V SA 2269/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Janusz Zajda (spr.), Sędziowie WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, - Małgorzata Rysz, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi D. S. – Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego V. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej P. L. w W. z dnia (...) maja 2003 r. Nr (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego: 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz D. S. – Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego V. w W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z (...) maja 2003 r. nr (...) Dyrektor Izby Celnej P. L. w W. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. z (...) stycznia 2003 r. nr (...) w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru, kwoty wynikającej z długu celnego oraz wymiaru opłaty manipulacyjnej; określił kwotę cła na 6323,80 zł oraz opłatę manipulacyjną dodatkową na 12482,-40 zł. i pozostawił w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części. Z uzasadnienia decyzji wynika, że 14 lutego 2002 r. D.S., właściciel Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego V. w W., dokonał zgłoszenia celnego wnioskując o objęcie importowanych z Chin koców akrylowych procedurą dopuszczenia do obrotu. Zgodnie z fakturą importer zakupił od chińskiego eksportera 3650 sztuk koców akrylowych w cenie po 1,70 USD za sztukę. Deklarowana łączna wartość towaru wynosiła 6205 USD. W następstwie przeprowadzonej rewizji celnej stwierdzono 248 kartonów z kocami akrylowymi o wymiarach 160x210 cm; 68 kartonów z kocami o wymiarach 240x200 cm i 60 kartonów z kocami o wymiarach 100x140 cm; ogółem - 3848 sztuk. Decyzją z (...) marca 2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał zgłoszenie celne z (...) lutego 2002 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej ustalenia ilości, wartości celnej, stawki celnej oraz wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości 10997,80 zł. Wartość celną towaru organ celny I instancji ustalił na podstawie metody określonej przepisem art. 27 § 1 Kcel. Ustalając ją oparł się na opinii rzeczoznawcy dr Zb. M.. Dyrektor Izby Celnej P. L. w W. decyzją z (...) października 2002 r. uchylił w całości poprzednie rozstrzygnięcie. Wskazał na potrzebę wyjaśnienia, w jakiej wysokości i przy zastosowaniu jakiej metody określono wartość celną sprowadzonego towaru. Podniósł, że budzi wątpliwości wysokość odliczeń z tytułu cła, marży i VAT-u. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na zasadność wniosku strony o zastosowanie stawki celnej konwencyjnej w wysokości 18%, a także na potrzebę wyjaśnienia powodów funkcjonowania w obiegu dwóch faktur związanych z importem koców. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. decyzją z (...) stycznia 2003 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wymiaru długu celnego; stwierdził w sentencji, że przedmiotem importu było 3848 sztuk koców akrylowych o wartości 9466,56 USD, nie zaś 3650 sztuk o wartości 6205 USD. W ten sposób zapłacie podlega opłata manipulacyjna dodatkowa w wysokości 2424,32 zł. Kwota ta stanowi różnicę pomiędzy opłatą manipulacyjną wymierzoną uchyloną decyzją z (...) marca 2002 r., a kwotą wymierzoną przedmiotową decyzją, to jest 13422,12 zł. W decyzji z (...) maja 2003 r. Dyrektor Izby Celnej P. L. w W. stwierdził, że zaistniała konieczność ustalenia wartości celnej sprowadzonych koców akrylowych metodami zastępczymi, w związku z zakwestionowaniem cen jednostkowych podanych w skorygowanej fakturze z [...] lutego 2002 r. W skardze na powyższą decyzję D.S., właściciel Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego V. w W., wniósł ojej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją organu pierwszej instancji z (...) stycznia 2003 r. Zarzucił decyzji Dyrektora Izby Celnej P. L. w W.: * rażące naruszenie przepisów art. 23 §§ 1, 7 i 9, art. 24-27, art. 33 i art. 276 § 2 Kcel., przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; * rażące naruszenie przepisów §§ 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 09 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej, przez ich pominięcie i przez to niezastosowanie w niniejszej sprawie Opinii 2.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej; * naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 120-124, art.180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie dowodów składanych przez stronę, w szczególności dowodów zapłaty ceny należnej za importowane towary i wyjaśnień importera; * naruszenie art. 120-121 § 1, art. 123 § 1, art. 127, art. 234 i art. 229 Ordynacji podatkowej, przez wydanie decyzji kasacyjnej, w wyniku czego organ pierwszej instancji wydał nowe rozstrzygnięcie wymierzające wyższe należności z tytułu cła oraz opłaty manipulacyjnej dodatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z 30 08 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.], do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 153, poz. 1270] Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że w toku prowadzonego przez organ celny postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie trafny jest zarzut D.S wydania nowej decyzji, po uchyleniu zaskarżonej jego odwołaniem decyzji z (...) marca 2002 r., niewątpliwie mniej korzystnej dla strony, to znaczy zwiększającej uszczerbek w materialnoprawnej sytuacji odwołującej się strony. Organ odwoławczy uchylając powyższe rozstrzygnięcie uznał za zasadne zarzuty odwołującego się, związane z ustaleniem metody określenia wartości celnej sprowadzonego towaru; uznał, iż wymaga dalszych wyjaśnień kwestia wysokości odliczeń z tytułu cła, marży i VAT-u, a także uznał za trafny zarzut błędnego zastosowania stawki celnej autonomicznej w wysokości 60%, w miejsce 18% stawki konwencyjnej. Unormowanie z art. 230 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego daje jedynie incydentalną możliwość spowodowania wymiaru uzupełniającego. Uzasadnienia w powołanym przepisie nie znajduje natomiast wydanie, w konsekwencji uwzględnienia odwołania strony, nowej decyzji, która wchłonęłaby pierwotny wymiar i stała się decyzja ustalająca nowy, wyższy wymiar należności celnych. Taka sytuacja jest tożsama z naruszeniem zakazu reforma-tionis in peius w postępowaniu administracyjnym, czyli odpowiada sytuacji, gdy organ odwoławczy ukształtował sytuację prawną strony w sposób mniej korzystny (pogorszył sytuację prawną strony), niż czyniła to decyzja organu I instancji w przypadku, gdy decyzja organu I instancji nie naruszyła prawa lub interesu publicznego w sposób "rażący" (art. 234 Ord.p.). Zasadnym jest także zarzut D. S naruszenia przepisów art. 23-27 Kodeksu celnego. Należności celne przywozowe, jak wynika z przepisu art. 85 § 1 K. cel. są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z tą zasadą, datę zgłoszenia celnego uznaje się za wiążącą dla określenia, jakie przepisy, a zatem jakie stawki celne należy stosować do zgłaszanego towaru. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zapłacona cena towaru nie jest elementem składowym pojęcia "stan towaru", przez który należy rozumieć jedynie jego jakość, formę, postać, ilość oraz inne właściwości odróżniające go od innych towarów, [v. wyrok NSA z 17 03 1994 r. (SA/Wr 1817/93, "Monitor Podatkowy" 1994/-10/304); wyrok NSA z 17 09 1992 r. (III SA 676/92, "Prawo Gospodarcze" 1993/1/11)]. Konsekwencją powyższego jest możliwość ustalenia, że wartość celna towaru jest odmienna od przyjętej w dacie odprawy celnej i skorygowania we właściwym trybie należności celnych. Taki też jest cel regulacji związanej ze sprawdzeniem rzetelności i kompletności danych wynikających ze zgłoszenia celnego, która to weryfikacja prowadzić może do uznania zgłoszenia za nieprawidłowe i ponownego określenia kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 4 pkt 2 lit. "b" Kcel.). Zadaniem organu celnego, tak jak w każdym postępowaniu zmierzającym do określenia wartości celnej, jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, to jest do obliczenia i zarejestrowania prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego (art. 226 § 1 Kcel.). Zgodnie z art. 23 § 1, § 7 i § 9 Kcel., wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, przy czym ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary. Wartością transakcyjną towaru jest cena (zapłacona lub należna) a nie wartość towaru. Rażąco niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może natomiast stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów lub informacji służących do określenia wartości celnej na podstawie art. 23 § 7 Kcel. (v. wyrok z 15 11 2001 r., I SA/Łd 18/01). Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 7 Kcel. w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności (wysokości cen) informacji i dokumentów służących do określenia wartości celnej nie tylko może, ale powinna uwzględniać metody ustalania wartości celnej przewidziane w art. 25-29 Kcel. Konsekwencją odrzucenia wartości transakcyjnej jest bowiem konieczność ustalenia wartości celnej wyłącznie metodami ustalania wartości celnej wymienionymi w kodeksie celnym. Ustalenie innej wartości celnej aniżeli wartość transakcyjna nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że wykazana przez stronę cena była w rzeczywistości wyższa; oznacza jedynie odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy wymiaru cła. [v. wyrok NSA z 20 02 2001 r., I SA/Łd 14/00, ON SA 2002/2/76] Konsekwencją odrzucenia wartości transakcyjnej jest ustalenie wartości celnej na podstawie jednej z metod wskazanych w art. 25-29 Kcel. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wyjaśniające potrzebę odstąpienia od wartości transakcyjnej przy ustalaniu wartości celnej, w sytuacji gdy w zaskarżonej odwołaniem przez D.S decyzji z (...) marca 2002 r. organ celny stwierdził, że "wartość koców zgodnych ze zgłoszeniem celnym przyjęto z faktury", a także wskazujące na niemożność ustalenia wartości celnej przez porównanie z cenami towarów identycznych lub podobnych (art. 25-26 Kcel.), jest pozbawione głębszych argumentów merytorycznych. Warunkiem zastosowania metody ceny jednostkowej z art. 27 Kcel. jest identyczność lub podobieństwo towarów importowanych do celów handlowych, ale przede wszystkim wartość celna przywożonych towarów może być ustalona na podstawie tej metody jedynie w wypadku niemożności ustalenia tej wartości na podstawie przepisów art. 23, art. 25 i art. 26 Kcel. [art. 24 § 1, art. 27 § 1 Kcel.] Argument, że organ celny nie dysponował stosownym materiałem porównawczym, stoi w sprzeczności ze stwierdzeniem z opinii biegłego, na której ten organ się oparł, iż swoich ustaleń dokonał w oparciu o badanie cen u bezpośrednich importerów, [k. 23 akt adm.], Jeśli tak, to na tych samych materiałach oprzeć mógł się również organ celny.