V SA/Wa 1029/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-08

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Michał Sowiński, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne została wydana przez organ właściwy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut wydania decyzji przez niewłaściwy organ jest bezzasadny. Choć Prezes ZUS sam w sobie nie jest organem administracyjnym, to na mocy art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do wydawania w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzji w sprawach umorzenia należności z tytułu składek, działając jako organ II instancji po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym, decyzje wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez Prezesa ZUS lub jego upoważnionego przedstawiciela, są zgodne z prawem.
Stan faktyczny
J. S. wniosła o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne po zmarłej matce, powołując się na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową oraz sytuację swojej chorej córki. Organ I instancji (ZUS) umorzył część składek, ale odmówił umorzenia należności w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników. Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części odmawiającej umorzenia. J. S. zaskarżyła decyzję Prezesa ZUS, zarzucając jej wydanie przez niewłaściwy organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. S. z Kancelarii Adwokackiej z siedzibą w W. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...], skierowaną do J. S., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. stwierdził, iż: J. S. wraz z K. R. G. i S. S. z tytułu nabytego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 października 2004 r. sygn. akt [...], spadku po zmarłej w dniu 5 września 2003 r. B. G., ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe powstałe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 2002 r. do grudnia 2002 r. w łącznej kwocie [...] zł. J. S. wnioskiem z dnia 26 września 2007 r. zwróciła się w imieniu własnym oraz w imieniu S. S. (jej [...]) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., o umorzenie długu z tytułu zaległych składek po zmarłej B. G. Uzasadniając złożony wniosek wskazała, iż jej [...] S. S. od 1996 r. jest [...] i wymaga stałej opieki, a jej źródłem utrzymania jest renta w wysokości 1.091 zł. Przedstawiając swoją sytuację wskazała, iż jest chora na [...] co czyni ją całkowicie niezdolną do pracy, utrzymuje się natomiast z renty w wysokości 640 zł. Pismem z dnia 29 października 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w B. powiadomił J. S. o treści przepisów prawa odnoszących się do umarzania należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia. Pismem tym wezwano również o usunięcie braków formalnych wniosku poprzez złożenie pełnomocnictwa, oraz zwrócono się o przedłożenie dodatkowych danych w zakresie aktualnej sytuacji finansowo – materialnej oraz zdrowotnej. W piśmie z dnia 8 listopada 2007 r. J.S. wskazała, iż jej [...] S. S. nie może udzielić jej pełnomocnictwa z uwagi na zaburzenia świadomości. Wskazała ponadto, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoją chorą [...]. Zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym, nie posiada żadnych oszczędności ani wartościowych ruchomości. Do pisma dołączono dokumenty, które w ocenie wnioskodawczyni potwierdzają jej trudną sytuację materialną i zdrowotną. Pismem organu z 9 listopada 2007 r. zainteresowana została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz pouczona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów, stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając sprawę jako organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku J. S. z dnia [...] września 2007 r. orzekł co następuje: w punkcie 1) umorzył należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie własne płatnika wobec Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych (FUZ) oraz Funduszu Pracy za okres kwiecień – grudzień 2002 r. w wysokości łącznej [...] zł; w punkcie 2) odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych przez B. G. pracowników na FUS oraz FP i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynikających z decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. za okres kwiecień – grudzień 2002 r., a także kosztów upomnienia w wysokości łącznej [...] zł; w punkcie 3) umorzył postępowanie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia w części finansowanej przez ubezpieczonych za zatrudnionych przez B. G. pracowników wobec FUS oraz FUZ za okres: kwiecień – grudzień 2002 r. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz wyjaśniono, że na podstawie art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 11, poz. 74 ze zm.), należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Podkreślono, iż ZUS może również umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich zapłacenia. Organ I instancji wskazał, iż pomimo braku całkowitej nieściągalności w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141 poz. 1365), umarzane mogą być jedynie składki na ubezpieczenie własne B. G. W ocenie organu przepisy rozporządzenia nie mają zatem zastosowania do objętych wnioskiem nieopłaconych składek na ubezpieczenia pracowników wobec FUS oraz FP i FGŚP za okres kwiecień – grudzień 2002 r. oraz kosztów upomnienia należnych w wysokości łącznej [...]. W ocenie organu w sprawie zaistniały jednak przesłanki przemawiające za umorzeniem należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne B. G. jako płatnika składek wobec FUS, FUZ oraz FP za okres kwiecień – grudzień 2002 r. w wysokości łącznej [...] zł pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Uzasadniając pkt 3 wydanego rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (zwanej dalej u.s.u.s.), do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s. Zakład nie może więc tych składek ani umorzyć ani odmówić ich umorzenia, dlatego też w tym zakresie na podstawie art. 105 k.p.a. postępowanie objęte wnioskiem należało umorzyć. W pouczeniu zawarto informację, że strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do Prezesa ZUS, na podstawie art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy datowanym na dzień 18 grudnia 2007 r. J. S. ponownie powołała się na swoją trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Podniosła, iż zapłata kwoty [...] zł jest dla niej wydatkiem, który pozbawiłby ją oraz będącą na jej utrzymaniu [...] możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Pismem z dnia 4 lutego 2008 r. J. S. doprecyzowała zakres swojego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż prosi o uchylenie pkt 2 decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2007 r., którym odmówiono umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Prezes ZUS, powołując się na przepis art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną w części decyzję organu I instancji z [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu przebiegu sprawy organ administracyjny II instancji uznając, iż przepisy ww. rozporządzenia nie będą miały zastosowania do należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników, mając na uwadze art. 28 ust. 2 i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ podał, iż w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia zadłużenia w oparciu o stosowane tutaj przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS, J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wskazał też, że zarzut zawarty w skardze nie znajduje uzasadnienia. Z uwagi na ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu, skarżąca pismem z dnia 11 lipca 2008 r. dokonała modyfikacji złożonej skargi i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Ustanowiony pełnomocnik procesowy zarzucił skarżonej decyzji nieważność, wskazując, iż doszło w sprawie do naruszenia prawa materialnego tj. art. 73 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, oraz że doszło w sprawie do naruszenia art. 83 ust. 4 ww. ustawy, przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na uznaniu, iż Prezes ZUS jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, podczas gdy powołany powyżej przepis wskazuje na Prezesa ZUS jedynie jako adresata wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie jako organ uprawniony do rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa ZUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej u.s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności rozważenia w sprawie wymaga, podniesiona w skardze, kwestia właściwości organów orzekających w sprawie. Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja wydana została przez Prezesa ZUS, który nie jest organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie. W ocenie skarżącej, okoliczność ta stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że właściwym do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. był Zakład Ubezpieczeń Społecznych, i na podstawie tego właśnie przepisu Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien wydać zaskarżone rozstrzygnięcie. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Sąd analizując jedyny zarzut skargi, sprowadzający się do uznania skarżonej decyzji za wydaną przez niewłaściwy organ, stwierdza, że jest on bezzasadny. Przede wszystkim Sąd wyjaśnia, iż co do zasady słusznym jest twierdzenie skarżącej, że zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organem administracyjnym wydającym decyzję w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.). Dodatkowo warto wskazać, że z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66-79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. Następnie, zaznaczyć trzeba, iż stosownie do treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji Zakładu w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Przy czym do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż zgodnie z powołanym przez stronę skarżącą orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r. (II GSK 320/2006) w sprawach umarzania należności z tytułu składek decyzje wydaje Zakład, zaś Prezes Zakładu w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest jedynie adresatem tego wniosku. Wskazać tutaj należy, iż w wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt II GSK 224/06) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. zawiera jedynie wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. Inną natomiast sprawą jest, kto w imieniu Zakładu wydaje tę ponowną decyzję. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, iż może to być Prezes ZUS. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu pomimo prawidłowości prawnego wywodu skarżącej, uznać należało zarzuty skargi za chybione, bowiem w sprawie tej zaskarżoną decyzję, jak również decyzję poprzedzającą, wydał Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który na podstawie stosownego upoważnienia reprezentowany jest albo przez Prezesa ZUS albo przez innego pracownika. W niniejszej sprawie, decyzja w I instancji, została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, którego z upoważnienia Prezesa ZUS reprezentował zastępca Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego ZUS w B. Wskazuje na to wyraźnie treść sentencji tej decyzji, w tym powołany w niej przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., oraz podpis pracownika Zakładu i pieczęć - umieszczone pod jej treścią. Nie ulega także wątpliwości, iż zaskarżoną decyzję, wydał w imieniu ZUS Prezes ZUS, na podstawie -jak wskazano w sentencji - art. 83 ust. 4 u.s.u.s., przy czym decyzję podpisał działający z upoważnienia - Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego w B. Na powyższe bezsprzecznie wskazuje, sentencja oraz podpis pracownika pod jej treścią. Stanowczo podkreślić jednakże przy tym należy, iż obie decyzje wydane w sprawie pochodzą od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a to -jak powyżej wyjaśniono- jest zgodne z prawem. Wyjaśnić tutaj należy, iż jak wynika z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., ponowną decyzję w sprawie o umorzenie nieopłaconych składek w imieniu ZUS rozpoznającego sprawę jako organ II instancji, wydaje Prezes ZUS (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2006 r. /sygn. akt II GSK 224/06/). W ocenie Sądu dopuszczalne jest zatem określenie w zaskarżonej decyzji, iż decyzja ta wydana została przez Prezesa ZUS, który w istocie reprezentuje w tej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżona decyzja stanowi zatem rozstrzygnięcie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako organ II instancji, pomimo tego, że w nagłówku wskazano, iż wydana została przez Prezesa ZUS, który jak wskazano powyżej nie jest organem administracyjnym II instancji, lecz w zakresie objętym niniejszą sprawą, jest uprawniony do wydawania w imieniu tego organu decyzji administracyjnych. Konkludując, zdaniem Sądu zarzuty skargi są nieuzasadnione, bowiem pomimo prawidłowej interpretacji przepisów prawa sprowadzających się do stwierdzenia, iż Prezes ZUS nie jest organem administracyjnym, w niniejszej sprawie wbrew twierdzeniu strony skarżącej nie doszło do wydania decyzji przez organ niewłaściwy. Odnosząc się natomiast do przytoczonych przez skarżącą wyroków sądów administracyjnych na poparcie prezentowanego stanowiska, zaznaczyć należy, iż wbrew twierdzeniu strony skarżącej orzeczeń tych nie wydano w analogicznych sprawach, ponieważ wszystkie powoływane orzeczenia dotyczą zupełnie odmiennego stanu prawnego. Wskazać tutaj należy, iż z mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 150, poz.1248) art. 83 ust. 4 u.s.u.s. z dniem 24 sierpnia 2005 r. otrzymał brzmienie: "Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego." Podkreślić zatem należy, iż w stanie prawnym obowiązującym w czasie wydawania powoływanych orzeczeń, to Minister Polityki Społecznej a nie Prezes ZUS właściwy był do rozpatrzenia wniosku od decyzji ZUS wydanej w I instancji. Stąd też w powoływanych orzeczeniach sądy administracyjne wskazywały, iż Prezes ZUS (który de facto wydawał decyzję w imieniu ZUS) nie był właściwy do rozstrzygania spraw o umorzenie zaległych składek w II instancji. Przechodząc do dalszej oceny skarżonej decyzji zauważyć trzeba, iż zakres kontrolowanego postępowania wynikał z pisma skarżącej z 26 września 2007 r., w którym wniosła o umorzenie zaległych składek. Wobec treści wniosku skarżącej, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, oraz mając na względzie żądanie strony określone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zastosowanie w sprawie miał -w szczególności- przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie jednak, czy chodzi o kwestię umorzenia należności z tytułu składek, czy także - w przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami - o kwestię umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ustawodawca, używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. Oceniając sprawę pod tym kątem wskazać należy, że Prezes ZUS w sposób prawidłowy zebrał i ocenił niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej materiał dowodowy. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 kpa. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 kpa, w sposób wyczerpujący a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu i powiadomiona prawidłowo, w trybie art. 10 § 1 kpa, mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz swych żądań. Organ szczegółowo zebrał, opisał i przeanalizował zebrany w sprawie materiał czemu dał wyraz w uzasadnieniach decyzji zarówno I jak i II instancji, spełniających wymogi art. 107 § 3 kpa. Pozwala to Sądowi na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia i stwierdzenie, iż w rozpoznawanej sprawie Prezes ZUS dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego w granicach swobodnego uznania administracyjnego, zgodnie z art. 80 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło