V SA/Wa 1032/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji nakładającej na jednostkę samorządu terytorialnego obowiązek zwrotu części dotacji celowej, która została wykorzystana w poprzednim roku budżetowym i której zwrot nie jest przewidziany w bieżącym budżecie, może spowodować trudne do odwrócenia skutki finansowe dla tej jednostki, uzasadniające wstrzymanie wykonania tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej na jednostkę samorządu terytorialnego obowiązek zwrotu części dotacji celowej jest zasadne, jeśli jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki finansowe. Specyfika budżetu jednostki samorządu terytorialnego, ograniczone rezerwy finansowe oraz potencjalne zakłócenie płynności finansowej i zdolności do realizacji zadań publicznych stanowią podstawę do zastosowania ochrony tymczasowej.
Stan faktyczny
Skarżący, P.S. (powiat), złożył skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów nakazującą zwrot części dotacji celowej. Do skargi dołączono wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że zwrot dotacji wykorzystanej w poprzednim roku budżetowym, a nieprzewidzianej w bieżącym budżecie, spowoduje nieodwracalne skutki finansowe, uszczuplając bieżący budżet powiatu i wyczerpując rezerwę ogólną. Do wniosku załączono uchwałę stwierdzającą nieważność uchwały Rady Powiatu dotyczącej budżetu na 2017 rok.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Rozwoju i Finansów P.S. (dalej jako: "skarżący" lub "powiat"), zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek pełnomocnik wskazał, że zaskarżona decyzja stanowi o zwrocie części dotacji celowej, a więc dotyczy przesunięć finansowych pomiędzy budżetem Państwa a budżetem jednostki samorządu terytorialnego, które to budżety mają w ujęciu prawnym ograniczony czasowo, roczny wymiar. Podkreślił, iż kwestionowana dotacja została przekazana powiatowi i wykorzystana w 2010 r, a jej zwrot nie został przewidziany w budżecie jednostki na rok bieżący. Uiszczenie kwoty określonej zaskarżoną decyzją wywoła zatem nieodwracalne skutki w postaci uszczuplenia bieżącego budżetu powiatu i konieczności uwzględnienia tego wydatku w uchwale budżetowej zgodnie z dyscypliną budżetową w wymiarze prawnym, jak i ekonomicznym. Pełnomocnik zaznaczył również, iż wykonanie zaskarżonej decyzji w postaci zapłaty należności głównej w kwocie 56 000 zł i odsetek w kwocie 41.223,90 zł mogłoby się odbyć tylko i wyłącznie z rezerwy ogólnej budżetu powiatu, która wynosi 56 000 zł, a więc wyczerpałoby wszystkie środki w niej przewidziane, przez co powiat utraciłby zdolność zabezpieczenia w sposób należyty interesu mieszkańców na wypadek nagłych i nieprzewidzianych zdarzeń i szkód znacznych rozmiarów. Do wniosku załączono uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Z. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] stwierdzającą nieważność uchwały Rady P. S. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] i ustalającą budżet P.S. na 2017 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższej regulacji wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. W ocenie Sądu wniosek powiatu jest zasadny. Treść nadesłanej uchwały budżetowej w powiązaniu z wyjaśnieniami pełnomocnika skarżącego pozwalały na dokonanie oceny, czy w sprawie niniejszej istnieją podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności głównej w kwocie 58.988,81 zł wraz z odsetkami należało mieć na uwadze obowiązek jednostki samorządu terytorialnego do gospodarowania środkami budżetową zgodnie z zasadami dyscypliny budżetowej. Z uchwały budżetowej powiatu podjętej przez RIO w dniu [...] marca 2017 r. wynika, iż powiat w 2017 r. dysponuje rezerwą ogólną w kwocie 56.000 zł (§ 5 ust. 1 uchwały), rezerwą celową na spłatę i obsługę zobowiązań z tytułu pobranych, a nieprzekazanych do budżetu państwa dochodów z tytułu opłat eksploatacyjnych uzyskiwanych od podmiotów prowadzących działalność na terenie byłego Terminala [...] w kwocie 834.900 zł (§ 5 ust. 2 pkt 2 uchwały budżetowej) oraz rezerwą celową na zadania własne z zakresu zarządzania kryzysowego w kwocie 102.143 zł (§ 5 ust. 2 pkt 1 uchwały budżetowej). Należy zauważyć, że kwota zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji przekracza wysokość rezerwy ogólnej, tj. jedynej rezerwy, z której mogłaby być wydatkowana. Środki z rezerw celowych nie mogą być bowiem przeznaczone na inne cele, niż te dla których zostały utworzone (art. 154 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 j.t.). Na uwagę zasługuje również fakt, iż w budżecie przewidziano deficyt w kwocie 1 820 678,47 zł, a w uzasadnieniu uchwały budżetowej RIO wskazała, że spłata zobowiązań powiatu uwarunkowana jest realizacją planowanych dochodów skarżącego. Brak realizacji zaś tych dochodów może doprowadzić do realnego zagrożenia zdolności powiatu do wykonywania ustawowych zadań publicznych oraz utraty płynności finansowej. Sąd miał na względzie, że skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Wobec ww. specyfiki skarżącego, trudnej sytuacji finansowej zobrazowanej dokumentacją nadesłaną wraz z wnioskiem oraz oświadczenia, iż poniesienie kolejnych nieprzewidzianych kosztów spowodowałoby zagrożenie w zakresie prawidłowej realizacji zadań powiatu Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach skarżącego, a w konsekwencji zachwianie jego płynności finansowej. Wykonanie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów może doprowadzić zatem do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącego, który jest jednostką samorządu terytorialnego. Podsumowując Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W związku z powyższym, w oparciu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło