V SA/Wa 1039/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-01

Skład orzekający: Andrzej Kania, Małgorzata Rysz, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, nie badając wyczerpująco sytuacji materialnej i rodzinnej strony?
Ratio decidendi
Organ rentowy, rozpatrując wniosek o umorzenie należności składkowych, ma obowiązek wyczerpująco zbadać stan faktyczny sprawy, w tym sytuację materialną i rodzinną strony, a następnie należycie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie. Brak takiego badania i uzasadnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
A. B. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP, wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną (choroba córki, zadłużenie wobec urzędu skarbowego i ZUS). Zakład odmówił umorzenia, uznając brak przesłanek całkowitej nieściągalności i wskazując na możliwość poprawy sytuacji finansowej strony w przyszłości. Prezes Zakładu utrzymał w mocy decyzję Zakładu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. nierozpatrzenie jego argumentów dotyczących stanu zdrowia córki i jego własnej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; uchyla zaskarżoną decyzję Wnioskiem z [...] kwietnia 2007 r. A. B. (zwany dalej: "Skarżącym") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej: "Zakładem") o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie ma żadnych dochodów, chorą córką i zaległości wobec Urzędu Skarbowego (35.445,67 zł) i Zakładu (40.021,44 zł. + odsetki). Do wniosku załączył dokumenty określające wysokość powyższych zaległości oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego 14-letniej córki ([...]). Decyzją z [...] listopada 2007 r. nr [...] Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami: na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 66.248,98 zł. (w części finansowanej przez ubezpieczonych - 7.160,98 zł., w części finansowanej przez płatnika - 22.463,00 zł. i odsetek na 30 kwietnia 2007 r. - 36.625,00 zł.), ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 15.411,87 zł. (w części finansowanej przez ubezpieczonych - 2.215,63 zł., w części finansowanej przez płatnika - 6.455,24 zł. i odsetek na 30 kwietnia 2007 r. - 6.741,00 zł.) oraz Fundusz Pracy oraz FGŚP w łącznej kwocie 2.219,92 zł. (składki - 1.049,92 zł. i odsetki na 30 kwietnia 2007 r. - 1.177,00 zł.), jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a oraz art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.; zwanej dalej: "u.s.u.s."). W uzasadnieniu decyzji Zakład wskazał, iż Skarżący prowadził działalność gospodarczą w okresie od [...] września 1991 r. do [...] grudnia 2005 r. Skarżący nie dopełnił obowiązku opłacenia wymaganych składek za okres wrzesień 1999 r. do grudnia 2005 r. zarówno za siebie, jak również za zatrudnionych w przedmiotowym okresie pracowników, doprowadzając do powstania zadłużenia w łącznej kwocie 39.337,77 zł. + odsetki. Zakład wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 u.s.u.s. - należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Następnie wymienił przypadki całkowitej nieściągalności o jakich mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i podkreślił, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy, gdyż jest najdalej idącą ulgą w spłacie należności, powodującą w efekcie zwolnienie dłużnika z obowiązku zadłużenia i tym samym trwale pozbawiającą zarządzane przez Zakład fundusze możliwości odzyskania swoich należności. Dlatego też dla podjęcia decyzji o umorzeniu, musi zostać udowodnione zaistnienie jednej lub kilku przesłanek całkowitej nieściągalności, potwierdzających w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości, że w danej sytuacji zachodzi. Powyższe oznacza także nie tylko brak możliwości egzekwowania zadłużenia w obecnym stanie, ale również brak szansy na wyegzekwowanie należności w przyszłości. Zdaniem Zakładu ocena sytuacji finansowej i osobistej Skarżącego nie daje podstaw stwierdzenia zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności. Odległy termin przedawnienia dochodzenia należności Zakładu oraz fakt, iż Skarżący jest osobą stosunkowo młodą i związku z tym istnieje pozytywna perspektywa podjęcia przez niego w niedalekiej przyszłości pracy i uzyskiwanie z tego tytułu wynagrodzenia stanowią negatywne przesłanki umorzenia. Ponadto w stosunku do Skarżącego nie została wyczerpana możliwość prowadzenia egzekucji. Zakład wskazał także, iż zgodnie z art. 30 u.s.u.s., wspomnianego wyżej art. 28 u.s.u.s. nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Zakład ustosunkowując się do przedstawionej przez Skarżącego kwestii trudnej sytuacji materialnej stwierdził, iż zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Powołany przepis został skonkretyzowany w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; zwanej dalej: "rozporządzeniem MGP i PS z dnia 31 lipca 2003 r."). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia - Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Powyższe oznacza, że zadaniem Zakładu jest określenie, czy na dzień złożenia wniosku zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa powyżej. Jednak nawet zaistnienie w powyższym rozporządzeniu sytuacji nie obliguje Zakładu do umorzenia swoich należności, lecz stanowi jego uprawnienie. W opinii organu Skarżący nie przedstawił dokumentów na poparcie swojego wniosku, a z dokonanych w sprawie ustaleń nie wynika, aby prowadzenie egzekucji i spłata zadłużenia pociągnęłyby zbyt ciężkie skutki dla Skarżącego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] listopada 2007 r. Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości, ponieważ wykazał trudną sytuację ekonomiczną i niemożliwość spłacenia zadłużenia. Skarżący wskazał, iż jego sytuacja wypełnia przesłanki o jakich mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MGP i PS z dnia 31 lipca 2003 r., ponieważ sam był przewlekle chory, a także on jak i jego żona musieli sprawować opiekę nad przewlekle chorą córką, co pozbawiło ich możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie zaległych składek. Prezes Zakładu decyzją z [...] stycznia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu decyzji powtórzył argumentacją jak w decyzji z [...] listopada 2007 r., zaznaczając, że podejmując decyzję odmowną uznano, iż możliwa jest jeszcze zmiana sytuacji ekonomicznej Skarżącego, co pozwoliłoby na opłacenie przedmiotowych należności składkowych. Na powyższą decyzją Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] lutego 2008 r. wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzji zarzucił, iż narusza ona art. 83 ust. 4 u.s.u.s., ponieważ powinna być podjęta przez Prezesa Zakładu w W., a nie Dyrektora Zakładu w G. W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2008 r. Skarżący dodatkowo zarzucił, iż Zakład nie wziął pod uwagę tego, iż zostało przez niego udowodnione, że jego córka przeszła [...], natomiast sam stara się o pracę ale nie może jej uzyskać, a żona nie pracuje zawodowo z powodu opieki nad ciężko chorą córką. Skarżący zwrócił uwagę, iż zaskarżona decyzja nie zawiera żadnej oceny prawnej co do powyższych okoliczności. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.. zwanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi. Sąd oceniając legalności zaskarżonej decyzji, wydanej we wskazanym wyżej przedmiocie, brał pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili jej wydania. Rozpoznając tę sprawę dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, które skutkowały wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia MGP i PS z dnia 31 lipca 2003 r. Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i FGŚP, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.). Decyzja na podstawie powołanych przepisów będzie wydana w ramach uznania organu. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Inaczej mówiąc, dysponując prawem do umorzenia należności na zasadzie uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi, umorzyć należność z tytułu składek lub odsetki za zwłokę, mimo zajścia określonych przesłanek. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru wskazanymi w wyżej przywołanych przepisach. Tak duży zakres swobody decyzyjnej oznacza jednocześnie, że na organie spoczywa szczególny obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego uzasadnienie spełnia bowiem szczególnie istotną rolę, gdyż pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Powyższe stanowisko znalazło wielokrotnie wyraz w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 28 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 320/95; z 30 września 1996 r., sygn. akt SA/Wr 3095/95; z 26 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2096/95; czy też z 21 lutego 1997 r., sygn. akt SA/Bk 1120/95). Wydanie przez organ decyzji w przedmiocie umorzenia należności poprzedza postępowanie, które prowadzone jest w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi jego art. 180 § 1. W myśl natomiast art. 83 ust. 4 u.s.u.s., do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przysługującego stronie niezadowolonej z wydanego w pierwszej instancji rozstrzygnięcia, zastosowanie mają zawarte w k.p.a. przepisy dotyczące postępowania odwoławczego. Oznacza to, że wydając decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Zakładu związany jest ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w Rozdziale 2 Działu I k.p.a., w tym m.in. zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a., a zatem ma obowiązek prawidłowego zastosowania przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału, Prezes Zakładu nie dopatrzył się przesłanek umorzenia zaległości, wymienionych zarówno w art. 28 u.s.u.s., jak i w § 3 rozporządzenia MGP i PS z dnia 31 lipca 2003 r., a tym samym nie stwierdził, że zachodzą przesłanki uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu pierwszej instancji. Swojego stanowiska w tej mierze nie uzasadnił jednakże w sposób należyty. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia bowiem wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które stanowią, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne w szczególności wskazujące fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, obejmujące wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd stwierdził, że uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ w ogólne nie przedstawił wystarczająco stanu faktycznego sprawy tj. sytuacji materialnej i życiowej Skarżącego (brak jest wiadomości o składnikach majątkowych: gdzie mieszka, czy posiada wartościowe rzeczy ruchome, czy osiąga dochody, czy jego małżonka osiąga dochody, czy korzysta ze świadczeń opieki społecznej, z czego się utrzymuje, jaka jest aktualna sytuacja zdrowotna jego córki itp.). Organ kierując się dyrektywami zawartymi w art. 28 u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia MGP i PS z dnia 31 lipca 2003 r. miał obowiązek ustalić, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i stan zdrowia Skarżącego i jego rodziny, czy opłacenie przedmiotowych należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Sąd wyraża stanowisko, iż aby powyższe stwierdzić, konieczne jest jednoznaczne ustalenie przez organ orzekający w decyzji dochodów Skarżącego, z uwzględnieniem wszystkich członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a następnie skonfrontowanie ich z koniecznymi wydatkami Skarżącego i jego rodziny. Brak takiego zestawienia powoduje, iż decyzja jest nieczytelna i narusza zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.). Powyższe okoliczności powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie, że w omawianym przypadku, decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb - posiadania środków niezbędnych do przeżycia i miejsca do zamieszkania. Sąd zwraca nadto uwagę na fakt, że badając stan faktyczny w celu rozpoznania wniosku o umorzenie należności organ rentowy obowiązany jest brać pod uwagę przede wszystkim okoliczności bieżące sprawy. Zdarzenia przyszłe i niepewne, a w szczególności przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznym (np. co do podjęcia pracy zarobkowej przez Skarżącego), nie mogą stanowić wyłącznej faktycznej podstawy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Ponadto organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skupił się głównie na wykazaniu, iż decyzja o umorzeniu zaległych należności składkowych ma charakter uznaniowy i na 10 - letnią możliwości ich dochodzenia przez organ, są to stwierdzenia słuszne, aczkolwiek nie wystarczające do wydania decyzji odmownej. W ocenie Sądu takie działanie organu dotknięte jest wadą naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie podjął wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie aby uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie organu również sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania do organu, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Organ winien odnieść się wyczerpująco do argumentacji, zawartej we wniosku Skarżącego o umorzenie należności, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności do twierdzeń dotyczących jego źródeł utrzymania i stanu zdrowia jego córki. Dopiero gruntowna analiza powyższych argumentów, a także materiału zgromadzonego przez organ z urzędu w toku prowadzonego postępowania, może być przesłanką do wydania rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy. Sąd za chybiony uznał natomiast zarzut skargi dotyczący rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez niewłaściwy organ i tym samym naruszenia art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Otóż działający z upoważnienia Prezesa Zakładu - Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego w G., był władny podjąć decyzję w jego imieniu. Należy wskazać, że w sprawach umarzania należności z tytułu składek decyzje wydaje Zakład, zaś Prezes Zakładu w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest jedynie adresatem tego wniosku i zarazem organem działającym za Zakład (por. wyrok NSA z 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 224/06, z 28 lutego 2007 r. sygn. akt II GSK 317/06). Przy czym ważnym jest - biorąc pod uwagę to, że Zakład nie jest organem jednoosobowym (monokratycznym) - ażeby w wyniku ponownego rozpoznawania konkretnej sprawy, co polega na rozpoznaniu jej od początku na zasadach właściwych do rozpoznawania odwołań, decyzji nie wydawał i nie podpisywał ten sam pracownik, co wynika z treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie decyzja Zakładu z [...] listopada 2007 r. i decyzja Prezesa Zakładu z [...] stycznia 2008 r. zostały podpisane przez dwie różne osoby, a więc zgodnie z prawem. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że Zakład ma możliwość także częściowego uwzględnienia wniosku o umorzenie zadłużenia. Bowiem należności z tytułu składek zostały zdefiniowane w art. 24 ust. 2 u.s.u.s., jako "składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata". Przepis art. 28 ust. 1 u.s.u.s. przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a więc zarówno składek jak i należności ubocznych, w tym odsetek za zwłokę. Przepis art. 28 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Z brzmienia tego przepisu wynika więc, że nie może nastąpić umorzenie samych składek bez umorzenia należności ubocznych, ponieważ w przypadku umorzenia składek, z mocy prawa nastąpi także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i opłaty dodatkowej. Nie ma natomiast przepisu, który zabraniałby umorzenia samych należności ubocznych. Zakład ma więc możliwość umorzenia na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. samych należności ubocznych w całości lub w części, co organ orzekający rozważy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W ocenie Sądu, w świetle przywołanych wyżej przepisów nie ma również przeszkód do umorzenia nie całości, ale części składek (co z mocy prawa spowoduje umorzenie odpowiedniej części należności ubocznych). Reasumując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez organ są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone, co doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej treści, czym dopuszczono się naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Prezes Zakładu przy ponownym rozpoznaniu sprawy - mając na uwadze wytyczne Sądu - winien ponownie rozważyć, czy w stosunku do Skarżącego znajdują zastosowanie przesłanki o jakich mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia MGP i PS z dnia 31 lipca 2003 r. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności, w świetle art. 152 p.p.s.a., było zbędne, albowiem zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło