V SA/Wa 1028/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-10

Skład orzekający: Beata Krajewska, Andrzej Kania, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), przekazane na rachunek bankowy pełnomocnika rolnika, mogą zostać uznane za nienależnie pobrane, jeśli rolnik zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem wymaganego okresu, a pełnomocnik nie miał wyraźnego umocowania do odbioru środków pieniężnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że płatności ONW przekazane na rachunek bankowy pełnomocnika rolnika zostały nienależnie pobrane, jeśli rolnik zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem wymaganego okresu. Ogólne pełnomocnictwo do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisami ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, obejmuje również możliwość wskazania rachunku bankowego pełnomocnika do wypłaty środków i nie wymaga odrębnego, szczegółowego umocowania do odbioru pieniędzy. Skutki działań pełnomocnika obciążają reprezentowanego.
Stan faktyczny
Skarżący D. A. domagał się uchylenia decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Rolnik otrzymał płatności za lata 2005 i 2006, jednak następnie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Środki zostały przelane na rachunek bankowy jego pełnomocnika, R. D. Skarżący zarzucił, że pełnomocnik nie miał stosownego umocowania do odbioru środków pieniężnych, a organ błędnie uznał wypłatę za udowodnioną na jego rzecz.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. A. jest decyzja z [...] lutego 2011 r., nr [...], którą Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2010 r., nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym. W dniu 5 maja 2005 r. D. A. (dalej: strona lub skarżący) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. [...] wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. (dalej: Kierownik Biura) decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. przyznał stronie wnioskowaną płatność w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., Nr [...] Kierownik Biura, po rozpatrzeniu wniosku strony, działającej przez pełnomocnika R. D., przyznał płatność w wysokości jak wyżej z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2006 r. Środki finansowe przyznane powyższymi decyzjami, przekazane zostały na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożony przez pełnomocnika strony R. D.. Następnie Kierownik Biura - po rozpatrzeniu wniosku strony, działającej przez pełnomocnika R. D., o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 r. - decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności. W uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2008 r. organ stwierdził, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 31,43 ha, a powierzchnia co do której rozpatrzono wniosek wynosiła 0 ha. Wyjaśnił, że wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła więcej niż 50 %. Prezes ARiMR wystosował do pełnomocnika strony zawiadomienie z [...] lipca 2010 r., zawierające informację o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu ONW na mocy decyzji Kierownika Biura z [...] lutego 2005 r. oraz z [...] lutego 2007 r. W dniu 20 lipca 2010 r. zawiadomienie zwrócone zostało z adnotacją, że adresat nie żyje. Wobec powyższego w dniu [...] października 2010 r. Kierownik Biura wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego na adres strony. W odpowiedzi na zawiadomienie Pełnomocnik strony poinformował organ, że strona nie otrzymała jakichkolwiek płatności z tytułu ONW. Następnie decyzją z [...] grudnia 2010 r. Prezes ARiMR ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości [...] zł. powiększoną o należne odsetki. W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia, oraz 2. jeżeli łączna powierzchia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej ,,obszarami ONW’’, na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Wymagania o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r., polegają na: 1. prowadzeniu działalności rolniczej na obszarach o powierzchni co najmniej 1 ha, 2. prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze znajdującym się w mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, 3. stosowaniu dobrej praktyki rolniczej zgodnie z potrzebną ochroną środowiska naturalnego i utrzymaniem terenów wiejskich, w szczególności przez zrównoważoną gospodarkę rolną. W ocenie organu w sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności gospodarczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW, w związku z czym powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w wysokości [...] zł., na którą składają się przyznane płatności za rok 2005 i 2006. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił błędne uznanie za udowodnioną okoliczność wypłaty środków pieniężnych na rzecz skarżącego, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że środki zostały wypłacone pełnomocnikowi – R. D., który nie miał do tej czynności stosownego umocowania. Ponadto skarżący zarzucił brak analizy zakresu umocowania wynikającego z pełnomocnictwa z dnia 29 listopada 2004 r. i bezrefleksyjne przyjęcie, że upoważnienie do występowania w imieniu mandanta w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z upoważnieniem do wypłaty środków pieniężnych na jego konto z tytułu wydanej decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił argumentację zbieżną z tą która przedstawiona została w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Podkreślono, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności za 2005 r. zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał płatność w pierwszym roku z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności. Oznacza to, że skarżący był świadomy ciążących na nim obowiązków, wynikających z przystąpienia do programu ONW. Skarżący zaniechał w okresie trwania zobowiązania prowadzenia działalności rolniczej na całym obszarze ONW, tj. na powierzchni 31,43 ha, do której otrzymał płatność ONW za 2005 r. Organ wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), dalej: rozporządzenie ONW, jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, gdy zaniechał prowadzenia tej działalności na wszystkich działkach rolnych lub wszystkich częściach działek rolnych położonych na obszarach ONW. W sprawie nie ma zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ponieważ od daty przekazania płatności nie upłynęło 10 lat, nie można również uznać, że strona działała w dobrej wierze. Nie zaistniały również przesłanki o których mowa w art. 73 ust. 4 powyższego rozporządzenia, który stanowi, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika ponieważ płatność nie wynikała z pomyłki organu i została zrealizowana na podstawie wydanych decyzji. Odnosząc się do kwestii podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.), dalej: ustawa o krajowym systemie ewidencji, producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do Kierownika Biura Powiatowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Jednocześnie art. 11 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 5 i 6 tej ustawy wskazuje, iż koniecznym elementem wniosku jest podanie numeru rachunku bankowego producenta bądź osoby pełnomocnika, jeśli został ustanowiony. Wobec powyższego w ewidencji producentów rolnych organ mógł wpisać pełnomocnika i jego rachunek bankowy, na który następnie będą przekazywane płatności. Skutki czynności prawnej pełnomocnika obejmują nie tylko zmianę stanu prawnego zamierzonego przez stronę, ale także wszelkie następstwa tej czynności. Organ stwierdził, że w orzecznictwie administracyjnym wyraźnie wskazano, że skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań tak pozytywne jak i negatywne obciążają reprezentowanego (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 19 grudnia 1997 r., I S.A./Gd 1144/97). Prezes ARiMR wyjaśnił, że płatności z tytułu ONW za lata 2005 i 2006 zostały przekazane w dniu [...] marca 2006 r. oraz w dniu [...] marca 2007 r. na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów, tj. rachunek pełnomocnika, natomiast wątpliwości związane z brakiem otrzymania płatności skarżący wyraził dopiero pismem z dnia 29 października 2010 r. Stwierdził, że rozliczenie się pełnomocnika z mocodawcą może być wyłącznie przedmiotem rozstrzygnięć o charakterze cywilnoprawnym. W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, której zarzucono naruszenie art. 7 i art. 32 oraz art. 80 k.p.a. poprzez: a) błędne uznanie za udowodnioną okoliczność wypłaty środków pieniężnych na rzecz skarżącego, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że środki te zostały wypłacone pełnomocnikowi R. D., który nie miał do tej czynności stosownego umocowania, b) błędne uznanie, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego dla R. D. do występowania w imieniu mandanta w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z upoważnieniem do wypłaty środków pieniężnych na jego konto z tytułu wydanej decyzji administracyjnej , c) nieuprawnione twierdzenie, że zakres pełnomocnictwa i ewentualne negatywne następstwa związane z przekroczeniem zakresu pełnomocnictwa mogą być przedmiotem jedynie postępowania cywilnego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że norma wywiedziona z tego przepisu uprawnia sama w sobie do wypłaty środków płatności na rachunek bankowy pełnomocnika bez konieczności badania zakresu pełnomocnictwa. W motywach skargi stwierdzono, że zaskarżona decyzja jak i decyzja II instancji wydana została bez gruntownej analizy pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego na rzecz swojego pełnomocnika. Jak wynika z treści pełnomocnictwa skarżący kazuistycznie i precyzyjnie wskazał jakie czynności wchodzą w jego zakres a samo umocowanie pełnomocnika do reprezentacji w postępowaniu administracyjnym nie może się równać pełnomocnictwu do odebrania kwoty płatności. Skarżący wskazał, że organ ma obowiązek badać z daleko posuniętą dokładnością zakres udzielonego pełnomocnictwa i w razie ewentualnych wątpliwości wnioskować o ich wyjaśnienie. Organ bezkrytycznie przyjął, że pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy jest równoznaczne z umocowaniem do przelania środków pieniężnych na rzecz pełnomocnika. Biorąc pod uwagę - w drodze analogii – przepisy kodeksu postępowania cywilnego pełnomocnictwo do reprezentowania strony obejmuje z mocy prawa jedynie możliwość odbioru od strony przeciwnej kosztów procesu. Do odbioru pozostałych kwot a contrario należy umocować pełnomocnika odrębnie, wyraźnie wskazując te uprawnienia w treści pełnomocnictwa. Skarżący nie zgodził się, że kwestia przekroczenia umocowania przez pełnomocnika winna być jedynie przedmiotem wzajemnych roszczeń między pełnomocnikiem, a stroną. Przyjmując takie rozwiązanie zakwestionować należałoby sens w ogóle przedstawiania organowi pełnomocnictwa, skoro organ i tak nie odpowiadałby za negatywne następstwa działania fałszywego pełnomocnika. Zdaniem skarżącego sama możliwość wpisania do ewidencji nr rachunku bankowego nie zwalnia organu z obowiązku badania, czy w istocie pełnomocnik posiada umocowanie do dokonania tego typu wpisu. Konieczność wskazania nr rachunku wynika z zasady, że płatności nie są dokonywane gotówką. Jest to więc kwestia techniczna, co potwierdza treść przepisów art. 7 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 ustawy o krajowym systemie ewidencji (tak WSA w Olsztynie w wyroku z 30 lipca 2009 r., I SA/OI 398/09). Takie rozumienie tego przepisu wynika również pośrednio z wyroku WSA w Warszawie z dnia 3.03.2010 r. V SA/Wa 1595/09, w którym sąd badając zakres pełnomocnictwa doszedł do wniosku, iż obejmowało ono swoim zakresem możliwość odebrania kwoty płatności przez pełnomocnika (z uwagi na treść umocowania, w którym umocowanie obejmowało odbieranie przekazów pocztowych, w tym pieniężnych). W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami, nie dopatrzył się naruszenia prawa, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Skarżący podważa zasadność zaskarżonej decyzji twierdząc, że w sprawie doszło do błędnego uznania za udowodnioną okoliczności wypłaty środków pieniężnych na rzecz skarżącego oraz błędnego uznania, że sporne pełnomocnictwo do występowania w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z upoważnieniem do wypłaty środków pieniężnych z decyzji na konto pełnomocnika. Poza sporem pozostaje natomiast ustalenie organu o zaprzestaniu przez skarżącego prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach objętych płatnościami ONW za lata 2005 i 2006. Przed odniesieniem się do treści zarzutów Sąd zauważa, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z [...] lutego 2011 r. stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), dalej: ustawa o agencji, zgodnie z którym - Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu prowadzonym w oparciu o powyższy przepis jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Z prawidłowo ustalonego przez organ orzekający stanu faktycznego wynika, że skarżący występował trzykrotnie o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2005 r., 2006 r. oraz za 2007 r. Na mocy decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lutego 2006 r. skarżący otrzymał płatność ONW na rok 2005 w wysokości [...] zł. Na podstawie decyzji Kierownika Biura z [...] lutego 2007 r. skarżący otrzymał płatność ONW za 2006 r. także w wysokości [...] zł. Wniosek skarżącego dotyczący płatności ONW za 2007 r. rozpatrzony został negatywnie ostateczną decyzją Kierownika Biura z [...] czerwca 2008 r. o odmowie przyznania płatności ONW na 2007 r. Powodem odmowy przyznania płatności była niezgodność (zawyżenie) pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Zatem skarżący otrzymał płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł. a środki te przekazane zostały w dniu [...] marca 2006 r. (płatność za 2005 r.) oraz w dniu [...] marca 2007 r. (płatność za 2006 r.) na rachunek bankowy pełnomocnika skarżącego – R. D., wskazany we wniosku złożonym przez pełnomocnika o wpis do ewidencji producentów. Na mocy pełnomocnictwa z dnia 29 listopada 2004 r. skarżący upoważnił R. D. do występowania w jego imieniu - między innymi – przed organami administracji państwowej. Mając na względzie powyższy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż Prezes ARiMR słusznie uznał, że skarżący utracił prawo do uzyskania płatności za rok 2005 oraz 2006, skoro zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed upływem 5 lat od otrzymania pierwszej wypłaty. Prawidłowo również wskazał, że w sprawie zastosowanie ma § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia ONW, który stanowi, że jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, (...), to zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, gdy zaniechał prowadzenia tej działalności: na wszystkich działkach rolnych lub wszystkich częściach działek rolnych położonych na obszarach ONW. W tej sytuacji środki pieniężne przekazane skarżącemu na wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów rachunek bankowy należało uznać za pobrane nienależnie w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy o agencji, a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącej do ich zwrotu. Jednocześnie wskazać trzeba, iż organ orzekając w trybie art. 29 ust. 1 ww. ustawy prawidłowo określił kwotę podlegającą temu zwrotowi. Prezes ARiMR prawidłowo też obciążył skarżącego odsetkami za zwłokę od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranych płatności do dnia ich zwrotu. Stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przepisy krajowe w tym zakresie zawarte zostały - w myśl dyspozycji art. 29 ust. 2 ustawy o agencji - w Dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Istotne jest to, że zaskarżona decyzja jest zgodna z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Odsetki obliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem (art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Organ orzekający w sposób prawidłowy ocenił, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki, przewidziane w art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., które znosiłyby obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. W świetle zarzutów skarżącego, kluczowe znaczenie ma w sprawie określenie zakresu i skutków działań podejmowanych przez pełnomocnika. W tym kontekście należy zauważyć, że pełnomocnik jest osobą umocowaną do działania w cudzym imieniu (w imieniu strony) z mocy oświadczenia osoby reprezentowanej. Bezsporne jest, że istotą pełnomocnictwa jest działanie pełnomocnika w imieniu reprezentowanego i na jego rzecz. Oznacza to, że czynność prawna dokonana przez pełnomocnika w granicach jego umocowania wywołuje związane z nią skutki prawne bezpośrednio w sferze prawnej reprezentowanego. Skutki czynności prawnej pełnomocnika obejmują nie tylko zmianę stanu prawnego zamierzoną przez strony, ale także wszelkie następstwa tej czynności. W orzecznictwie administracyjnym wyraźnie wskazano, że skutki działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną stronę (por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z 19 grudnia 1997 r., I SA/Gd 1144/97 - POP 1998, nr 6, poz. 219). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że udzielone przez skarżącego R. D. pełnomocnictwo z dnia 29.11.2004 r., załączone do wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych, obejmowało umocowanie do występowania w imieniu skarżącego przed sądami powszechnymi wszystkich instancji, organami administracji państwowej, urzędami skarbowymi i osobami fizycznymi. Wbrew twierdzeniu skarżącego treść pełnomocnictwa, nie wskazywała więc w sposób kazuistyczny i precyzyjny jakie czynności wchodzą w zakres pełnomocnictwa, w szczególności podkreślić należy, że nie ograniczała reprezentowania skarżącego do postępowania administracyjnego, nie wyłączała również przekazania przyznanych płatności na konto wskazane przez pełnomocnika. Omawiane pełnomocnictwo miało charakter ogólny, a jego treść nie wymagała szczegółowej analizy w zakresie wyłączenia możliwości przeprowadzenia konkretnej czynności w imieniu skarżącego przed podmiotami wskazanymi w pełnomocnictwie. Zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 19, poz. 93 ze zm.) pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba, że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. W ocenie Sądu działanie pełnomocnika polegające na złożeniu wniosku o wpis skarżącego do ewidencji producentów rolnych jak i występowanie w imieniu skarżącego z wnioskiem o przyznanie płatności ONW nie wykraczało poza zakres zwykłego zarządu. Należy więc uznać, że zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem R. D. działając w imieniu skarżącego złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów i w części IX wpisał swój numer rachunku bankowego. Stosownie do treści art. 4 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji – system składa się z ewidencji producentów. System wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji). Warto w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1, pkt 5 i pkt 6 ustawy o krajowym systemie ewidencji – ewidencja producenta zawiera m. in.: imię i nazwisko albo nazwę producenta, imię i nazwisko oraz określenie miejsca zamieszkania i adres pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony oraz numer rachunku bankowego producenta lub osoby, o której mowa w pkt 5, tj. pełnomocnika. Konstrukcja przytoczonych przepisów ustawy o krajowym systemie ewidencji wskazuje niesprzecznie, że w sytuacji gdy producent rolny ma ustanowionego pełnomocnika i jest reprezentowany przez pełnomocnika (jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) to ewidencja producenta zawiera zarówno dane producenta rolnego i jego pełnomocnika (pkt 1 i pkt 5 ust. 1 art. 7 ustawy). Ustawa o krajowym systemie ewidencji nie zawiera natomiast ograniczenia by w sytuacji reprezentowania producenta przez pełnomocnika, w ewidencji figurował bezwzględnie numer rachunku bankowego producenta, określając alternatywnie, że w takiej sytuacji w ewidencji powinien się zawierać numer rachunku bankowego producenta lub pełnomocnika (pkt 6 ust. 1 art. 7 ustawy). W ocenie Sądu, w ewidencji producenta, nie tylko zasadnie umieszczono numer rachunku wskazany przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika skarżącego, lecz prawidłowo również przekazano płatności ONW na rachunek bankowy zawarty w systemie. W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisu zawartego w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o krajowym systemie ewidencji. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że organ bezkrytycznie przyjął, że pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy jest równoznaczne z umocowaniem do przelania środków pieniężnych na rzecz pełnomocnika, czy też, że organ odstąpił od ustalenia zakresu pełnomocnictwa. Stanowisko skarżącego nie zostało uzasadnione w oparciu o analizę stanu faktycznego sprawy jak i mających zastosowanie w tym zakresie przepisów prawa. Prezes ARiMR wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił okoliczności faktyczne sprawy, oparł się również na obowiązującym stanie prawnym. Oceny Sądu nie zmienia odwoływanie się skarżącego do orzeczeń sądów administracyjnych, które zapadły w indywidualnych sprawach o odrębnych stanach faktycznych i które nie podważają oceny treści pełnomocnictwa przeprowadzonej w rozpatrywanej sprawie. Na marginesie warto nadmienić, że skarżący po wydaniu decyzji przyznających mu płatność ONW oraz po przekazaniu środków na wskazane we wniosku o wpis do ewidencji producentów konto bankowe nie kwestionował faktu nieotrzymania płatności. Skarżący działający przez pełnomocnika dopiero pismem z dnia 29 października 2010 r., złożonym w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, oświadczył, że nigdy nie otrzymał płatności ONW za 2005 r. i 2006 r. Biorąc pod uwagę wszystko powyższe i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło