V SA 1604/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Rysz (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Ewa Jóźków, sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant Marianna Igielska, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego "B." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Postanowieniem z dnia [...].08.1999r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego [...] w [...] wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie przywozu na polski obszar celny w dniu [...].07.1998r., według listu przewozowego Nr [...] towarów w postaci przywieszek papierowych dla B. z siedzibą w W. przy ul. [...]. W postanowieniu tym organ celny poinformował, iż przedmiotowe towary są czasowo składowane w magazynie celnym prowadzonym przez L. Sp. z o.o., wezwał B. do przedstawienia wszelkich dokumentów oraz udzielenia wyjaśnień dotyczących przedmiotowej przesyłki. Następnie decyzją z dnia [...].08.1999r.wydaną na podstawie art. 53 i 48 Kodeksu celnego Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego [...] w [...] dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym ww. towary, tj. przywieszki papierowe oraz zwolnił od cła ww. towary na podstawie art.190 par.1 pkt 27 Kodeksu celnego. Stosownie bowiem do postanowień tegoż przepisu przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są towary, których odbiorcy nie można ustalić lub których odbiorca nie podejmuje, a ich wartość jest niższa niż łączne koszty sprzedaży, przewozu, przechowania i składowania. Pismem z dnia [...].08.1999r. Nr [...] PHZ "B." wniosło odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...] w [...]. Decyzją z dnia [...].05.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 169 §1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa, Prezes Głównego Ceł pozostawił bez rozpatrzenia ww. odwołanie Strony. Wskazał w uzasadnieniu, iż do dnia wydania decyzji, Strona nie usunęła braków odwołania, pomimo wezwania jej do tego przez organ, z pouczeniem o skutkach niezastosowania się do wezwania. Po złożeniu od powyższej decyzji odwołania przez Stronę, decyzją z [...].07.2000r o Nr [...] Prezes Głównego Ceł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 28.07.2000r.w sprawie sygn. akt VSA 2462/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę PHZ "B." na decyzję Prezesa GUC- u z [...].07.2000r. Pismem z dnia [...].06.2001 r., uzupełnionym pismem z dnia [...].10.2001 r. PHZ "B." wniosło na podstawie art.240 par.1 pkt 1 Ordynacji podatkowej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...].08.1999r. Nr [...] lub stwierdzenie nieważności tej decyzji, na podstawie art. 247§1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, z powodu skierowania jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2000r.Prezes Głównego Urzędu Ceł odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...].08.1999r. Nr [...]. Właściwy do rozpoznania odwołania na podstawie art. 4 ust.1 ustawy z dnia 20.03.2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw, Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] decyzją z [...].03.2003r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 128 Ordynacji podatkowej, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z postanowieniami art.247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Z akt sprawy wynika, iż decyzja Dyrektor Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...].08.1999r. została prawidłowo skierowana do PHZ " B." z siedzibą w W. przy ul [...]. Zarówno na liście przewozowym Nr [...], jak i na fakturze pro-forma z dnia [...].07.1998r. jako odbiorca przedmiotowej przesyłki wskazany jest "B.", ul. [...] w W. Ponadto z treści pisma spółki z dnia [...].07.1998r. skierowanego do L. sp. z o.o. wynika, iż przedmiotowe etykiety miały być firmie dostarczone pocztą (przez Pocztex). Odmowa ich odebrania została spowodowana faktem, iż PHZ "B." nie zgodził się na pokrycie kosztów związanych z przesłaniem ich w formie zwykłej przesyłki lotniczej. Okoliczność, iż kontrahent stosunku cywilno-prawnego, tj. odbiorca towaru celnego odmawia przyjęcia tego towaru nie może mieć wpływu na ciążący na stronie obowiązek o charakterze publicznoprawnym (obowiązek wynikający z przepisów polskiego prawa celnego). Uprawnionym do rozporządzania towarem, który został przywieziony na polski obszar celny i decydowania o nadaniu temu towarowi dopuszczalnego przeznaczenia celnego jest strona bądź też osoba przez nią upoważniona. W niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż odbiorcą towaru w kraju, i tym samym stroną postępowania celnego, jest PHZ "B." i to na tej firmie ciążył obowiązek podjęcia kroków niezbędnych do uregulowania statusu celnego przedmiotowych etykiet. Niewiarygodne są, zmieniające się w toku postępowania, w miarę upływu czasu i rozwoju wydarzeń, wyjaśnienia Spółki dotyczące okoliczności nadesłania przesyłki z [...]. W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej przyjął, że rzeczywiste powody odmowy przyjęcia przesyłki zostały podane w piśmie z dnia [...].07.1998r., gdyż brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że pisząc pismo o jednoznacznej treści PHZ "B." było w błędzie co do tożsamości przesyłki. Od decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] z dnia [...].03.2003r. Nr [...] Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego " B." Sp. z o.o. w W. wniosło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji . W skardze uzupełnionej pismem z dnia 6.08.2003r. Spółka ponownie podniosła, że nie zamawiała towarów dostarczonych w przesyłce, co do których została wydana – wadliwa jej zdaniem - decyzja Dyrektora Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...].08.1999r. Tak więc nie powinna zostać potraktowana jako strona we wszczętym przez organy celne postępowaniu. Przemawia za tym ponadto dokładna nazwa adresata, wskazana w liście przewozowym i fakturze pro- forma dołączonych do przesyłki. Organy celne nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, faktycznym adresatem przesyłki była bowiem osoba fizyczna, a nie prawna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] wniósł o oddalenie skargi , podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje. Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].08.1999r. i postępowanie zmierzające do wydania tego właśnie rozstrzygnięcia, a nie sama decyzja Dyrektora Urzędu Celnego [...] w Warszawie z [...].08.1999r., albowiem wobec niedopełnienia wymogów formalnych strona utraciła szansę do zaskarżenia jej w zwyczajnym trybie. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji takich decyzji, w związku z czym – w postępowaniu celnym - może być oparte wyłącznie o wyczerpująco wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że : "stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 §1 k.p.a."( wyrok NSA z 7.7.1983r., II S.A. 58/83 opubl. Problemy Praworządności 1984, Nr 10, s. 26). Strona powoływała się na przesłankę nieważności przewidzianą w art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej podnosząc, że Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego "B." nie było stroną w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Urzędu Celnego [...] w [...] z [...].08.1999r. Zdaniem sądu, organy administracji prawidłowo jednak oceniły, że ww. decyzja została właściwie skierowana do PHZ "B." z siedzibą w W. przy ul [...]. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego [...] w [...] Nr [...] wydana na podstawie art. 53 w zw. z art. 48 oraz art. 190 § 1 pkt. 27 Kodeksu celnego jest( i powinna być ) skierowana do odbiorcy towaru celnego i tym samym upoważnionego do rozporządzania tym towarem. Nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów interpretacja materiału dowodowego dokonana przez Prezesa GUC i Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] orzekających w przedmiocie nieważności, z której wynika, że odbiorcą towaru w kraju i zarazem stroną postępowania celnego jest PHZ " B." Świadczą o tym, zarówno treść faktury pro-forma jak i list przewozowy, w których jako odbiorca przesyłki wskazany jest B. , ul. [...] w W. Z kolei treść pisma Skarżącej z [...].07.1998r. skierowanego do L. - wbrew jej późniejszym twierdzeniom – jednoznacznie identyfikuje Spółkę B. jako zamawiającą i spodziewającą się nadejścia przesyłki. W piśmie tym Skarżąca jako przyczynę odmowy przyjęcia przesyłki podaje fakt, iż przedsiębiorstwo nie zgadza się na pokrycie kosztów związanych z przesłaniem etykiet w formie zwykłej przesyłki lotniczej, a nie przez Pocztex, jak było uzgodnione z nadawcą. Zdaniem organów celnych treść niniejszego pisma jednoznacznie wskazuje, że to Spółka B. miała być rzeczywistym adresatem przesyłki nr [...], gdyby bowiem nie miała nic wspólnego z nadawcą przesyłki, czy przesłaną mu paczką, byłby to pierwszy argument jaki by podniosła odmawiając przyjęcia przesyłki. Taka ocena zebranych w sprawie dowodów, zdaniem sądu, jest logiczna i uprawniona. W tym zakresie Skarżąca, oprócz gołosłownych twierdzeń, że z nadesłaną przesyłką nie ma nic wspólnego, modyfikowanych zresztą w toku postępowania administracyjnego, nie zaproponowała żadnego skutecznego przeciwdowodu. Nie można też zgodzić się z argumentacją Skarżącego, iż faktycznym odbiorcą towaru miała być osoba fizyczna, a nie prawna, o czym ma świadczyć umieszczenie na obu dokumentach dołączonych do przesyłki stwierdzenia " Att. [...]" . Skrót "Att" ( uwaga dla) w korespondencji w języku angielskim umieszczony przed nazwiskiem osoby oznacza, że jest ona przeznaczona właśnie dla niej. Tak więc, zdaniem Strony, za odbiorcę przesyłki powinien być uznany "[...]" osoba fizyczna ([...] był zatrudniony jako Prezes Zarządu w Spółce B.), a nie prawna jaką jest PHZ B. Spółka z o.o. Te zarzuty mogłyby być zasadne, gdyby przedmiotowe sformułowanie zostało umieszczone tylko na liście przewozowym, jednak należy podkreślić, iż zniekształcone nazwisko Prezesa Zarządu umieszczono również na fakturze pro-forma, której nie można zaliczyć do korespondencji. Trudno więc do umieszczonych w niej zapisów stosować reguły istniejące i używane w korespondencji pomiędzy partnerami handlowymi. Należy przychylić się więc do takiej interpretacji tego zapisu, która wskazuje na istnienie bliskich kontaktów między nadawcą i Spółką oraz jej Prezesem, będącym zarazem głównym udziałowcem ( odpis z rejestru k 8-9). Istnienie związków osobowo - kapitałowych między Prezesem [...] a PHZ B. tłumaczy też silne identyfikowanie [...] z firmą zarówno przez niego samego, o czy świadczy treść pisma kierowanego do L., jak i jego kontrahentów. Z tych względów uprawnione było przyjęcie, że wskazanie w liście przewozowym oraz fakturze pro forma jako adresata – " B." , z adresem –" [...] Street Po Box [...] Poland " a nawet telefonem –" Phone [...]" wystarczająco wyróżnia go jako odbiorcę przesyłki i tym samym Skarżący prawidłowo został uznany za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...].08.1999r. Rozstrzygnięcie w sprawie oparte zostało na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów celnych. Tym samym nietrafne są zarzuty skargi błędnego ustalenia stanu faktycznego . Brak też było przeszkód, aby Skarżący wcześniej, niż na etapie postępowania sądowego mógł zapoznać się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami, zwłaszcza, że brał czynny udział w obu postępowaniach toczących się w nadzwyczajnych trybach( stwierdzenia nieważności oraz wznowienia postępowania), składał wyjaśnienia na piśmie, a Prezes Zarządu był przesłuchiwany w siedzibie urzędu. W związku z brakiem naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy Sąd nie podzielił więc zarzutu skarżącej, że postępowanie celne w sprawie zostało przeprowadzone w sposób naruszający zaufanie do organów celnych (art. 121 Ordynacji podatkowej). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.