V SA/Wa 1030/09

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata Ł. J. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany p o s t a n a w i a: odmówić adwokatowi Ł. J. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W dniu 26 listopada 2009 r. skarżący (wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia) złożył (na urzędowym formularzu PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowenie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r. ustanowił dla skarżącego adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Po wniesieniu sprzeciwu od ww. orzeczenia, postanowieniem z 11 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie również ustanowił dla skarżącego adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2010 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu adwokata L. J. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W piśmie z 4 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu zwrócił się o wyrażenie zgody na wgląd w akta sprawy oraz wykonanie fotokopii tych akt. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby poza sporządzeniem przedmiotowego pisma pełnomocnik z urzędu podjął jakiekolwiek czynności. Pismem z dnia 14 lutego 2011 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o zmianie pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, wyznaczając adwokata R. M.w miejsce adwokata L.J. W dniu 8 kwietnia 2016 r. do akt niniejszej sprawy (prawomocnie zakończonej od 12 lutego 2010 r.) wpłynęło pismo adwokata L. J., który oświadczył, że "nie uzyskał jakichkolwiek środków od reprezentowanego" oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych. Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 (dalej rozporządzenie). W myśl § 22 rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została zakończona prawomocnie przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zatem to jego przepisy znajdują zastosowanie do rozpoznania wniosku adwokata L.J. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnym w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł. W kontekście powyższego przepisu zaakcentować należy, iż adwokat L.J. nie wykonał w niniejszej sprawie żadnej czynności procesowej, w tym żadnej z wyżej wymienionych. Cała jego aktywność na gruncie przedmiotowej sprawy sprowadzała się do sporządzenia pisma o udostępnienie wglądu do akt i wykonania ich fotokopii. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, powyższa czynność ma wyłącznie techniczny charakter i nie sposób uznać, aby nakład pracy z nią związany był znaczny. Tym samym stwierdzić należy, iż w postępowaniu przed tut. Sądem adwokat L. J. nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Zauważyć również wypada, iż po 10 miesiącach od wyznaczenia adwokata L. J. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, Okręgowa Rada Adwokacka w W. dokonała zmiany pełnomocnika (wyznaczając w jego miejsce adwokata R. M.). Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Zatem pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy wynagrodzenie takie przysługuje jedynie za faktyczne i realne jej udzielenie. Samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 dnia grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07; z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10; z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11, z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 214/12 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze wskazuje się, iż nie ma obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a., oznacza obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym z nim związanym. Stąd też, Sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Mając na uwadze, że adwokat Łukasz Jamroz nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.