V SA/Wa 1036/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-19
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Piotr Piszczek, Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji wiążącej informacji taryfowej (WIT) jest zasadne, gdy strona skarżąca podnosi zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłyby prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, a także wskazuje na potencjalne szkody finansowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji wiążącej informacji taryfowej (WIT). Sąd stwierdził, że wiążąca informacja taryfowa nie jest decyzją wymiarową i nie może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a tym samym nie powoduje wstecznie obowiązku uiszczenia należności celnych. Ponadto, strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny obawy spowodowania nieodwracalnej szkody, a podniesione zarzuty dotyczące klasyfikacji towaru powinny być rozpatrywane w postępowaniu odwoławczym od decyzji WIT, a nie w trybie stwierdzenia jej nieważności.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wiążącej informacji taryfowej (WIT) dotyczącej klasyfikacji kabin prysznicowych, powołując się na prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa oraz potencjalne szkody finansowe. Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania, uznając brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. Szef Służby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa i nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na [...] (poprzednio [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]) na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji wiążącej informacji taryfowej (WIT) oddala skargę
1. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] – stosownie do treści art. 252 w zw. z art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749), dalej o.p., w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.) oraz § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia MF z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie wyznaczenia Dyrektora Izby Celnej w [...] do prowadzenia niektórych spraw celnych (Dz. U. Nr 87, poz. 830) – postanowił odmówić wstrzymania wykonania decyzji [...] z [...]1 lipca 2012 r.
W motywach wskazano, że we wniosku o stwierdzenie w/w decyzji [...] Sp. z o.o. wystąpiła o wstrzymanie wykonania tego aktu administracyjnego z uwagi na występowanie przesłanki wskazującej na prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 247 § 1pkt 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 247 § 1 o.p.
W ocenie Organu przyjęcie kryterium prawdopodobieństwa wystąpienia wad jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, wymaga od organu celnego przeprowadzenia wstępnego badania prawdopodobieństwa wystąpienia wad, kwalifikujących decyzję do stwierdzenia jej nieważności. Organ ten uznał, że nie dopatrzył się naruszenia norm prawnych, zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i w zakresie zasad postepowania, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji WIT.
Odnosząc się do przesłanki rażącego naruszenia prawa, jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektor zauważył, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy sprzeczność tę w sposób niewątpliwy można ustalić poprzez proste ich porównanie. Przyjmuje się, że jako rażącego naruszenia prawa nie można traktować błędów w wykładni prawa, a jedynie przekroczenie prawa w sposób jasny, oczywisty i jednoznaczny.
W opinii organu celnego, powołane przez Stronę w piśmie z dnia 17.09.2012 r. okoliczności dotyczące naruszenia zasad postępowania, określonych w art. 121 § 1, art. 122, 124 oraz 125 o.p. oraz przepisach prawa materialnego, nie wskazują, że tego rodzaju naruszenie norm prawnych miało miejsce. Nawet w sytuacji ich wystąpienia, trudno byłoby uznać je za rażące naruszenie prawa.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...], w niniejszej sprawie nie zachodziło prawdopodobieństwo wystąpienia, jak to wskazuje Strona, wad decyzji określonych w art. 247 § 1 o.p., a tylko w takim przypadku organ celny jest zobowiązany do wstrzymania wykonania decyzji.
2. W efekcie wniesionego zażalenia Szef Służby Celnej – stosownie do treści art. 216 o.p. i art. 244 zd. Drugie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego WKC (Dz. U. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.) – postanowił utrzymać w mocy zaskarżony akt administracyjny.
W opinii Szefa Służby Celnej decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] zawarta w wiążącej informacji taryfowej [...] z dnia [...] lipca 2012 r. została wydana na podstawie i zgodnie z przepisami prawa celnego, tj. do kabiny prysznicowej (bez brodzika), w stanie niezmontowanym, składającej się z elementów aluminiowych, tafli szkła hartowanego, uchwytów do drzwi kabiny, zestawu montażowego zastosowano kod CN 7610 90 90 na podstawie ogólnych reguł interpretacji Taryfy Celnej. Wydana decyzja WIT zawiera wszystkie przewidziane w prawie celnym elementy, włączając w to szczegółowy opis przedmiotu decyzji i uzasadnienie klasyfikacji towaru.
Organ ten dostrzegł, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej. Uzasadnienie wniosku winno wskazywać na okoliczności uzasadniające jego żądanie, przy czym okoliczności te muszą mieć charakter zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, że to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa obowiązek rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami wskazującymi na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz przedstawienia dokumentów przemawiających na rzecz jego wniosku. To czy decyzja jest sprzeczna z prawem, powinno być dopiero przedmiotem innego postępowania (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1038/12 z 2 sierpnia 2012 r.).
Twierdzenie strony – zdaniem Organu – zawarte w zażaleniu, że "niewstrzymanie wykonalności decyzji WIT nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. może narazić Spółkę na szkody finansowe spowodowane obowiązkiem stosowania podwyższonej stawki celnej" w ocenie organu II instancji nie wskazuje dostatecznie na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne.
Instytucja wiążącej informacji taryfowej (WIT) – zdaniem Organu - jest jednym ze środków wprowadzonych do prawa celnego po to, aby podmioty gospodarcze mogły uzyskać oficjalne informacje o klasyfikacji taryfowej towarów, poprawić zarządzanie w związku ze spodziewanymi zyskami handlowymi oraz zredukować czas odprawy celnej. Wiążąca informacja taryfowa jest wydawana w celu zapewnienia prawidłowej klasyfikacji towarów i może być udzielona wówczas, gdy są przewidziane operacje przywozu lub wywozu oraz przed zadeklarowaniem tych towarów do procedur celnych. Jej zasadniczym celem jest zapewnienie przejrzystości informacji celnej i jednolitego zastosowania Taryfy Unii Europejskiej oraz wyeliminowanie w krajach Unii różnic w klasyfikacji taryfowej.
W ocenie Organu WIT nie ma charakteru decyzji wymiarowej, lecz stanowi oficjalną informację organów celnych o klasyfikacji taryfowej towarów, zobowiązuje organy celne wobec osoby, na którą wystawiono informację oraz w zakresie klasyfikacji taryfowej w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja została przez nie wydana. Dlatego Szef Służby Celnej prezentuje stanowisko, że taka decyzja nie może stać się przedmiotem postepowania egzekucyjnego wobec Strony, a tym samym trudno jest zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika Strony, że wiążąca informacja taryfowa z dnia [...] lipca 2012 r. "może narazić Spółkę na szkody finansowe". Jak wykazano wyżej, wiążąca informacja taryfowa daje pewność prawną co do klasyfikacji towaru i konsekwencji z tym związanych. Ponadto wiążąca informacja taryfowa działa na przyszłość, a więc nie powoduje wstecznie obowiązku uiszczenia należności celnych i podatkowych dla podmiotu, wynikających z takiej klasyfikacji.
Wydanie wiążącej informacji taryfowej nie pociąga za sobą skutków finansowych, nie ma więc wartości przedmiotu sporu.
Organ II instancji dostrzegł, że w motywach zaskarżonego postanowienia organ I instancji wykluczył, zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i w zakresie zasad postępowania, rażące naruszenie prawa w postaci oczywistej sprzeczności treści decyzji z przepisami prawa. Również nie było możliwe ustalenie, w sposób niewątpliwy, poprzez proste porównanie treści decyzji z treścią przepisów, że taka oczywista sprzeczność wystąpiła. Organ zauważył, że jedynie przekroczenie prawa w sposób jasny, oczywisty i jednoznaczny można traktować jako rażące naruszenie prawa. Jako takie nie należy natomiast traktować ewentualnych błędów w wykładni prawa.
Szef Służby Celnej zauważył, że okoliczności i argumenty podniesione przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i zażaleniu na postanowienie o odmowie wstrzymania decyzji WIT mają charakter merytoryczny; należałoby je wziąć pod uwagę w postępowaniu odwoławczym, gdyż dotyczą one sporu o sposób klasyfikacji towaru opisanego w decyzji WIT. Jak wynika z wniosków zawartych w piśmie strony z dnia 17 września 2012 r. w niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z postępowaniem, którego przedmiotem jest zbadanie czy w procesie wydania decyzji WIT z dnia [...] lipca 2012 r. występują przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ celny I instancji przy wydawaniu decyzji WIT z dnia [...] lipca 2012 r. Te przesłanki stanowią przedmiot odrębnego postępowania wyjaśniającego w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, którego przedmiotem, wbrew intencjom strony, nie jest klasyfikacja taryfowa towaru.
3. W skardze – żądając uchylenia wyżej opisanych aktów administracyjnych, a także zarządzenia zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – zarzucono:
a) Naruszenie przepisu art. 217 § 1 pkt 4 w zw. z art. 120 o.p. poprzez niepowołanie w treści zaskarżonego postanowienia postawy prawnej na mocy której organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r. co w konsekwencji narusza podstawową zasadę postepowania podatkowego – zasadę legalności działania organów;
b) Naruszenie przepisu art. 244 zdanie drugie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (D. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. z późn. zm. – zw. dalej "rozp. Rady") poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż możliwość wystąpienia szkody finansowej po stronie skarżącego spowodowanej stosowaniem podwyższonej stawki celnej nie jest dostateczną przesłana uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
c) Naruszenie przepisu art. 239 o.p. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 219 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 roku pomimo, iż:
- nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, co doprowadziło
do błędnego zastosowania art. 244 rozp. Rady polegającego na odmowie wstrzymania decyzji WIT nr [...] z dnia [...]lipca 2012 r;
- nie zostały wyjaśnione przesłanki jakimi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy niniejszej, w szczególności nie wyjaśniono przesłanek, na których organy oparły swój pogląd, iż w sprawie nie zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja WIT nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 o.p.
W motywach zwrócono uwagę, że:
Ad a) Zaskarżone postanowienie Szefa Służby Celnej narusza przepis art. 217 § 1 pkt 4 o.p. W treści tego rozstrzygnięcia organ lI instancji nie wskazał bowiem postawy prawnej na mocy której utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie. Organ II instancji jako podstawę prawną dla przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazał wyłącznie ogólny przepis art. 216 o.p. przewidujący, iż organy podatkowe w toku postępowania są uprawnione do wydawania postanowień oraz art. 244 rozp. Rady dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Tymczasem przepisy ordynacji podatkowej zawierają przepisy szczególne dedykowane do rozpoznania zażalenia na postanowienie oraz rozstrzygnięć organu II, które mogą zapaść po rozpoznaniu takiego zażalenia. Właśnie te przepisy powinny zostać wskazane przez organ II instancji jako podstawa prawna zaskarżonego postanowienia. W obecnym stanie rzeczy postanowienie organu II instancji nie spełnia więc wymogów sformułowanych w art. 217 § 1 pkt 4 o.p., to jest nie powołuje ono podstawy prawnej dla utrzymania w mocy postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 listopada 2012 roku. Takie działanie organu II instancji narusza więc jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego - zasadę legalności działania organów. Zasada ta wymaga bowiem, aby każdy akt władczej ingerencji organu w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa. W niniejszym przypadku organ II instancji nie dokonał zaś właściwego sprecyzowania podstawy prawnej wydanego przez siebie rozstrzygnięcia.
Ad b) Organ II instancji dopuścił się również naruszenia przepisu art. 244 zdanie drugie rozp. Rady poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż możliwość wystąpienia szkody finansowej po stronie skarżącego spowodowanej stosowaniem podwyższonej stawki celnej nie jest dostateczną przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu strona skarżąca nie musiała wykazywać w swoim zażaleniu, iż szkoda finansowa po jej Stronie realnie wystąpiła. Miała ona jedynie wskazać, iż istnieje realna obawa spowodowania takiej szkody.
Działalność polegająca na imporcie kabin prysznicowych była dla skarżącej jednym z głównych źródeł przychodów. W roku 2011 zysk osiągnięty przez skarżącą z tytułu sprzedaży importowanych kabin wynosił 2.400.000,00 zł. Tymczasem w roku 2012 zysk osiągnięty przez Spółkę z tego tytułu wynosił tylko 330.000,00 zł Tak drastyczny spadek dochodów Spółki był spowodowany wydaniem niekorzystnej dla spółki decyzji WIT, która zobowiązuje Spółkę do stosowania podwyższonej stawki celnej. Przyjęta w decyzji WIT nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku klasyfikacja towaru w postaci niezmontowanej kabiny prysznicowej bez brodzika i określona dla niej stawka celna nakładają bowiem na Spółkę obowiązek opłacania cła według podwyższonej stawki w wysokości 6%. Spółka nie zgadza się z treścią decyzji WIT nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku, czemu dała wyraz we wniosku o stwierdzenie jej nieważności. Póki zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie zostanie prawomocnie zakończone, póty decyzja WIT nie powinna być wykonalna względem Spółki.
Działalność polegająca na imporcie kabin prysznicowych, była ważnym dla Spółki źródłem przychodów. Obecnie zaś Spółka prawie całkowicie zaniechała tej działalności. Obowiązek ponoszenia kosztów podwyższonej stawki celnej powodował, iż import kabin prysznicowych stał się dla Spółki nieopłacalny. Okoliczność ta w konsekwencji doprowadziła do tego, iż Spółka musiała w znacznym stopniu ograniczyć swą działalność gospodarczą.
Powyższe okoliczności jednoznacznie przemawiają za tym, iż wykonalność decyzji WIT, do chwili prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powinna zostać wstrzymana w stosunku do skarżącej. Nie tylko bowiem istnieje obawa, ale wręcz niewstrzymanie wykonalności opisanej wyżej decyzji WIT spowodowało nieodwracalną szkodę dla skarżącej, w postaci drastycznego spadku dochodów Spółki oraz wymusiło na skarżącej znaczne ograniczenie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Ad c) Organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 239 o.p. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 219 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2012 roku w sprawie nr [...], pomimo iż było ono dotknięte licznymi wadami prawnymi. Organ I instancji przede wszystkim nie wyjaśnił w dostateczny sposób stanu sprawy. Uzasadnienie postanowienia z dnia [...] listopada 2012 r. nie zawierało bowiem uzasadnienia faktycznego i prawnego, które w niebudzący wątpliwości sposób wyjaśniałoby na jakich przesłankach organ oparł
swoją konkluzję, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa art. 252
§ 1 o.p. Organ ten w szczególności nie wyjaśnił w żaden sposób stanu faktycznego sprawy. Nie odniósł się on także w żaden sposób do okoliczności poniesionych przez
Spółkę we wniosku z dnia 17 września 2012 r. oraz nie dokonał analizy argumentów zaprezentowanych przez Spółkę. Brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodował, iż uzasadnienie prawne postanowienia organu I instancji nie mogło zostać uznane za prawidłowe. Organ II instancji nie skorygował zaś tej nieprawidłowości. Ustalenia zaś poczynione przez organ I instancji uznał za prawidłowe i niebudzące wątpliwości.
Ponadto organ II instancji nie wziął zupełnie pod uwagę tej okoliczności, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie zostało dotychczas prawomocnie zakończone. Spółce przysługuje bowiem skarga do WSA na decyzję Szefa Izby Celnej z dnia [...]lutego 2013 roku, z której to możliwości Spółka zamierza skorzystać. De facto zatem bark jest ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia, które stwierdzałoby, iż decyzja WIT nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku jest wolna od wad określonych w art. 247 § 1 o.p. Brak takiego orzeczenia powoduje zaś, iż stwierdzenie organu o braku przesłanek do wstrzymania wykonalności decyzji jest zupełnie nieprawidłowe.
4. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z wydanymi wcześniej postanowieniami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne- podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje – w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych – kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem – co do zasady – zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publiczne, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście – stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. – należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażące, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.
IV. W powyższym kontekście uznać należy za zasadny zarzut skargi opisany w p-kcie 3a. Bez wątpienia w treści zaskarżonego postanowienia brakuje pełnej podstawy prawnej na mocy której Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, co w konsekwencji narusza zasadę legalności działania organów. Fakt ten przyznał w odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej.
W sytuacji kiedy ta podstawa obiektywnie istnieje a tylko nie powołano jej w rozstrzygnięciu Organu II instancji, to niewątpliwie doszło do naruszenia prawa lecz nie w stopniu wymagającym wyeliminowania tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego (vide pkt III niniejszego uzasadnienia).
V. Nie zasługuje na uwzględnienie natomiast zarzut skargi opisany w p-kcie 3b. Zgodnie z art. 244 WKC wstrzymanie wykonania decyzji następuje w przypadku, gdy Organy celne mają uzasadnione powody by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczną z przepisami prawa celnego lub gdy istnieje obawa spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej. W myśl art. 252 § o.p. wstrzymuje się wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 247 § 1 o.p.
Zdaniem Sądu wiążąca informacja taryfowa nie ma charakteru decyzji wymiarowej, lecz stanowi oficjalną informację organów celnych o klasyfikacji taryfowej towarów, zobowiązuje organy celne wobec osoby, na którą wystawiono informację oraz w zakresie klasyfikacji taryfowej w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja została przez nie wydana.
Tak więc decyzja WIT nie może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego wobec Strony, a tym samym trudno jest zgodzić się z twierdzeniem Strony, że wiążąca informacja taryfowa z dnia [...] lipca 2012 r. "może narazić Spółkę na szkody finansowe spowodowane obowiązkiem stosowania podwyższonej stawki celnej". Jak wykazano wyżej, wiążąca informacja taryfowa daje pewność prawną co do klasyfikacji towaru i konsekwencji z tym związanych. Ponadto działa ona na przyszłość, a więc nie powoduje wstecznie obowiązku uiszczenia należności celnych i podatkowych dla podmiotu, wynikających z takiej klasyfikacji.
W opinii Sądu decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] zawarta w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. została wydana na podstawie i zgodnie z przepisami prawa celnego, tj. do kabiny prysznicowej (bez brodzika), w stanie niezmontowanym, składającej się z elementów aluminiowych, tafli szkła hartowanego, uchwytów do drzwi kabiny, zestawu montażowego zastosowano kod CN 7610 90 90 na podstawie Ogólnych reguł interpretacji Taryfy Celnej. Wydana decyzja WIT zawiera wszystkie przewidziane w prawie celnym elementy, włączając w to szczegółowy opis przedmiotu decyzji i uzasadnienie klasyfikacji towaru.
Odnośnie drugiej przesłanki przywołanej w art. 244 Kodeksu celnego, to na Stronie spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej. Uzasadnienie wniosku winno wskazywać na okoliczności uzasadniające jego żądanie, przy czym okoliczności te muszą mieć charakter zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, że to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa obowiązek rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami wskazującymi na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz przedstawienia dokumentów przemawiających na rzecz jego wniosku. To czy decyzja jest sprzeczna z prawem, powinno być dopiero przedmiotem innego postępowania (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1038/12 z 2 sierpnia 2012 r.).
Twierdzenie strony, zawarte w zażaleniu że "niewstrzymanie wykonalności decyzji WIT nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. może narazić Spółkę na szkody finansowe spowodowane obowiązkiem stosowania podwyższonej stawki celnej" nie wskazuje dostatecznie na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że strona dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w konkretny sposób wskazała na ewentualny wpływ decyzji WIT na jej sytuację finansową. Na żadnym wcześniejszym etapie postępowania przed organami celnymi, w tym na etapie wniosku z dnia 17 września 2012 r. o wstrzymanie wykonania decyzji WIT z dnia [...] lipca 2013 r., strona ani słowem nie wspomniała o ewentualnej możliwości pojawienia się niebezpieczeństwa spowodowania nieodwracalnej szkody z powodu obowiązku zapłacenia cła, ani nie wskazywała na okoliczności uzasadniające jej żądanie. Tym samym organy celne nie miały uzasadnionych powodów by sądzić, że zaistniała obawa spowodowania nieodwracalnej szkody.
Sąd – na obecnym etapie postępowania – kontroluje jedynie legalność postanowień, zaś dokonane w skardze wyliczenia szkód mogłyby stanowić istotny argument gdyby zostały podniesione przed Organami celnymi.
Z urzędu też było Sądowi wiadome, iż przed WSA w Warszawie toczy się postępowanie w sprawie V SA/Wa 1134/13 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w sprawie wiążącej informacji taryfowej (zaskarżono ostateczną decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2013 r.). Analizując akta tej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że wydana decyzja WIT nie narusza prawa i rozstrzygnięcie Organów w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie WIT jest trafne.
Na marginesie dodać należy, że WSA w Warszawie – w zupełnie innym składzie – doszedł do tego samego wniosku i wyrokiem z dnia 5 marca 2014 r. skargę oddalił.
Reasumując: brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji [...] z [...] lipca 2012 r., a zatem skarga w tej części nie jest zasadna.
VI. Skarga nie jest zasadna także w p-kcie 3c. Bez wątpienia uzasadnienie postanowienia Organu I instancji jest niezwykle lakoniczne ale braki dostrzeżone w skardze sanuje rozstrzygnięcie Szefa Izby Celnej. Z uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. wynika, że nie istnieje przesłanka wskazująca na prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji WIT z uwagi na przyczyny określone w art. 247 § 1 pkt 3 o.p., tj. z uwagi na rażące naruszenie prawa przy wydawaniu tej decyzji. Argumenty organu I instancji uznano za słuszne i prawidłowe. Znacznie szerzej kwestię przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji WIT potraktował organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia strony z dnia 13 grudnia 2012 r. W rezultacie organ II instancji doszedł do tych samych wniosków, co organ I instancji i postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji WIT, co Sąd aprobuje.
Natomiast odnośnie zarzutów strony co do sposobu wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych podniesionych przez stronę we wniosku z dnia 17 września 2012 r. oraz wskazanych tam argumentów Sąd zauważa, że te zarzuty, które faktycznie dotyczą postepowania w sprawie ustalenia klasyfikacji taryfowej kabiny prysznicowej należałoby rozpatrywać w postępowaniu odwoławczym od decyzji WIT. Takiego odwołania strona nie wniosła, a decyzję WIT pragnie wzruszyć poprzez zarzuty dotyczące klasyfikacji podnoszone w trybie nadzwyczajnym w postaci stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 3 o.p.
VII. Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło