V SA/Wa 100/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) listopada 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i synem, posiada dom o pow. 32 m2, nieruchomość rolną o pow. 7,72 ha, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Dochody z gospodarstwa wynoszą miesięcznie 600 zł. W uzasadnieniu podniósł, iż prowadzi "podupadłe" gospodarstwo rolne, rodzina utrzymuje się z hodowli zwierząt (3 krowy). Skarżącemu brakuje środków pieniężnych na wykup leków. Odpowiadając na wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów Skarżący oświadczył, iż ani on, ani członkowie jego rodziny nie posiadają żadnego majątku ruchomego, Skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada dokumentów wskazujących na wysokość uzyskiwanych dochodów z gospodarstwa. Wyjaśnił, że w prowadzonym gospodarstwie hoduje jedynie trzy krowy, uzyskuje z tej hodowli dochód w wysokości około 600 zł miesięcznie i jest to jedyny dochód rodziny. Dodał, że dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych otrzymał w latach 2004 - 2005, a obecnie jest obowiązany do zwrotu pobranych dopłat wraz z odsetkami. Do wydatków zaliczył koszt zużycia energii elektrycznej (70 zł miesięcznie), leków (około 70 zł miesięcznie), wyjaśnił, że nie używa gazu, korzysta z wody wydobywanej z własnej studni. Do pisma załączył kopię zaświadczenia z dnia 22 lipca 2015 r. o wielkości gospodarstwa rolnego i wysokości rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego za 2013 r., wyciąg z rachunku bankowego, kopie decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2014-2015, kopie zaświadczenia Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w R. stwierdzającego, iż Skarżący nie figurował i nie figuruje jako dostawca mleka oraz zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. stwierdzające, że Skarżący nie korzysta z pomocy tego ośrodka. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składają się wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna Skarżącego i jego rodziny jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazane dochody w wysokości 600 zł wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Skarżący nie posiada środków na rachunku bankowym, nie otrzymuje dopłat rolniczych, nie figuruje jako dostawca mleka. Oświadczył, że prowadzone gospodarstwo rolne opiera się na hodowli trzech krów. Z załączonej kopii zaświadczenia z dnia 22 lipca 2015 r. wynika, że roczny dochód z gospodarstwa rolnego w 2013 r. wyniósł 15.213 zł. Skarżący i członkowie jego rodziny nie posiadają żadnego majątku ruchomego. Opłacają koszt zużycia energii elektrycznej, ale korzystają z własnej wody (wydobywanej ze studni), nie używają gazu. W ocenie referendarza sądowego Skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności, które mógłby przeznaczyć na koszty postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.