V SA 1585/03

WyrokWSA w Warszawie2004-03-29

Skład orzekający: Halina Wojtachnio, Ewa Jóźków, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która była zatrudniona w organach bezpieczeństwa publicznego, mimo przedstawienia przez tę osobę dokumentów wskazujących na jej niezdolność do pełnienia służby z powodu choroby?
Ratio decidendi
Organ administracyjny nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na informacji z IPN o zatrudnieniu skarżącego w organach bezpieczeństwa, bez analizy całości dokumentacji, w tym akt osobowych. Dokumenty te wskazywały na niezdolność skarżącego do pełnienia służby z powodu gruźlicy, co podważa prawidłowość i skuteczność jego przeniesienia do tych organów. Wobec tego, uchylono zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Skarżący D. T. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, z uwagi na ustalenie jego zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego. Wcześniejsze decyzje w tej sprawie były uchylane przez NSA z powodu niewystarczającego postępowania wyjaśniającego. W toku ponownego postępowania organ oparł się na informacji z IPN, która wskazywała na zatrudnienie skarżącego w KW MO, a następnie przekazanie go do dyspozycji WUBP. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że nigdy nie pracował w organach bezpieczeństwa, a jego przeniesienie nastąpiło bez jego wiedzy i zgody, ponadto był niezdolny do służby z powodu gruźlicy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Wojtachnio, Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant - Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienie uprawnień kombatanckich 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego D. T. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 kpa i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek D. T. , utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] o pozbawieniu zainteresowanego uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. pozbawił ww. uprawnień kombatanckich, które wnioskodawca uzyskał w ZBOWID w 1970 r. z tytułu "działalności w Ruchu Oporu od [...] lutego 1942r. do [...] maja 1945r.", wobec ustalenia zatrudnienia zainteresowanego w organach bezpieczeństwa publicznego Wnioskodawca pozbawiony był już uprawnień kombatanckich decyzjami Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2000r. i [...] sierpnia 2001 r. Na skutej skargi zainteresowanego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2002r. w sprawie sygn. akt VSA 2584/01 uchylił obie decyzje, zobowiązując organ administracyjny do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia, czy wnioskodawca był funkcjonariuszem urzędów bezpieczeństwa, czemu skarżący zaprzecza. W toku ponownego postępowania organ administracyjny ustalił, że D. T. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie oświadczeń świadków, według których brał udział we francuskim ruchu oporu. Następnie, jak wynika z ustaleń organu dokonanych na podstawie informacji IPN- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z akt osobowych, zainteresowany był przyjęty do KW MO w W. z dniem [...] listopada 1947r. na stanowisko kancelisty archiwum w O.(...), przekazany do dyspozycji WUBP z dniem [...] lutego 1949r.; referent nadzoru technicznego Służby Kwater. Budowl. Kwatermistrzostwa WUBP w W. (...) zdjęty z etatu i przekazany do dyspozycji Szefa Urzędu z dn. [...]. 10. 1949r. Wobec powyższego, w ocenie Kierownika Urzędu, fakt zatrudnienia wnioskodawcy w organach bezpieczeństwa nie budzi wątpliwości, co zgodnie z art. 25 ust 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach uzasadnia pozbawienie D. T. uprawnień kombatanckich. Uzasadniając swoje stanowisko organ administracyjny powołał szereg orzeczeń: Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego na temat pełnienia służby lub funkcji i zatrudnienia w aparacie bezpieczeństwa oraz wynikających stąd konsekwencji dla bytu posiadanych uprawnień kombatanckich. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zainteresowany podał m.in., że od [...] listopada 1947r. pracował w KW MO w O., do czasu przeniesienia jej do W., odmawiając zmiany miejsca pracy ze względu na chorobę- gruźlicę płuc wymagającą leczenia klimatycznego, nigdy nie pracował w organach bezpieczeństwa, a w spornym okresie czasu z uwagi na stan zdrowia przebywał na zwolnieniach lekarskich, aż do chwili wyznaczenia mu pracy w KP MO w R., skąd z dniem [...] maja 1950r., z uwagi na stan zdrowia, odszedł ze służby- Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] marca 2003 r. podtrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach o pozbawieniu uprawnień decyduje sam fakt zatrudnienia w strukturach UB. Tym samym, w ocenie organu administracyjnego, nawet faktyczne niewykonywanie przez stronę czynności w trakcie zatrudnienia w UB, nie może być w świetle przywołanego wyżej przepisu ustawy, podstawą uchylenia decyzji o pozbawieniu wnioskodawcy uprawnień kombatanckich Powyższą decyzję wnioskodawca zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o jej uchylenie, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i zaprzeczył by kiedykolwiek był funkcjonariuszem urzędu bezpieczeństwa. Podniósł, że odmawiając przeniesienia do pracy w KW MO w W. z uwagi na zaawansowana gruźlicę, tym bardziej odmówiłby przeniesienia do pracy w WUBP w W., zatem o ile jego dokumenty zostały tam przekazane to bez jego zgody, a nawet wiedzy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw inicjujących dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne – ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sądową kontrolę działalności administracji publicznej sprawują sądy administracyjne. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Wszystkie sprawy sądowoadministracyjne, z wyjątkiem spraw dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 13 § 1 ustawy p.s.a.). W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających cyt. wyżej ustawy (Dz.U. 02 Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy. W kontekście zarzutów skargi stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie. Organ administracyjny, mimo wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 9 sierpnia 2002r. w sprawie sygn. akt VSA 2584/01 nie wyjaśnił dostatecznie sprawy, czym naruszył normę art. 77 kpa. W cyt. wyżej wyroku Sąd ten wskazał, że w świetle sprzecznych zaświadczeń o przebiegu służby skarżącego, organ administracyjny w toku ponownego postępowania winien wyjaśnić, czy skarżący (czemu zaprzecza) był funkcjonariuszem urzędów bezpieczeństwa. Powyższe zalecenia NSA zostały zrealizowane tylko przez zwrócenie się do Instytutu Pamięci Narodowej o nadesłanie informacji o zatrudnieniu skarżącego w organach Urzędu Bezpieczeństwa - Milicji Obywatelskiej, a następnie, co wynika z uzasadnienia, podjęcie przez organ administracyjny decyzji o pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich oparciu o jej lakoniczną treść. Z informacji tej bowiem wynika, że skarżący był zatrudniony w KW MO w O. od [...] listopada 1947r., a z dniem [...] lutego 1949 r. przekazany do dyspozycji Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w W. jako referent nadzoru technicznego Służby Kwater.- Budowl. Kwatermistrzostwa WUBP w W., po czym od [...] listopada 1949r. zatrudniony jako milicjant w KP MO w W. komisariat w O.. W oparciu o powyższe, w ocenie Kierownika Urzędu, fakt zatrudnienia skarżącego w aparacie bezpieczeństwa nie ulega wątpliwości, a podniesione przez stronę okoliczności pełnienia służby w organach MO i kwestionowanie jej w ramach aparatu bezpieczeństwa nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu, stanowiska organu administracji nie można podzielić, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcie. Kierownik Urzędu orzekając w sprawie oparł się na informacji uzyskanej z IPN o przebiegu służby skarżącego bez analizy całości dokumentacji, w tym znajdującej się w aktach osobowych strony. Z akt tych wynika, że w spornym okresie, uznanym za pełnienie służby w aparacie bezpieczeństwa D. T. legitymował się orzeczeniami Komisji Lekarskiej NR [...] z dnia [...] lutego 1949r. oraz Komisji Lekarskiej Polikliniki [...] NR [...] z [...] października 1949r. zgodnie z którymi, z powodu gruźlicy płuc uznany został za zupełnie niezdolnego do pełnienia służby w strukturach organów bezpieczeństwa. Powstaje zatem wątpliwość z tym związana dotycząca prawidłowości , a zarazem skuteczności przeniesienia go do tej pracy z dniem [...] lutego 1949r. rozkazem Nr [...] wydanym w dniu [...] kwietnia 1949r. zwłaszcza, że z akt tych nie wynika, by zainteresowany został o powyższym poinformowany, bądź miał jakąkolwiek wiedzę na ten temat( co skarżący podnosi w toku postępowania). Fakt zaś niewykonywania pracy w tym czasie przez zainteresowanego, jak wynika z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach osobowych leży poza sporem. Brak stosownego postępowania wyjaśniającego i ustalenia jaki był status wnioskodawcy w zakresie jego zatrudnienia , bądź pełnionej funkcji w okresie od [...] lutego do [...] listopada 1949r., w świetle powyższych dowodów, uzasadnia z mocy art. 145 §1 pkt1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz.U. Nr 153 poz. 1270) uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny przeprowadzi wyczerpujące postępowanie dowodowe, z uwzględnieniem dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych wnioskodawcy i na ich podstawie oceni zarzuty skarżącego kwestionującego pracę w aparacie bezpieczeństwa Dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art.80 kpa ustali , czy wobec wnioskodawcy istotnie istnieją podstawy uzasadniające pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02 Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w pkt I wyroku. Uznając, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby negatywne skutki dla wnioskodawcy, na zasadzie art. 152 cyt. ustawy rozstrzygnął jak w pkt III wyroku stwierdzając, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach, na które składa się zwrot na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi, wydał w oparciu o art. 97§2 ustawy przepisy wprowadzające ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło