywną za nieprzekazanie akt administracyjnych do sądu, jeśli nie był organem właściwym w sprawie w momencie wniesienia skargi?Ratio decidendi
Grzywna za nieprzekazanie akt administracyjnych do sądu może być wymierzona wyłącznie organowi właściwemu w sprawie. Prezes Rady Ministrów nie był organem właściwym do realizacji zadań z zakresu służby cywilnej w dniu wniesienia skargi, a skarga została wniesiona za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, a nie Prezesa Rady Ministrów. W związku z tym, Prezesowi Rady Ministrów nie można przypisać odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku przekazania akt.Stan faktyczny
A. S. wniósł skargę na pismo Szefa Służby Cywilnej z 2005 r. i wniosek o przywrócenie terminu. Po odmowie przywrócenia terminu przez Szefa Służby Cywilnej i utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Prezesa Rady Ministrów, WSA stwierdził nieważność tych postanowień. Następnie A. S. złożył wniosek o ukaranie Prezesa Rady Ministrów grzywną za nieprzekazanie akt. WSA wymierzył grzywnę, ale NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia właściwego organu.Rozstrzygnięcie
Oddalić wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kompletu akt administracyjnych w sprawie ze skargi na pismo z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko [...] w Ministerstwie [...] postanawia: oddalić wniosek.
W dniu 21 maja 2010 r. (data stempla pocztowego), w piśmie z tej samej daty, A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, skargę na stanowisko/decyzję, inny akt, czynność lub bezczynność Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie konkursu na stanowisko [...] w Ministerstwie [...], zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...] i wszelkich innych pismach istniejących w sprawie.
Razem z opisaną skargą A. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Szef Służby Cywilnej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił A. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na powołane wyżej pismo z dnia [...] lipca 2005 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. S., Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., utrzymał w mocy postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] czerwca 2010 r.
Po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1831/10 stwierdził nieważność postanowienia Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] czerwca 2010 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z treści załatwionego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. podania skarżącego wynika bezspornie, że stanowi ono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą skarżący wniósł do Sądu – za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – w dniu 21 maja 2010 r. Jak wywiódł Sąd, powyższego nie dostrzegł ani Szef Służby Cywilnej, ani Prezes Rady Ministrów, co doprowadziło do wydania przez nich postanowień bez podstawy prawnej.
Sąd wskazał, że po uprawomocnieniu się wydanego przezeń wyroku organ, do którego skarga została wniesiona, powinien zastosować się do przepisu art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przekazać do Sądu skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W dniu 8 lutego 2012 r. (data stempla pocztowego) do sprawy sygn. akt VII SA/Wa 1831/10 ze skargi A. S. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący złożył pismo z dnia 7 lutego 2012 r., w którym m.in., na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o ukaranie organu grzywną w maksymalnej, przewidzianej prawem wysokości.
Opisane pismo skarżącego z dnia 7 lutego 2012 r. wyłączono z akt sprawy sygn. VII SA/Wa 1831/10, a sprawę z wniosku o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarejestrowano pod sygn. akt VII SO/Wa 6/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SO/Wa 6/12 wymierzył Prezesowi Rady Ministrów grzywnę w wysokości 1.000 zł za nieprzekazanie do Sądu kompletu akt administracyjnych w sprawie ze skargi A. S. na pismo z dnia [...] lipca 2005 r. [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko [...] w Ministerstwie [...] w trybie określonym w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezes Rady Ministrów, wskazując m.in., że nie jest organem właściwym w sprawie, a organem właściwym może być Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub Szef Służby Cywilnej. Zażalenie na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2012 r. wniósł również A. S., domagając się zwiększenia kwoty wymierzonej grzywny do 10.000 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt I OZ 598/12 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę z wniosku A. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Sąd drugiej instancji stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że grzywna za nieprzekazanie do sądu akt administracyjnych może być wymierzona wyłącznie organowi właściwemu w sprawie. W zaskarżonym postanowieniu brak jest natomiast rozważań Sądu pierwszej instancji w zakresie ustalenia organu zobowiązanego do przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych, a zatem brak jest merytorycznej oceny w tak istotnej kwestii jak ustalenie organu podlegającego odpowiedzialności za powyższe uchybienia, co w niniejszej sprawie ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza w kontekście ustawowych zmian właściwości organów biorących udział w sprawie, jak i podnoszonych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że już tylko ta okoliczność powoduje, że zaskarżone postanowienie należało uchylić, bowiem w obecnym kształcie, ze względu na wskazane uchybienia, nie poddaje się ono kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt I OZ 598/12 jednoznacznie wynika, iż do ponownego rozpoznania przekazana została Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawa z wniosku A. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów. Mocą art. 170 w zw. z art. 193 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego wiąże Sąd w niniejszej sprawie. Z kolei mocą art. 190 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 października 2012 r.
Z powyższego wynika, że w sprawie przekazanej do ponownego rozpoznania postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotem oceny Sądu, w pierwszej kolejności musi być ustalenie, czy to Prezes Rady Ministrów był organem zobowiązanym do przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi A. S. z dnia 21 maja 2010 r. na pismo z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...] wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Ustalenie powyższego ma pierwszorzędne znaczenie, ponieważ warunkuje dopuszczalność orzeczenia o wymierzeniu grzywny w tej sprawie.
Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa).
Stosownie zaś do art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem skargi A. S. z dnia 21 maja 2010 r. jest pismo Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko [...] w Ministerstwie [...].
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483) w dniu sporządzenia wskazanego pisma jego autor - Szef Służby Cywilnej - był centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach służby cywilnej w zakresie określonym ustawą.
Powołana ustawa utraciła moc w dniu 26 października 2006 r. (z wyjątkiem art. 6 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 i ust. 2, które utraciły moc z dniem 31 grudnia 2007 r.) mocą art. 133 ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 170, poz. 1218 ze zm.), która weszła w życie w dniu 27 października 2006 r. (z wyjątkiem art. 6 ust. 1, art. 55, art. 57 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 58, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.). Mocą art. 119 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. zniesiono centralny organ administracji rządowej - Szefa Służby Cywilnej, a mocą art. 8 ust. 3 tej ustawy zadania z zakresu służby cywilnej realizował, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Stosownie do treści art. 120 zadania i kompetencje Szefa Służby Cywilnej stały się zadaniami, które realizował, z upoważniania Prezesa Rady Ministrów, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w zakresie określonym tą ustawą.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 r. utraciła jednak moc z dniem 23 marca 2009 r. (z wyjątkiem art. 6 ust. 1, art. 19-22, art. 24 i art. 26-28, które utraciły moc z dniem 31 grudnia 2009 r.) mocą art. 215 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505 ze zm.), która weszła w życie 24 marca 2009 r. (z wyjątkiem art. 7 ust. 1, art. 40-43, art. 45, art. 47-49, art. 160 i art. 186 pkt 2-6, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach służby cywilnej jest Szef Służby Cywilnej. Z tym, że stosownie do art. 211 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. do czasu powołania Szefa Służby Cywilnej, jednak nie dłużej niż przez trzy miesiące od dnia wejścia w życie ustawy, zadania Szefa Służby Cywilnej wykonywał Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Miało to miejsce do 13 kwietnia 2009 r., ponieważ z dniem 14 kwietnia 2009 r. na stanowisko Szefa Służby Cywilnej Prezes Rady Ministrów powołał S. B.
Opisane powyżej okoliczności faktyczne sprawy oraz przywołane regulacje przesądzają o niedopuszczalności nałożenia grzywny na Prezesa Rady Ministrów w trybie art. 55 § 1 ppsa.
Po pierwsze skarga z dnia 21 maja 2010 r. nie została wniesiona do Sądu za pośrednictwem Prezesa Rady Ministrów, a za pośrednictwem Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Po drugie, w dniu wniesienia tej skargi (21 maja 2010 r.) Prezes Rady Ministrów nie był organem właściwym do realizacji zadań z zakresu służby cywilnej. Z dniem 14 kwietnia 2009 r. zadania te przejął bowiem Szef Służby Cywilnej. Od 14 kwietnia 2009 r. Prezes Rady Ministrów nie jest więc organem właściwym w sprawie, a w konsekwencji nie był zobowiązany do przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi. Chociaż więc skarga A. S. znalazła się w posiadaniu Prezesa Rady Ministrów wskutek zażalenia skarżącego na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] czerwca 2010 r., Prezesowi Rady Ministrów nie można przypisać odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa.
Należy nadmienić, że ostatecznie - zgodnie ze wskazaniem zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1831/10 - skarga z dnia 21 maja 2010 r. została przekazana do Sądu przez organ administracji, do którego ją wniesiono (Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów), a który w odpowiedzi na skargę z dnia 14 marca 2012 r. zwrócił uwagę na brak swojej właściwości w sprawie. Skarga ta została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 639/12. W świetle wiążącej Sąd w przedmiotowej sprawie wykładni prawa zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 października 2012 r. oraz przywołanych wyżej regulacji, określających organy administracji właściwe w sprawach służby cywilnej, okoliczności te nie mają jednak znaczenia dla oceny dopuszczalności nałożenia grzywny na Prezesa Rady Ministrów w trybie art. 55 § 1 ppsa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło