V SA/Wa 1018/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson (spr.) Sędzia WSA Mirosława Pindelska Sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] nr [...] w przedmiocie: odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. K. K.(dalej : Strona, Skarżąca) złożyła w dniu 20 czerwca 2014 roku w (...) Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom". Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty : 1) akt notarialny Rep. A nr (...) z dnia (...) grudnia 2013 r.; 2) kopię dowodu osobistego; 3) kopię świadectwa dojrzałości z dnia 30 czerwca 2009 r.; 4) oświadczenie o sposobie uzupełnienia wykształcenia z dnia 10 czerwca 2014 r.; 5) zaświadczenie z KRUS z dnia 10 czerwca 2014 r.; 6) zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 5 czerwca 2014 r.; 7) oświadczenie o nieposiadaniu ustalonego prawa do renty przyznanej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W dniu 28 lipca 2014 r. Strona złożyła w (...) Oddziale Regionalnym ARiMR uzupełnienie dokumentacji w postaci Planu Rozwoju Gospodarstwa oraz oświadczenia w sprawie spełnienia standardów w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt w gospodarstwie. W dniu 25 sierpnia 2014 r. do Skarżącej została wysłana informacja o fakcie podania przez Prezesa ARiMR do publicznej wiadomości informacji o kolejności przysługiwania pomocy w ramach działania. Ponadto Strona została poinformowana, że wniosek z dnia 20 czerwca 2014 r. zawiera zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu środków przyznanych z tytułu ww. działania oraz, że pomoc będzie możliwa do przyznania, jeżeli Strona spełni warunki wynikające z przepisów prawa w tym zakresie, a także jeżeli od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej do dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy upłynie nie więcej niż 18 miesięcy. Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu 15 czerwca 2015 r. poinformował Stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Decyzją nr (...) z dnia (...) lipca 2015 r. powołując art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. : Dz.U. z 2013 r.,poz. 173 z późn. zm) oraz § 15 ust. 1 i 2, § 15a, § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania. ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn. : Dz.U. z 2014, poz. 201 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 368 z 23 grudnia 2006 r., z późn. zm.) Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił Stronie przyznania pomocy. K. K. nie wniosła odwołania od ww. decyzji. Pismem z dnia (...) grudnia 2015 r. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) lipca 2015 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej 27 marca 2014 roku, a nie jak błędnie wskazał organ 11 grudnia 2013 roku. Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem nr (...) z dnia (...) grudnia 2015 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) lipca 2015 r. Wskazał, iż przedstawione okoliczności nie wnoszą niczego nowego do sprawy. Podkreślił, iż Organ ustalając datę rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej oparł się nie tylko na dacie z aktu notarialnego repertorium A Nr (...), ale również na oświadczeniu przez nią złożonym. W oświadczeniu tym Strona wskazała, iż rozpoczęła działalność rolniczą w dniu 11 grudnia 2013 r. Jednocześnie składając wniosek o przyznanie pomocy podając dane dotyczące gospodarstwa rolnego, wskazała w pkt 69 Wniosku datę rozpoczęcia działalności rolniczej na dzień 11 grudnia 2013 r. Ponadto podkreślił, iż K. K. po otrzymaniu decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej nie skorzystała z możliwości odwołania się od niej. W związku z powyższym stwierdził, iż strona nie przedstawiła nowych okoliczności ani dowodów, które nie byłyby znane Organowi w dniu wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej. Wskazał, iż zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli : 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art.100 § 2 ); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z uwagi na nie zaistnienie okoliczności określonych w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. ) tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych Organowi, który wydał decyzję Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego odmówił Skarżącej wznowienia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom." Dodatkowo jak wskazał, zgodnie z art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem jak stwierdził, Strona swoje podanie oparła na twierdzeniach, które znała już w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy. K. K. w dniu (...) grudnia 2015 r. złożyła zażalenie do Prezesa ARiMR na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...). Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż przesłanki do wznowienia postępowania są wymienione w art. 145 § 1, art. 145 a § 1 oraz art. 145 b § 1 kpa. Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu albo na wniosek Strony. Podanie o wznowienie postępowania zgodnie z art. 148 § 1 kpa wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji , w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 149 §1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Wydanie takiego postanowienia jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych jest dopuszczalne oraz, gdy strona złożyła podanie o wznowienie postępowania z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Podkreślił, że przed wydaniem postanowienia o wznowienie postępowania organ podejmuje czynności w ramach tak zwanego postępowania wstępnego, w którym bada wniosek od strony formalnej. Osoba występująca z żądaniem wznowienia postępowania musi wskazać we wniosku co najmniej jedną z przyczyn wznowienia postępowania oraz musi wykazać zachowanie terminu do jego wniesienia. Wskazał, iż nowymi okolicznościami jakie Skarżąca podaje, było to że podjęła prowadzenie działalności rolniczej w dniu (...) marca 2014 r. z chwilą złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów. W tych okolicznościach bezsprzecznym jest, że K. K. w dniu wydania decyzji nr (...) wiedziała o okolicznościach, które podnosi we wniosku o wznowienie postępowania. Wskazał, że w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa organ administracyjny może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W sprawie wniosku K. K. o wznowienie postępowania, nie został zachowany ustawowy termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 § 1 kpa. Biorąc pod uwagę art. 148 § 1 kpa, zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, złożenie wniosku przez Stroną w dniu 11 grudnia 2015 r. z przywołaniem okoliczności o których wiedziała w dniu 27 marca 2014 r. oznacza, iż podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Odnosząc się do złożonego zażalenia stwierdził, iż nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Przywołane zarzuty nie stanowią argumentów w postępowaniu dotyczącym zażalenia na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość wykorzystania nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznej, do którego zalicza się wznowienie postępowania jest uwarunkowana szeregiem czynników. Dopiero spełnienie przewidzianych w kpa warunków pozwala na zastosowanie ww. trybu. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowej przesłance wznowienia, enumeratywnie wymienionej w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Czynności proceduralne organu po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania, aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Z powyższych rozważań wynika, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o którym jest mowa w art. 148 § 1 kpa tj. terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie jego wznowienia. Powyższe powoduje, że organ nie mógł badać czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana we wniosku. K. K. zaskarżyła powyższe postanowienie z (...) lutego 2016 r. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazała, iż zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie : - art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych; - art. 145 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania; - art. 148 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż podanie o wznowienie postępowania nie zostało złożone z zachowaniem przewidzianych terminów; - § 2 ust. 2 oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; Przywołując powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 2016, poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało pływa na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W postępowaniu tym odróżnia się dwa etapy. W toku pierwszego etapu organ wstępnie bada dopuszczalność wznowienia postępowania, zachowanie terminu oraz weryfikuje czy strona wskazała ustawową podstawę wznowienia. Natomiast ocena samych przesłanek wznowienia postępowania realizowana jest dopiero w drugim etapie postępowania. Organ bada wówczas, czy oprócz wskazanej przez podmiot inicjujący postępowanie podstawy wznowienia, spełnione są inne ustawowe przesłanki wzruszenia decyzji. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 kpa następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych i to tylko wtedy gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany. Organ wydaje w takiej sytuacji rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 kpa. W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 kpa) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa) – (tak też w wyroku II SA/Sz 432/16). W wyniku dokonanej przez Sąd oceny postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, które mogłyby skutkować koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, w szczególności z przyczyn podawanych w skardze. Należy podkreślić, iż we wniosku o wznowienie postępowania Strona nie wykazała żadnej przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 kpa. Organy I i II instancji przyjęły zatem, że przesłankę wznowienia w przedmiotowym przypadku stanowi wyjście na jaw nowych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wniosek o wznowienie zakwestionował rozstrzygnięcie wydane na mocy decyzji o odmowie przyznania pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom". Tym samym wniosek strony zawierał treści o charakterze odwoławczym. Jak uznał to Organ należy przyjąć, iż Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Również w skardze do Sądu K. K. nie wskazała na okoliczności wznowienia postępowania z art. 145 § 1 kpa powołując ogólnie jego treść, a odnosząc się merytorycznie do rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy przyznania pomocy. W przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa., koniecznym jest wydanie na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W sprawie nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia postępowania oraz do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym złożenie wniosku przez Stronę o wznowienie postępowania w dniu (...) grudnia 2015 r. z przywołaniem okoliczności o których Strona wiedziała w dniu (...) marca 2014 r. na co, zasadnie zwróciły uwagę Organy, wskazuje, iż podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu Organy zasadnie uznały, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 6 lipca 2015 r. Ze względów wskazanych wyżej, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.