V SA/Wa 1002/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]znak [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza na rzecz E. I. od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie kwotę 878 zł (czterysta osiemset siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Rolnictwa i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w sprawie realizacji przez E. I. programu rolnośrodowiskowego w przedmiocie należnych z tego tytułu płatności. Decyzja Dyrektora została wydana w następujących okolicznościach faktycznych: Wnioskiem z [...] maja 2010 r. E.I. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o płatności z tytułu wykonywania w ramach PROW 2004-2006 programu rolnośrodowiskowego za 2010 r. w związku z realizacją pakietu rolnictwo ekologiczne uprawy sadownicze, w tym jagodowe ( z certyfikatem zgodności) kod nr S02d02. Decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, art. 9 ustawy z 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i art. 104 kpa przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową za realizację żądanego pakietu na powierzchni łącznej 94.93 ha w kwocie 146192,20 zł. Od decyzji tej producent rolny złożył odwołanie, w którym stwierdził, że wnosi o zmianę decyzji i podwyższenie przyznanej mu płatności o 20% ponieważ program rolnośrodowiskowy realizuje na terenach Natura 2000. Odwołując się do treści wniosku wskazał, że popełnił błąd, który polegał na tym, że w części III Deklaracji pakietów lub wariantów przez pomyłkę nie zaznaczył znakiem X pola odnoszącego się do żądania podwyższenia płatności. Wskazał, że wypełnił pole , z którego wynika, że cały obszar deklarowany we wniosku położony jest na terenach Natura 2000, zaś przedmiotowy wniosek jest wnioskiem kolejnym. Decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału ARiMR w W.utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U. z 2004 r. nr 174 poz.1809 późn. zm.) płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest na wniosek rolnika, a wniosek składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie zgodnym z art. 18 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170 poz.1051 z późn. zm.) Zgodnie z treścią art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, które ma zastosowanie w sprawie możliwe jest dokonywanie poprawek wniosku w zakresie wnioskowanej pomocy, z tym że termin ten upływa z dniem 31 maja danego roku. Wniosek o zmianę zakresu pomocy nie został przez producenta złożony dlatego też należy uznać, że brak było podstaw do zastosowania § 9 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. przewidującego możliwość zastosowania płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 120% stawki podstawowej za realizację pakietu na obszarze Natura 2000. W tym stanie rzeczy organ uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Od decyzji Dyrektora Oddziału wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że od 2007 roku realizuje program rolnośrodowiskowy składając co roku wnioski o przyznanie płatności w związku z realizacją określonego pakietu. Co roku wnioskował o przyznanie mu płatności podwyższonej o 20% ze względu na to, że grunty rolne, których dotyczy realizowany program w całości położone są na obszarze Natura 2000 i płatności takie otrzymywał. Fakt ten był organowi administracji znany. We wniosku za 2010 r. przez pomyłkę pisarską nie zaznaczył znakiem X pola odnoszącego się do żądania podwyższenia płatności z tytułu realizacji programu na obszarze Natura 2000. Zgodnie z Książką procedur PROW 2007 -2013 "Płatności rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2007 -2013 dla wniosków złożonych na rok 2010" po kontroli wniosku dokonanej przez operatora wspomniany błąd powinien być wychwycony a on sam wezwany do jego poprawienia w terminie 7 dni. Tak się nie stało zatem uważa on, że naruszona została zasada praworządności oraz zasady dotyczące weryfikacji wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić. Jest oczywiste, że zgodnie z § 11ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U. z 2004 r. nr 174 poz.1809 późn. zm.) płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest na wniosek rolnika. Z treści wniosku złożonego przez skarżącego wynika, że złożył on wniosek o płatność, w którym wyraźnie zaznaczył m.in., że ubiega się o płatność rolnośrodowiskową w ramach PROW 2004-2006. Integralną częścią wniosku jest również złożona wraz z nim Deklaracja pakietów rolno-środowiskowych w ramach PROW 2004 –2006 w roku 2010. W deklaracji tej rolnik wskazał, że ubiega się o płatność w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne – uprawy sadownicze, w tym jagodowe z certyfikatem zgodności do powierzchni 94,93 ha. W pkt III rolnik nie zaznaczył znakiem X, że wnioskuje o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietu na obszarze Natura 2000, wskazując jednak w dalszym punkcie deklaracji, że obszar 94,93 ha położony jest na tym obszarze. Rozbieżność w treści wniosku w zakresie braku żądania płatności podwyższonej z informacją o realizacji pakietu na gruncie w całości położonym na obszarze Natura 2000 jest okolicznością, która dla podmiotu weryfikującego wniosek czyli dla organu jest w oczywisty sposób uchwytna. Należy zwrócić uwagę, że żądanie wniosku, który jest wnioskiem konytynuacyjnym, zostało określone przez rolnika ponieważ wskazał, że wnosi on o płatność rolnośrodowiskową. Treść § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, daje podstawę do żądania podwyższonej płatności jeśli producent realizuje przynajmniej jeden z pakietów wymienionych w § 1 ust. 2 na obszarze Natura 2000. Rolnik - co nie jest przez organ kwestionowane - realizuje taki pakiet, zatem skoro pojawiła się tego rodzaju rozbieżność zawarta w deklaracji stanowiącej integralną część wniosku należało ją wyjaśnić, tym bardziej, że we wcześniejszych wnioskach o płatność jak twierdzi rolnik zawierał takie żądanie – czemu organ nie przeczy- i było ono uwzględniane. Postępowanie w sprawie płatności rolnośrodowiskowych toczy się w oparciu m.in. o przepisy kpa, przy czym w ocenie Sądu, niezależnie od tego czy program realizowany jest w ramach PROW 2004-2006 czy 2007-2013 zastosowanie mają zasady obowiązujące od 11 kwietnia 2007 r. określone w treści art. 21 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Z treści wspomnianego przepisu wynika m.in., że w postępowaniu w sprawie dotyczącej płatności organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co wskazuje, że organ ma obowiązek ocenić treść złożonego wniosku uwzględniając zawarte w nim wszystkie informacje i cały materiał dowodowy, a więc w działaniu swoim organ ma obowiązek zastosować treść art. 7 i 77 kpa, niezależnie od obowiązku działania strony w sposób określony w ust. 3 art. 21 ustawy. Należy zaznaczyć przy tym, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym płatności w pełni znajdują również zastosowanie przepisy ogólne kpa takie jak art. 6 i 8 stanowiące, że organy administracji działają na podstawie prawa oraz, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób ażeby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Odnosząc to do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy zaznaczyć, że dostrzegając, że wnioskodawca określił co do zasady swoje żądanie oraz, że realizuje on pakiet na obszarze Natura 2000, co powoduje, że kwalifikowałby się do uzyskania płatności podwyższonej, a nie zaznaczył jedynie tego żądania w jednej z rubryk, organ powinien wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia tej kwestii. Jest to tym bardziej istotne jeśli sprawa dotyczy realizacji wieloletniego programu w ramach którego zgłaszane są kolejne wnioski o płatność. Rozstrzygając w takiej sprawie należy działać w sposób indywidualny konfrontując treść żądania z danymi, które mają to żądanie uzasadniać. Takie stanowisko zawarł NSA w swoim wyroku z dnia 24 września 2009 r. sygn. II GSK 65/09 stwierdzając, że "istotnie organ nie może działać z urzędu, wykraczając poza wniosek, z tym jednak zastrzeżeniem, iż prawidłowość takiego twierdzenia jest uzależniona od występującego w sprawie indywidualnego stanu faktycznego. Niewątpliwie więc organ nie będzie uprawniony do "modyfikacji" wniosku, skutkującej przyznaniem konkretnemu podmiotowi wyższego wsparcia niż pierwotnie żądane, w sytuacji, gdy wnioskodawca w żaden sposób nie rozszerza żądania i swojej woli w tym zakresie organowi nie artykułuje. Inaczej natomiast wygląda sytuacja, gdy wnioskodawca modyfikując wniosek (nawet na etapie składanego odwołania), wskazuje na konkretne okoliczności, uzasadniające takie działanie". W przedmiotowej sprawie wnioskodawca w odwołaniu wskazał, że wypełniając formularz pomylił się i nie zaznaczył stosownego pola wniosku ale we wniosku były dane, które uzasadniały prawo do wyższej dopłaty, co w ocenie skarżącego powinno skutkować wezwaniem go do poprawienia wniosku. Organ powołując się jednak na treść art. 15 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 podnosi, że poprawienie pojedynczego wniosku jest możliwe jedynie do 31 maja stosownego roku kalendarzowego. Stanowisko organu nie jest jednak w okolicznościach przedmiotowej sprawy trafne, ponieważ treść art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, ma zastosowanie w sytuacji gdy we wniosku brak jest określonego żądania i konieczna jest zmiana wniosku w zakresie o jakim jest mowa w ust. 1 tzn. gdy istnieje konieczność zgłoszenia poszczególnych działek rolnych wraz z towarzyszącymi im płatnościami lub konieczność zmian dotyczących użytkowania ziem lub zgłoszenia zmiany systemu pomocowego do poszczególnych działek rolnych lub w odniesieniu do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku. W przedmiotowej sprawie sytuacja jest inna - bo we wniosku zadeklarowano uprawnienie do płatności - a nie zadeklarowano jedynie żądania przyznania jej w podwyższonej wysokości, co sytuację faktyczną w sprawie można uznać za spełniającą warunki art. 19 rozporządzenia nr 796/2004, który dotyczy oczywistego błędu, którego stwierdzenie i wykrycie umożliwia poprawienie wniosku w każdym czasie, co pozwala na rozważenie zasadności poprawionego wniosku również na etapie odwołania. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że w sprawie doszło do naruszenia treści art. 7 i 77 kpa, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.