V SA/Wa 1010/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Krystyna Madalińska Urbaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi T. Oddział Regionalny w L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt VSO/Wa 4/14 Stowarzyszenie T. Oddział Regionalny z siedzibą w L. wystąpiło z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr z dnia [...] marca 2014 r. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy stowarzyszenia wynosi 27.994,34 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 1.283.488,34 zł, strata za 2013 r. wyniosła 8.612,28 zł. Skarżąca posiada rachunek bankowy ze stanem 27.994,34 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż T. nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś większość zgromadzonych środków finansowych pochodzi z dotacji oświatowej i unijnej. Dodatkowo strona wyjaśniła, że prowadzi szkoły oraz organizuje kursy i szkolenia, których koszty opłacają uczestnicy. Wszelki zysk wypracowany z działalności szkoleniowej i kursowej przeznaczony jest na działalność statutową stowarzyszenia. W piśmie przedstawiono wykaz 15 rachunków bankowych Towarzystwa ze wskazaniem przeznaczenia środków na nie wpływających, a także wykaz 26 pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Postanowieniem z 12 maja 2014 r., sygn. akt VSO/Wa 4/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz wskazał, że wnioskodawca posiada majątek znacznej wartości w tym trzy nieruchomości o łącznej wartości brutto 1.424.167,38 zł. Ponadto stowarzyszenie dysponowało środkami pieniężnymi w znacznej wysokości. Ze złożonych we wniosku oświadczeń wynikało również, iż środki finansowe na prowadzenie statutowej działalności strona pozyskiwała nie tylko z dotacji, ale również prowadząc odpłatne kursy i szkolenia. Stowarzyszenie nie wniosło sprzeciwu od postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych i uiściło wpis sądowy w wysokości 2000 zł (dwa tysiące złotych) a następnie opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł (sto złotych). W dniu 24 lutego 2015 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od wyroku z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt VSA/Wa 1010/14. Wnosząc skargę kasacyjną strona skarżąca złożyła ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z 18 marca 2015 r. tut. Sąd wezwał stronę skarżącą do złożenia wyjaśnień, potwierdzonych stosownymi dokumentami, co zmieniło się w jej sytuacji materialnej od czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z 12 maja 2014 r. odmawiającego przyznania skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie stowarzyszenie wskazało, że w II połowie 2014 r. poniosło nieprzewidziane wydatki związane z zakończeniem i rozliczeniem dwóch z realizowanych projektów, w postaci zwrotu niewykorzystanych środków w łącznej wysokości 48.636,43 zł. Ponadto rok 2014 r. zakończono stratą w wysokości 24.970,73 zł, a więc znacznie wyższą, niż w 2013 r. (8.612,28 zł). Na rachunku bankowym stowarzyszenia ulokowana jest obecnie kwota 3.362,99 zł, a comiesięczne zobowiązania strony skarżącej z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i podatków wynoszą około 30.000 zł. Ponadto stowarzyszenie ma nieuregulowane zobowiązania z tytułu wynagrodzeń za umowy zlecenia w wysokości 65.294 zł, który termin płatności upłynął 31 grudnia 2014 r. Stowarzyszenie nie ma zdolności kredytowej ( z powodu straty i innych zobowiązań kredytowych) i nie uzyska kredytu na zapłatę wpisu od skargi kasacyjnej. Do pisma strona załączyła rachunek zysków i strat na 31 grudnia 2014 r., bilans za 2014 r., plan spłaty kredytu i wyciągi z rachunku bankowego , w tym wyciągi potwierdzające zwrot niewykorzystanych środków w 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Należy zauważyć, że sprawa z wniosku stowarzyszenia o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2014 r., sygn. akt VSO/Wa 4/14, którym odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.". W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu skarżąca w złożonym ponownie wniosku nie przedstawiła nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z 12 maja 2014 r. Do zmiany prawomocnego postanowienia nie może doprowadzić okoliczność, iż w 2014 r. strona poniosła stratę na prowadzonej działalności w wysokości znacznie przekraczającej stratę poniesioną w 2013 r. Strata – jako wynik prowadzonej działalności - oznacza, że koszty działalności przekroczyły uzyskane przychody. Wynik prowadzonej działalności nie może stanowić jedynego wskaźnika oceny sytuacji gospodarczej podmiotu i nie może decydować o przyznaniu prawa pomocy. Warto wskazać, że z przedstawionego rachunku zysków i strat na 31 grudnia 2014 r., wynika że przychody z prowadzonej działalności w 2014 r. wzrosły (888.467,77 zł), w porównaniu z poprzednim okresem (689.046,75 zł). Zauważyć warto, że znacznie wzrosły także koszty wypłacanych wynagrodzeń, a w konsekwencji również obciążenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z kwoty 350.064,01 zł do 439.537,06 zł. Już wskazana okoliczność może świadczyć, że sytuacja finansowa strony nie uległa niekorzystnej zmianie uzasadniającej zmianę postanowienia odmawiającego stowarzyszeniu zwolnienia od kosztów sądowych, skoro strona dysponuje środkami na wzrost wynagrodzeń albo zwiększenie zatrudnienia. Zaznaczyć również należy, że stowarzyszenie nadal dysponuje majątkiem o znacznej wartości, w tym środkami trwałymi w kwocie 1.246.329,15 zł. W ocenie Sądu za zmianę okoliczności uzasadniających wzruszenie postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy nie można uznać zwrotu niewykorzystanych środków w łącznej wysokości 48.636,43 zł otrzymanych na realizację dwóch projektów. Strona posiada również środki na rachunku bankowym w wysokości przekraczającej wpis od skargi kasacyjnej, a także należności wobec innych podmiotów w wysokości 36.731,69 zł (zgodnie z bilansem na 31 grudnia 2014 r.) W ocenie Sądu, w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy strona nie przedstawiła nowych okoliczności, których wpływ na sytuację finansową przemawiałyby za zmianą postanowienia z 12 maja 2014 r., sygn. akt VSO/Wa 4/14. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu