V SA 1011/03
WyrokWSA w Warszawie2004-04-28
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Barbara Wasilewska, Ewa Jóźków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny, weryfikując zgłoszenie celne po jego przyjęciu, może zakwestionować prawidłowość podpisu pod deklaracją pochodzenia towaru, nawet jeśli zgłoszenie zostało pierwotnie przyjęte?Ratio decidendi
Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną, która nie przesądza o prawidłowości dokumentów. Organ celny, po przyjęciu zgłoszenia, ma prawo i obowiązek weryfikacji jego treści, w tym oceny dokumentów załączonych do zgłoszenia, takich jak deklaracja pochodzenia towaru. Jeśli weryfikacja wykaże nieprawidłowości, organ celny musi podjąć działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. Podpis pod deklaracją musi być czytelny, co oznacza łatwy do odczytania i identyfikujący osobę składającą podpis.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej. Powodem było nieprawidłowe udokumentowanie pochodzenia towaru, a konkretnie nieczytelny podpis pod deklaracją eksportera na fakturze. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu celnego i nieprawidłowe przyjęcie, że podpis jest nieczytelny, argumentując, że istniał on w dacie zgłoszenia i identyfikuje osobę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędziowie NSA - Barbara Wasilewska, - Ewa Jóźków (spr.), Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - skargę oddala -
Zgłoszeniem celnym z dnia [...] marca 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony z B. samochód ciężarowy marki [...] z zadeklarowaną przez zgłaszającego stawką celną obniżoną ze względu na pochodzenie towaru z Unii Europejskiej, udokumentowane deklaracją eksportera sporządzoną na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego.
W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego przeprowadzonej w trybie art. 83 Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w W. stwierdził, iż pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane w sposób umożliwiający zastosowanie stawki obniżonej. W związku z powyższym, po wszczęciu postępowania, decyzją z dnia [...] września 2002 r., właściwy w sprawie na dzień orzekania Naczelnik Urzędu Celnego w P., uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł o zastosowaniu w stosunku do przywiezionego samochodu stawki celnej konwencyjnej w wysokości 35% wartości celnej towaru oraz określił kwotę długu celnego w wysokości 5.680,50 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organy celne podniosły, że w myśl Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (Dz.U. Nr 107, poz. 1217), stawki celne obniżone stosuje się do niektórych towarów pochodzących m. in. z państw członkowskich Unii Europejskiej, pod warunkiem prawidłowego udokumentowania pochodzenia. Pochodzenie towaru dla zastosowania stawek obniżonych może być udokumentowane świadectwem przewozowym EUR 1 lub, w przypadkach określonych w art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego, deklaracją, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV do Protokołu, złożoną przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje towar w sposób wystarczający do jego identyfikacji. Deklaracja na fakturze powinna posiadać oryginalny, własnoręczny podpis eksportera , dodatkowo czytelny podpis osoby podpisującej deklarację . Pod deklaracją złożoną na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego znajduje się nieczytelny podpis eksportera, który nie może być utożsamiany z "czytelnym podpisem eksportera" W związku z powyższym dokument pochodzenia nie jest prawidłowy i nie może stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej obniżonej.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisu art. 83 § 1 i 3 ustawy Kodeks celny
- nieprawidłowe przyjęcie, iż podpis złożony na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego jest podpisem nieczytelnym.
Skarżąca podniosła, iż nowa interpretacja stanu faktycznego z daty zgłoszenia celnego nie może być utożsamiana z nowymi danymi. Podpis na kwestionowanej przez organy celne fakturze istniał w dacie zgłoszenia celnego. Skoro nie ma nowych danych, nie ma podstaw do weryfikowania prawomocnie funkcjonującej decyzji. Ponadto, skoro nie ma ustawowej definicji "czytelnego podpisu" należy przyjąć, iż czytelnym podpisem jest taki podpis, który identyfikuje daną osobę w sposób nie budzący wątpliwości. Podpis złożony na fakturze jest w tym rozumieniu podpisem czytelnym , bo identyfikuje osobę go składającą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Badając sprawę z tego punktu widzenia, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszania przepisów prawa przez organ administracji w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego i zastosowania stawki celnej.
Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez organ celny w zaskarżonej decyzji, iż za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający, oraz że organ celny może w trybie art. 83 Kodeksu celnego kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska skarżącej, że skoro w chwili przyjmowania zgłoszenia celnego organy celne nie zakwestionowały podpisu złożonego pod deklaracją o pochodzeniu, nie mają podstaw "do weryfikowania prawomocnie funkcjonującej decyzji". Przede wszystkim należy zauważyć, iż przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno – techniczną. Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 Kodeksu celnego, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia określone wyżej wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć. Jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, organ celny odmawia jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia nie jest weryfikacją zgłoszenia celnego, a jedynie oceną jego kompletności. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dopiero po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, deklaracji na fakturze, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Jeżeli w wyniku kontroli zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że dane lub dokumenty, które były podstawą do zastosowania procedury celnej były nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne, zobowiązany jest podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. Tak więc organ celny dopiero po przystąpieniu do weryfikacji zgłoszenia celnego ocenia prawidłowość, prawdziwość i kompletność dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. To, że dokument został przyjęty przez organ celny razem ze zgłoszeniem celnego nie przesądza o jego prawidłowości ani nie ogranicza możliwości oceny tego dokumentu w prowadzonym przez organy celne postępowaniu weryfikacyjnym.
Nie ma także racji skarżąca, iż organ celny niesłusznie zakwestionował czytelność podpisu eksportera znajdującego się pod deklaracją znajdującą się na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego. Zgodnie z wymogami Protokołu 4 Układu Europejskiego (zał. do Dz.U. nr 104 z 1997 r., poz. 662), deklaracja na fakturze powinna posiadać oryginalny, własnoręczny podpis eksportera (art. 21 pkt 5 Protokołu 4), dodatkowo czytelny podpis osoby podpisującej deklarację (załącznik IV do Protokołu 4). Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonej decyzji, iż określenie "czytelnie" oznacza "łatwy do odczytania, wyraźnie, wyraziście" Powołanie się przez organ celny na "słownik współczesnego języka polskiego" jest w tym wypadku całkowicie uzasadnione i prawidłowe. Podpis znajdujący się pod deklaracją nie może być uznany za czytelny, ponieważ nie pozwala na ustalenie tożsamości osoby składającej ten podpis.
W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło