V SA 1012/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-08
Skład orzekający: Janusz Zajda, Barbara Mleczko-Jabłońska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować prawidłowość zgłoszenia celnego i zastosowanej stawki celnej w trybie weryfikacji, nawet jeśli zgłoszenie zostało pierwotnie przyjęte, a dokumenty załączone do niego nie zostały zakwestionowane w momencie jego przyjmowania?Ratio decidendi
Organ celny ma prawo i obowiązek weryfikacji zgłoszenia celnego po jego przyjęciu, w celu upewnienia się o prawidłowości danych i dokumentów. Przyjęcie zgłoszenia jest czynnością materialno-techniczną, a nie oceną jego merytorycznej poprawności. Weryfikacja pozwala na ocenę prawdziwości, kompletności i prawidłowości danych oraz dokumentów, nawet jeśli zostały one pierwotnie zaakceptowane. Niewłaściwie udokumentowane pochodzenie towaru uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, które uznało zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej obniżonej stawki celnej. Powodem było nieprawidłowe udokumentowanie pochodzenia towaru, a konkretnie nieczytelny podpis pod deklaracją eksportera na fakturze. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu celnego i nieprawidłowe przyjęcie, że podpis jest nieczytelny, argumentując, że skoro nie ma nowych danych, nie ma podstaw do weryfikacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Janusz Zajda, Sędziowie - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), - Małgorzata Rysz, Protokolant - Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K.P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A." w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -
Zgłoszeniem celnym z dnia [...] października 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W.objął procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony z N. pojazd- ciągnik siodłowy marki [...] z zadeklarowaną przez zgłaszającego stawką celną obniżoną C. ze względu na pochodzenie towaru z obszaru CEFTA, udokumentowane deklaracją eksportera sporządzoną na rachunku nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. dołączonego do zgłoszenia celnego.
W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego przeprowadzonej w trybie art. 83 Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w W. stwierdził, iż pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane w sposób umożliwiający zastosowanie stawki obniżonej. W związku z powyższym, po wszczęciu postępowania, decyzją z dnia [...] września 2002 r., właściwy w sprawie na dzień orzekania Naczelnik Urzędu Celnego w P. , uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł o zastosowaniu w stosunku do przywiezionego samochodu stawki celnej konwencyjnej w wysokości 35 % wartości celnej towaru oraz określił kwotę długu celnego w wysokości 825,70 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organy celne podniosły, że w myśl Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (Dz.U. nr 107, poz. 1217), stawki celne obniżone wynikajace z umów zawartych przez Rzeczypospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu), z zastrzeżeniem ust 6 stosuje się do niektórych towarów pochodzących m.in. z R. (obniżone stawki celne C.), pod warunkiem prawidłowego udokumentowania pochodzenia. Pochodzenie towaru dla zastosowania stawek obniżonych może być udokumentowane świadectwem przewozowym EUR 1 lub, w przypadkach określonych w art. 21 Protokołu 7 Umowy CEFTA, deklaracją, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV do Protokołu, złożoną przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje towar w sposób wystarczający do jego identyfikacji. Deklaracja na fakturze powinna posiadać oryginalny, własnoręczny podpis eksportera , dodatkowo czytelny podpis osoby podpisującej deklarację . Pod deklaracją złożoną na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego znajduje się nieczytelny podpis eksportera, który nie może być utożsamiany z "czytelnym podpisem eksportera" W związku z powyższym dokument pochodzenia nie jest prawidłowy i nie może stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej obniżonej.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisu art. 83 § 1 i 3 ustawy Kodeks celny
- nieprawidłowe przyjęcie, iż podpis złożony na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego jest podpisem nieczytelnym.
Skarżąca podniosła, iż nowa interpretacja stanu faktycznego z daty zgłoszenia celnego nie może być utożsamiana z nowymi danymi. Podpis na kwestionowanej przez organy celne fakturze istniał w dacie zgłoszenia celnego. Skoro nie ma nowych danych, nie ma podstaw do weryfikowania prawomocnie funkcjonującej decyzji. Ponadto, skoro nie ma ustawowej definicji "czytelnego podpisu" należy przyjąć, iż czytelnym podpisem jest taki podpis, który identyfikuje daną osobę w sposób nie budzący wątpliwości. Podpis złożony na fakturze jest w tym rozumieniu podpisem czytelnym , bo identyfikuje osobę go składającą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Badając sprawę z tego punktu widzenia, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszania przepisów prawa przez organ administracji w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego i zastosowania stawki celnej.
Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez organ celny w zaskarżonej decyzji, iż za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający, oraz że organ celny może w trybie art. 83 Kodeksu celnego kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska skarżącej, że skoro w chwili przyjmowania zgłoszenia celnego organy celne nie zakwestionowały podpisu złożonego pod deklaracją o pochodzeniu, nie mają podstaw "do weryfikowania prawomocnie funkcjonującej decyzji". Przede wszystkim należy zauważyć, iż przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno – techniczną. Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 Kodeksu celnego, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia określone wyżej wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć. Jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, organ celny odmawia jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia nie jest weryfikacją zgłoszenia celnego, a jedynie oceną jego kompletności. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dopiero po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, deklaracji na fakturze, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Jeżeli w wyniku kontroli zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że dane lub dokumenty, które były podstawą do zastosowania procedury celnej były nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne, zobowiązany jest podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. Tak więc organ celny dopiero po przystąpieniu do weryfikacji zgłoszenia celnego ocenia prawidłowość, prawdziwość i kompletność dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. To, że dokument został przyjęty przez organ celny razem ze zgłoszeniem celnego nie przesądza o jego prawidłowości ani nie ogranicza możliwości oceny tego dokumentu w prowadzonym przez organy celne postępowaniu weryfikacyjnym.
Nie ma także racji skarżąca, iż organ celny niesłusznie zakwestionował czytelność podpisu eksportera znajdującego się pod deklaracją znajdującą się na rachunku załączonym do zgłoszenia celnego. Zgodnie z wymogami Załącznika IV do Protokołu 7 Umowy CEFTA wprowadzonego na mocy Protokołu dodatkowego (zał. do Dz.U. nr 158 z 1996r., poz 609), deklaracja na fakturze powinna posiadać oryginalny, własnoręczny podpis eksportera (art. 21 pkt 5 Protokołu 7), dodatkowo czytelny podpis osoby podpisującej deklarację (załącznik IV do tego Protokołu).
Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonej decyzji, iż określenie "czytelnie" oznacza "łatwy do odczytania, wyraźnie, wyraziście" Powołanie się przez organ celny na "słownik współczesnego języka polskiego" jest w tym wypadku całkowicie uzasadnione i prawidłowe. Podpis znajdujący się pod deklaracją nie może być uznany za czytelny, ponieważ nie pozwala na ustalenie tożsamości osoby składającej ten podpis.
W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło