V SA/Wa 1046/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-05
Skład orzekający: Beata Krajewska, Krystyna Madalińska - Urbaniak, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo ocenił przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, uwzględniając w sposób wyczerpujący sytuację zdrowotną i rodzinną strony?Ratio decidendi
Organ rentowy naruszył prawo, nie dokonując wyczerpującego ustalenia sytuacji zdrowotnej strony skarżącej oraz nie oceniając jej w kontekście przesłanek umorzenia należności. Uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności, a organ jest zobowiązany do wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy, w tym załączonego zaświadczenia lekarskiego, aby rzetelnie ocenić możliwość umorzenia zaległych należności.Stan faktyczny
Skarżący S. T. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani inne okoliczności uzasadniające umorzenie. Skarżący podnosił trudną sytuację zdrowotną i rodzinną. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że nie zebrał on wyczerpującego materiału dowodowego i nie ocenił prawidłowo sytuacji skarżącego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy; uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku S. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał
w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w zakresie odmowy umorzenia zadłużenia figurującego na koncie S. T. obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w części dotyczącej okresu od [...] r. oraz umarzył postępowanie odwoławcze w zakresie odmowy umorzenia zadłużenia figurującego na koncie S.T. obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w części dotyczącej okresu od [...] r. z uwagi na ich przedawnienie.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej S. T. podlegał ubezpieczeniom.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat w P. stwierdził, że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, S. T. podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i wypadkowemu oraz obowiązkowym ubezpieczeniom rentowym w okresie od [...]r.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jako płatnik składek S. T. był obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
W związku z tym, że S. T. nie dopełnił wyżej określonego obowiązku na koncie powstało zadłużenie, od którego na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych biegną dalsze odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
Pismem z dnia [...] października 2011 r. S. T. zwrócił się z prośbą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w W. Inspektoratu w P. o umorzenie zadłużenia figurującego na koncie z tytułu nieopłaconych składek w okresie [...] r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku S.T. w części dotyczącej umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od [...] r., gdyż należności te uległy przedawnieniu i nie są wymagalne, a postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. odmówił umorzenia zadłużenia figurującego na koncie S. T. za okres od [...] r. obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Powyższe decyzje z dnia [...] grudnia 2011 r. zostały doręczone S.T. w dniu [...] grudnia 2011 r.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. S. T. zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia figurującego na koncie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek określonego w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. S. T. podkreślił, że obecnie stan jego zdrowia nie pozwala mu na podjęcie jakiejkolwiek pracy. Pretensje i upokorzenia ze strony żony doprowadziły go do zupełnego załamania. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący załączył zaświadczenie z P. w P.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku S. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał
w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w zakresie odmowy umorzenia zadłużenia figurującego na koncie S.T. obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w części dotyczącej okresu [...] r. oraz umarzył postępowanie odwoławcze w zakresie odmowy umorzenia zadłużenia figurującego na koncie S. T. obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w części dotyczącej okresu [...] r. z uwagi na ich przedawnienie.
W uzasadnieniu wydanej decyzji, odnośnie możliwości umorzenia przedmiotowego zadłużenia stwierdzono, że w przypadku skarżącego nie zachodzi żadna okoliczność pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, którymi są również odsetki, a tym samym brak jest możliwości umorzenia przedmiotowych należności na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Organ podkreślił, że z analizy zgromadzonych w toku postępowania dokumentów wynika, że S. T. zamieszkuje z żoną, małoletnim synem i pełnoletnią córką w lokalu mieszkalnym nr [...], prowadząc osobne gospodarstwo domowe. S. T. zawarł z żoną T. T. umowę małżeńską majątkową o wyłączeniu wspólności ustawowej i ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Z zapisu § 3 aktu notarialnego z dnia [...] września 2011 r. umowy małżeńskiej wynika, że przyjęty ustrój rozdzielności majątkowej nie uchybia prawom i obowiązkom, wynikającym z zasad obowiązujących w stosunkach rodzinnych, w szczególności obowiązkom wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny, wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny zgodnie z art. 23 i 24 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.)
Dalej wskazano, że w kwestii kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego S. T. podał informację, iż koszty utrzymania ww. lokalu mieszkalnego i dzieci ponosi żona z otrzymywanego wynagrodzenia w wysokości [...] zł.
Organ podkreślił, że wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą związaną z [...], wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...], która została ostatecznie wykreślona z ewidencji działalności z dniem [...]r.
Aktualnie S.T. utrzymuje się z wykonywanych prac dorywczych związanych ze [...], z których uzyskuje miesięczne dochody w kwocie [...] zł.
Organ stwierdził, że pomimo trudnej sytuacji finansowej S. T. nie korzysta z pomocy opieki społecznej oraz nie pobiera zasiłku lub innego świadczenia z urzędu pracy.
W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że pełnoletnia córka wnioskodawcy studiuje w systemie zaocznym i odbywa bezpłatne praktyki. Jednak S. T. nie dostarczył dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków finansowych na kształcenie córki przez żonę oraz nie określił ich wysokości.
Według oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej złożonego w dniu [...] października 2011 r. oraz oświadczenia z dnia [...] października 2011 r. wnioskodawca nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego oraz innych praw majątkowych.
Wsakazano, że oprócz zadłużenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, S. T. nie posiada innych zobowiązań pieniężnych wobec instytucji publicznych, banków, podmiotów finansowych oraz u osób fizycznych.
W związku z powyższym, w ocenie organu, można stwierdzić, iż regulowanie obciążających wnioskodawcę, a wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zobowiązań publicznoprawnych będzie utrudnieniem w zaspokajaniu Jego potrzeb.
Zdaniem organu niezależnie od powyższego należy mieć na uwadze następujące kwestie.
Przy miesięcznym dochodzie uzyskiwanym z prac dorywczych w kwocie [...] zł i braku stałych dochodów, wnioskodawca nie korzysta z pomocy opieki społecznej ani innej formy pomocy, choć spełnia kryteria dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej.
Koszty utrzymania lokalu mieszkalnego oraz dzieci ponoszone są przez Jego żonę. S. T. natomiast uzyskiwane dochody przeznacza wyłącznie na swoje utrzymanie.
Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby problemy zdrowotne i problemy rodzinne, na które powołuje się wnioskodawca w swoim wniosku, uniemożliwiały Mu podjęcie stałego zatrudnienia i uzyskiwanie stałych dochodów.
Ponadto, wnioskodawca nie dostarczył dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na leki ani nie określił choćby ich wysokości.
W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że w myśl art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2011 r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, natomiast w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się 5-letni okres przedawnienia licząc od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.
Według art. 93 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
W związku z tym składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od [...] r. oraz należne od nich odsetki uległy przedawnieniu odpowiednio: za [...] r. z dniem [...] r., za [...] r. z dniem [...] r. i za [...] r. z dniem [...] r. Przedawnienie ww. należności nastąpiło zarówno przed wszczęciem, jak i po wszczęciu postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy o umorzenie.
Organ wyjaśnił, że umorzenie postępowania następuje, gdy stało się ono bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Tym samym bezprzedmiotowość zachodzi w przypadku braku przedmiotu postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2012 r.
W odpowiedzi na skargę występujący w sprawie organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko w całej rozciągłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, tekst jedn., zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, albowiem nie zawiera ona wyczerpującego ustalenia sytuacji zdrowotnej strony skarżącej, a także jej oceny.
Sedno sprawy dotyczy wnioskowanego przez stronę skarżącą umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zauważyć należy, że istnieją dwie sytuacje, w których to umorzenie może nastąpić. Pierwsza dotyczy umorzenia wobec całkowitej nieściągalności składek, druga natomiast przewidziana została przez ust. 3a art. 28 ustawy z dnia 3 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009, Nr 205, poz. 1585, zwanej dalej w skrócie u.s.u.s.) odrywając dopuszczalność umorzenia od braku całkowitej nieściągalności. Określenie szczegółowych warunków zwolnienia w drugim z w/w przypadków ustawodawca scedował na ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, który zgodnie z delegacją ustawową wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W tym miejscu przyznać należy, że decyzja mająca za swój przedmiot umorzenie należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ upoważniony został do dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celem w ustawie określonym (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270–271). Jednocześnie uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności. Organ przy wydawaniu decyzji o takim charakterze jest obowiązany do wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy celem stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki.
W wyroku z dnia 3 listopada 2000 r. (sygn. akt III SA 8065/98, LEX nr 47102) NSA wskazał, że uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji istnienia jego ważnego interesu (...). W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji tzw. uznania administracyjnego organ administracji obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach sprawy wyniki tego badania.
Pamiętać należy w pierwszej kolejności o mających fundamentalne znacznie zasadach ogólnych postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W doktrynie podkreśla się, że stosowanie wynikającej z w/w artykułu zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli odnosi się nie tylko do prawa procesowego, gdyż wynikają z niej również zasady interpretacyjne dla prawa materialnego (tak: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996 s. 56). W wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r. (sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981/1/57) NSA przyjął, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Podzielając w pełni przedstawiony pogląd wskazać należy, że art. 7 k.p.a. in fine ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego. Takie stanowisko zajął m.in. NSA w wyroku z dnia 23 czerwca 1995 r. (sygn. akt SA/Wr 2744/94, LEX nr 26845) wskazując, że przedmiotowa reguła ma zastosowanie we wszystkich tych wypadkach, w których rozstrzygnięcie sprawy powierzone zostało tzw. uznaniu administracyjnemu, co zachodzi wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy.
W literaturze podkreśla się, że możliwość ta może i powinna zostać zdeterminowana wyważeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (tak: A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz ZAKAMYCZE 2000, s. 139).
Powracając na grunt sprawy, należało w niej ocenić, czy dokonane ustalenia pozwalają stwierdzić, że w stosunku do zobowiązanego można mówić o całkowitej nieściągalności składek, ewentualnie czy występują pozostałe przesłanki opisane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie organy administracji nie zastosowały się do zaprezentowanych postulatów. Wydane rozstrzygnięcie może służyć jako przykład dowolności procedowania organu. Przede wszystkim zauważyć należy, że w sprawie nie podjęto wszelkich możliwych kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zebrano kompletnego materiału dowodowego potrzebnego do oceny przesłanek wynikających z art. 28 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., a w stosunku do nie pełnego, cząstkowego jedynie materiału dowodowego zabrakło odniesienia do w/w przepisów.
Wnioski takie płyną z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie nie wzięto pod uwagę załączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaświadczenia lekarskiego z [...] listopada 2011 r. z P. w P., z którego wynika, że [...]. Okoliczności te nie pozostają bez wpływu na ocenę sytuacji skarżącego i nie mogą być przy wydawaniu decyzji uznaniowej pomijane. Zasługuje to na szczególną dezaprobatę choćby ze względu na to, że strona skarżąca wielokrotnie, bo na wszystkich kolejnych etapach sprawy, dokonywała opisu swojej sytuacji, za każdym razem go dodatkowo rozwijając. Stwierdzenie organu, że z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby problemy zdrowotne i problemy rodzinne, na które powołuje się wnioskodawca w swoim wniosku, uniemożliwiały Mu podjęcie stałego zatrudnienia i uzyskiwanie stałych dochodów, wskazuje na dokonanie uproszczonej oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, bez uwzględnienia wskazanych powyżej okoliczności. Mając na względzie powyższe uzasadniony jest pogląd, iż przytoczona argumentacja nie uzasadnia wydanego rozstrzygnięcia w sposób rzetelny i wnikliwy.
Uzasadnienie decyzji, które powinno odzwierciedlać przebieg całego postępowania, a zatem również sposób gromadzenia, a następnie oceny dowodów, w niniejszej sprawie zostało bowiem sprowadzone wyłącznie do mechanicznego przytoczenia mających zastosowanie przepisów oraz podkreślenia uznaniowego charakteru decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zostaje zatem zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną i rodzinną zobowiązanego, nie zapominając o podnoszonych przez skarżącego twierdzeniach. Ustalony w ten sposób stan faktyczny powinien następnie doczekać się rzetelnej oceny pod kątem wyczerpania przesłanek warunkujących dopuszczalność umorzenia zaległych należności, która powinna przysłużyć się do podjęcia decyzji w przedmiocie sprawy.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło