V SA/Wa 1041/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, iż M. W. złożyła w dniu [...] marca 2008 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Przedmiotowy wniosek poddano weryfikacji pod kątem kompletności oraz terminowości złożenia dokumentów, sporządzenia wniosku na obowiązującym formularzu, jak również spełnienia kryteriów odnoszących się do wieku wnioskodawcy oraz do daty wejścia w posiadanie gospodarstwa rolnego oraz rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej. Na podstawie przekazanych przez wnioskodawcę dokumentów organ prowadzący sprawę stwierdził, iż M. W. rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej wcześniej niż 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku. Wobec powyższego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu [...] lipca 2008 roku, wydał decyzję, w której odmówił przyznania producentce rolnej pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" uzasadniając to niespełnieniem przez Stronę warunku określonego w § 26a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, zpóźń. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. W dniu [...] lutego 2009 r. Prezes ARiMR decyzją utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Od przedmiotowej decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W dniu 16 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem (sygn. akt V SA/Wa 552/09) uchylił decyzję Prezesa ARiMR z [...] lutego 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] lipca 2008 r. wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego. Prezes ARiMR wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK690/10 oddalił skargę kasacyjną. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] listopada 2011 r. odmówił przyznania M. W. pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...] lutego 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przyjął twierdzenie strony, i za datę rozpoczęcia przez Nią prowadzenia działalności rolniczej uznał dzień 10 stycznia 2007r., czyli chwilę otrzymania środków finansowych tytułem przyznanego kredytu preferencyjnego. Ponadto organ rozpoznający ponownie sprawę podał, że jest związany treścią wyroku sądu administracyjnego oraz wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła konieczność zastosowania przepisów prawa w zakresie przyznania pomocy z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" dotyczących kwestii upływu 18 miesięcy od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej. Mając na względzie fakt, co podkreślił Prezes ARiMR, że wnioskodawczyni rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w dniu 10 stycznia 2007 r. to dopuszczalny 18 miesięczny termin prowadzenia działalności rolniczej, określony w § 7 ust. 2 rozporządzenia, upłynął w dniu 10 lipca 2008 r. W dalszej części treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące poruszanej kwestii. Decyzja Prezesa ARiMR z [...] lutego 2012r., stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie ww. decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Autor skargi zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie przepisów postępowania art. 7, 8, 12, 77 i 80 k.p.a. polegające na: przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania, spowodowanego jego działaniem poprzez przyjęcie błędnej wykładni § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 ( Dz. U. z 2007 r. Nr 200, poz. 1443 z późn.zm.) i uznaniu, iż kredyt preferencyjny strona otrzymała w dniu zawarcia umowy, a nie w dniu przelania środków finansowych, co w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwej decyzji i tym samym spowodowanie dla strony konieczności korzystania ze środków odwoławczych, co skutkowało niedotrzymaniu przez stronę terminów określonych w ww. rozporządzeniu, - naruszenie § 7 ust. 2 i § 26a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom: objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 ( Dz. U. z 2007 r. Nr 200, poz. 1443 z późn. zm.) polegające na przyjęciu, że skarżąca nie dotrzymała terminów w nich określonych z własnej winy, gdy faktycznie niedotrzymanie terminów wynikło z przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, - naruszenie art. 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiących, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawa, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne poprzez niewłaściwe działanie organu polegające na nieprawidłowym, przewlekłym przeprowadzeniu postępowania i wydaniu niekorzystnego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, część zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie orzekał już zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Ma to istotne znaczenie ze względu na treść przepisów art. 190, 153 i 170 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 zwana p.p.s.a.). Pierwszy z nich stanowi, że Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Drugi z kolei wskazuje, że ocena prawna i wskazana co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast art. 170 p.p.s.a. stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się w istocie do kontroli tego czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne i sugestie zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego poprzednio. Analiza treści tak zaskarżonego orzeczenia jak i jego uzasadnienia pozwala stwierdzić, iż organ nie podporządkował się w całości powyższym wymogom. Przyjęta przez organ interpretacja treści § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 ( Dz. U. z 2007 r. Nr 200, poz. 1443 z późn. zm. zwanego dalej rozporządzeniem) budzi zastrzeżenia Sądu. W uzasadnieniach orzeczeń tak Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sprawy o sygn. akt II GSK 690/10 i V SA/WA 552/09) nie ma sugestii dotyczących możliwości przyjęcia przez organ takiego zastosowania tego przepisu. Zgodnie z § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia (obowiązującego w dniu złożenia wniosku pomocowego) strona otrzyma pomoc finansową, jeżeli od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia wydania decyzji przyznającej pomoc nie upłynęło więcej niż 18 miesięcy. Organ przyjął, że M. W. rozpoczęła prowadzenie rolniczej w dniu 10 stycznia 2007r. (data zgodna z wytycznymi zawartymi we wcześniejszych wyrokach), to dopuszczalny 18 miesięczny termin prowadzenia działalności rolniczej upłynął w dniu 10 lipca 2008r. Z powyższego uregulowania wynika, iż młody rolnik warunki do uzyskania wsparcia musi spełniać w dacie podjęcia decyzji o przyznaniu wsparcia oraz że decyzję o przyznaniu wsparcia rolnikowi organ obowiązany jest podjąć przed upływem 18 miesięcy od daty podjęcia działalności przez młodego rolnika. Obowiązek podjęcia decyzji w terminie 18 miesięcy jest adresowany wyłącznie do organu, a użyte przez normodawcę sformułowanie "podejmuje się" nie daje organowi luzu decyzyjnego, a wręcz przeciwnie zobowiązuje organ do podjęcia decyzji w zakreślonym terminie. Nie oznacza to jednak, iż zaniechanie przez organ wydania decyzji w powyższym terminie powoduje negatywne skutki dla osoby domagającej się przyznania prawa pomocy, gdyż upłynął okres 18 miesięcy od daty podjęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego do daty podjęcia decyzji. Taki wymóg pozostawałby bowiem w sprzeczności z zasadami działania racjonalnego ustawodawcy, gdyż uzależniałby przyznanie uprawnień osobie zainteresowanej od tego czy organ wyda decyzję w ustawowym terminie (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 501/09, dostępny w Internecie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zupełnie niezrozumiały jest przyjęty w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji argument, że upływ 18 miesięcy był spowodowany faktem rozpoczęcia działalności rolniczej przez skarżącą w dniu 10 stycznia 2007r. Wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji o przyznaniu pomocy finansowej po upływie 18 miesięcy po podjęciu przez wnioskodawcę działalności rolniczej nie może powodować konsekwencji prawnych dla strony postępowania administracyjnego w postaci odmowy wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie zobowiązany wziąć powyższe rozważania pod uwagę. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.